یوزپلنگ آسیایی، نگین درخشان طبیعت ایران است. حفاظت از آن، حفاظت از میراث طبیعی ماست.
محیط زیستی
2
روز جهانی یوزپلنگ، فرصتی برای تجدید پیمان با طبیعت و تلاش برای نجات این گونه ارزشمند است.
محیط زیستی
3
ایران، آخرین پناهگاه یوزپلنگ آسیایی در جهان است. به این میزبانی افتخار میکنیم و مسئولیم.
محیط زیستی
4
سرعت یوزپلنگ خیرهکننده است، اما سرعت انقراض آن نباید از سرعت ما برای نجاتش بیشتر باشد.
محیط زیستی
5
حفاظت از زیستگاه یوزپلنگ، یعنی حفاظت از تنوع زیستی و اکوسیستم کشور عزیزمان.
محیط زیستی
6
نگذاریم حسرت دیدن یوزپلنگ ایرانی، تنها در قاب عکسها برای آیندگان باقی بماند.
محیط زیستی
7
هر یوزپلنگ، یک سرمایه ملی و جهانی است. روز جهانی یوزپلنگ گرامی باد.
محیط زیستی
8
صدای یوزپلنگ، صدای طبیعت وحشی و زیبای ایران است. نگذاریم این صدا خاموش شود.
محیط زیستی
9
تلاش محیطبانان فداکار برای حفظ یوزپلنگ ایرانی، شایسته بهترین تقدیرهاست.
محیط زیستی
10
با رانندگی با احتیاط در جادههای زیستگاهی، جان یوزپلنگها را نجات دهیم.
محیط زیستی
احساسی
1
چشمان زیبای یوزپلنگ ایرانی، داستانی از تنهایی و امید را روایت میکند. روزش مبارک.
احساسی
2
یوزپلنگ، نماد غرور و زیبایی دشتهای ایران است. قلبمان برای تپشهای قلبش میتپد.
احساسی
3
کاش میشد تمام خطرات را از سر راهت برداشت، ای تیزپای زیبای ایران.
احساسی
4
روز جهانی یوزپلنگ، روزی برای اندیشیدن به سهم ما در بقای این مخلوق شگفتانگیز خداست.
احساسی
5
زیبایی خالهای تو، نقاشی خداوند بر بوم کویر است. مانا باشی یوز ایرانی.
احساسی
6
تنهایی یوز در دشت، غمی سنگین اما باوقار دارد. به امید روزی که دشتها پر از رد پای تو باشد.
احساسی
7
تو تنها نیستی، یک ملت نگران و حامی توست. روزت مبارک نماد استقامت.
احساسی
8
به امید روزی که غرش یوزپلنگ در تمام زیستگاههایش طنینانداز شود.
احساسی
9
نگاه معصوم یوزپلنگ، التماسی خاموش برای حق زندگی است. دریغ نکنیم.
احساسی
10
هر بار که خبری از تو میشنویم، دلمان میلرزد؛ باشد که خبرها همیشه خوش باشد.
احساسی
آموزشی
1
آیا میدانید یوزپلنگ سریعترین حیوان خشکی است؟ این شاهکار خلقت را پاس بداریم.
آموزشی
2
خط اشک سیاه رنگ روی صورت یوزپلنگ، مثل عینک آفتابی عمل میکند و به شکار کمک میکند.
آموزشی
3
تفاوت یوزپلنگ و پلنگ در خالها و ساختار بدنی آنهاست؛ یوز بدنی کشیده و خالهای توپر دارد.
آموزشی
4
یوزپلنگ آسیایی (ایرانی) کمیابتر و در خطر انقراضتر از پسرعموهای آفریقایی خود است.
آموزشی
5
تخریب زیستگاه، تصادفات جادهای و کمبود طعمه، مهمترین تهدیدات برای یوزپلنگ ایرانی هستند.
