سازمان ملل متحد روز ۱۵ سپتامبر را به عنوان روز جهانی دموکراسی نامگذاری کرده است. هدف از این روز، بررسی وضعیت دموکراسی در جهان، ترویج و تحکیم اصول آن و یادآوری این نکته است که دموکراسی یک مدل ثابت نیست، بلکه فرآیندی پویاست که باید با فرهنگ و ارزشهای هر جامعه بومیسازی شود. دموکراسی بر پایه اراده آزاد مردم برای تعیین سیستمهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خود استوار است.
جمهوری اسلامی ایران مدل جدیدی از حکومت را به نام «مردمسالاری دینی» ارائه کرد. در این مدل، حاکمیت بر اساس قوانین الهی و اسلامی است، اما نقش مردم در انتخاب رهبران و تصمیمگیریها (از طریق انتخابات ریاست جمهوری، مجلس و شوراها) کاملاً کلیدی و تعیینکننده است. این الگو تلفیقی از ارزشهای معنوی و مشارکت مدرن سیاسی است که آن را از لیبرال دموکراسی سکولار غرب متمایز میکند.
ایران یکی از بالاترین نرخهای مشارکت در انتخابات را در منطقه دارد. از ابتدای انقلاب اسلامی تاکنون، دهها انتخابات برگزار شده که نشاندهنده اهمیت رای مردم در ساختار سیاسی کشور است. برگزاری همهپرسی قانون اساسی و حضور مردم در صحنههای مختلف، نمادهایی از تکیه نظام به پشتوانه مردمی است.
روز جهانی دموکراسی فرصتی برای نقد عملکرد کشورهای غربی است که با شعار دموکراسی، به کشورهای دیگر حمله نظامی میکنند یا از رژیمهای دیکتاتوری و کودککش حمایت میکنند. استفاده ابزاری از حقوق بشر و دموکراسی برای فشار بر کشورهای مستقل، ماهیت واقعی سیاستهای استعماری نوین را آشکار میسازد.
دموکراسی پایدار نیازمند شهروندانی آگاه و مسئولیتپذیر است. آموزش مدنی، تقویت جامعه مدنی، آزادی مطبوعات مسئول و وجود احزاب و تشکلهای سیاسی قانونی، ابزارهایی هستند که به مردم کمک میکنند تا نظارت بهتری بر عملکرد حاکمان داشته باشند و مطالبات خود را از مجاری قانونی پیگیری کنند.