آموزشی
6
روز ۴ دسامبر به یادبود یک یوزپلنگ دستآموز به نام «خیام» نامگذاری شده تا اهمیت بازگشت به طبیعت را یادآور شود.
آموزشی
7
حفاظت از یوزپلنگ یعنی حفاظت از چرخه حیات در مناطق بیابانی و نیمهبیابانی.
آموزشی
8
توله یوزپلنگها بسیار آسیبپذیرند و نرخ بقای پایینی در طبیعت دارند. حمایت ما حیاتی است.
آموزشی
9
سگهای گله یکی از تهدیدات جدی برای توله یوزها هستند. مدیریت چرا راهگشاست.
آموزشی
10
یوزپلنگها برخلاف سایر گربهسانان بزرگ، غرش نمیکنند بلکه صدایی شبیه پرنده دارند.
آموزشی
ملی و حماسی
1
یوزپلنگ ایرانی، نماد تیزپایی و اقتدار ملی در عرصه طبیعت است.
ملی و حماسی
2
پرچم حفاظت از یوزپلنگ آسیایی تنها در دست ایرانیان است. این افتخار و مسئولیت را جدی بگیریم.
ملی و حماسی
3
ما وارثان طبیعتی هستیم که یوزپلنگ در آن فرمانروایی میکند. امانتدار خوبی باشیم.
ملی و حماسی
4
تیم ملی فوتبال ما با نماد یوزپلنگ به میدان میرود تا پیام مظلومیت و زیبایی آن را به جهان برساند.
ملی و حماسی
5
حفظ یوزپلنگ، حفظ بخشی از هویت ملی و سرزمینی ماست.
ملی و حماسی
6
ایران، خانه امن یوزپلنگ. بیایید این خانه را برایش امنتر کنیم.
ملی و حماسی
7
همت ایرانی میتواند غیرممکن را ممکن کند؛ نجات یوزپلنگ دور از دسترس نیست.
ملی و حماسی
8
غیرت ایرانی اجازه نمیدهد که نسل این حیوان زیبا در زمان ما منقرض شود.
ملی و حماسی
9
یوز ایرانی، ایستاده در غبار، نماد مقاومت در برابر سختیهاست.
ملی و حماسی
10
به فرزندانمان بیاموزیم که یوزپلنگ ایرانی، بخشی از میراث گرانبهای اجدادی آنهاست.
ملی و حماسی
کوتاه
1
نجات یوز، نجات زندگی.
کوتاه
2
یوزپلنگ ایرانی؛ غرور ملی.
کوتاه
3
سریع، زیبا، تنها.
کوتاه
4
ایران، آخرین خانه یوز آسیایی.
کوتاه
5
روز جهانی یوزپلنگ مبارک.
کوتاه
6
طبیعت بدون یوز، چیزی کم دارد.
کوتاه
7
برای یوز ایرانی دعا کنیم.
کوتاه
8
حفاظت از یوز، وظیفه همگانی.
کوتاه
9
نگین کویر ایران.
کوتاه
10
یوزپلنگ؛ میراث زنده.
کوتاه
چرا ۴ دسامبر روز جهانی یوزپلنگ است؟
این روز توسط دکتر لوری مارکر، بنیانگذار صندوق حفاظت از یوزپلنگ (CCF)، نامگذاری شده است. او یوزپلنگی به نام «خیام» را پرورش داد و متوجه شد که یوزپلنگهای دستآموز نمیتوانند به راحتی به طبیعت بازگردند. او این روز را به افتخار خیام و برای افزایش آگاهی جهانی درباره خطر انقراض این گونه سریع و زیبا تعیین کرد.
یوزپلنگ آسیایی یا یوزپلنگ ایرانی؟
یوزپلنگ آسیایی (Asiatic Cheetah) زیرگونهای از یوزپلنگ است که در گذشته در مناطق وسیعی از آسیا زندگی میکرد. اما امروزه تنها جمعیت باقیمانده از آن در جهان، در کشور ایران زیست میکنند. به همین دلیل، به آن «یوزپلنگ ایرانی» نیز گفته میشود و نمادی از حیات وحش منحصر به فرد کشورمان به شمار میرود.
تفاوت یوزپلنگ و پلنگ
بسیاری از مردم یوزپلنگ را با پلنگ اشتباه میگیرند. یوزپلنگ اندامی کشیده، پاهای بلند و سری کوچک دارد و روی صورتش «خط اشک» سیاه رنگی از گوشه چشم تا دهان کشیده شده است. خالهای یوز توپر و گرد هستند. در مقابل، پلنگ درشتهیکلتر است، خط اشک ندارد و خالهایش به شکل گل (توخالی) هستند.
وضعیت بحرانی و تهدیدات
یوزپلنگ ایرانی در فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN) در رده «به شدت در خطر انقراض» (Critically Endangered) قرار دارد. تخریب زیستگاهها به دلیل فعالیتهای معدنی و جادهسازی، کاهش طعمههای طبیعی (مانند آهو و قوچ)، تصادفات جادهای و سگهای گله از مهمترین عواملی هستند که نسل این جانور زیبا را تهدید میکنند.
نقش ما در حفاظت
اگرچه حفاظت از یوزپلنگ نیازمند اقدامات کلان دولتی است، اما مردم نیز نقش مهمی دارند. رانندگی با سرعت مطمئنه در جادههای نزدیک زیستگاهها (مانند جاده عباسآباد)، عدم ورود به مناطق حفاظت شده، حمایت از محیطبانان و افزایش آگاهی عمومی، کمکهای بزرگی هستند که هر ایرانی میتواند برای نجات این گونه انجام دهد.
سوالات متداول
روز جهانی یوزپلنگ چه تاریخی است؟
این روز هر سال در ۴ دسامبر (معادل اواسط آذر ماه) گرامی داشته میشود.
تفاوت یوزپلنگ ایرانی با آفریقایی چیست؟
یوزپلنگ ایرانی جثهای کمی کوچکتر، پوششی نخودیرنگتر و یالی ضخیمتر در ناحیه گردن دارد و جمعیت آن بسیار کمتر است.
خط اشک یوزپلنگ چیست؟
خط سیاهی که از گوشه داخلی چشم تا کنار دهان یوزپلنگ کشیده شده و با جذب نور خورشید، مانع از انعکاس نور در چشم حیوان هنگام شکار میشود.
سریعترین حیوان خشکی کدام است؟
یوزپلنگ میتواند در عرض ۳ ثانیه سرعت خود را به ۱۰۰ کیلومتر بر ساعت برساند و سریعترین دونده روی زمین است.
پیروز که بود؟
پیروز، یوزپلنگی بود که در اسارت متولد شد و به نمادی از امید و توجه عمومی به وضعیت یوزپلنگ ایرانی تبدیل شد. یادش گرامی.
مهمترین زیستگاههای یوزپلنگ در ایران کجاست؟
پارک ملی توران در استان سمنان و پناهگاه حیات وحش میاندشت در خراسان شمالی از مهمترین زیستگاههای فعلی هستند.
آیا یوزپلنگ به انسان حمله میکند؟
یوزپلنگ حیوانی بسیار محتاط و خجالتی است و معمولاً از انسان فرار میکند و گزارش حمله به انسان بسیار نادر است.
غذا و طعمه اصلی یوزپلنگ چیست؟
آهو، جبیر، قوچ و میش، کل و بز و خرگوش از طعمههای اصلی یوزپلنگ در ایران هستند.
چرا حفاظت از یوزپلنگ مهم است؟
زیرا این حیوان در راس هرم غذایی است و حذف آن باعث برهم خوردن تعادل اکولوژیک و افزایش جمعیت گیاهخواران و آسیب به پوشش گیاهی میشود.
شعار روز جهانی یوزپلنگ چیست؟
شعارها متغیرند اما معمولاً بر «سرعت در انقراض» و لزوم «اقدام فوری» برای نجات این گونه تاکید دارند.