یوزپلنگ ایرانی، نماد غرور و تیزپایی سرزمین پارس است. نگذاریم این نماد از حرکت بایستد.
حماسی و ملی
2
خالهای روی تن یوز، نقشهای از زیباییهای کویر ایران است.
حماسی و ملی
3
ایران، آخرین پناهگاه یوز آسیایی در جهان است. این امانت تاریخی را پاس بداریم.
حماسی و ملی
4
یوز ایرانی، نگین انگشتری حیات وحش خاورمیانه است. درخشش آن را حفظ کنیم.
حماسی و ملی
5
سرعت یوزپلنگ، ضربان قلب طبیعت ایران است. مبادا این قلب از تپش بیفتد.
حماسی و ملی
6
ما وارثان سرزمینی هستیم که یوز در آن میدود. افتخاری که مسئولیت سنگینی دارد.
حماسی و ملی
7
یوزپلنگ فقط یک حیوان نیست، پرچم زنده محیط زیست ایران است.
حماسی و ملی
8
غرش یوز در دشتهای توران، صدای زنده بودن ایران است.
حماسی و ملی
9
همانطور که دماوند استوار است، یوز ایرانی باید ماندگار باشد.
حماسی و ملی
10
از نقشهای تخت جمشید تا دشتهای کویر، حیوانات نماد قدرت ایران بودهاند. یوز را دریابیم.
حماسی و ملی
احساسی و غمگین
1
نگاه نگران یوزپلنگ، فریادی بیصداست که میگوید: مرا تنها نگذارید.
احساسی و غمگین
2
هر یوزی که میمیرد، تکهای از جان ایران کم میشود.
احساسی و غمگین
3
حیف است که تیزپاترین دونده جهان، به خط پایان انقراض برسد.
احساسی و غمگین
4
دلم میلرزد برای تنهایی یوزها در شبهای سرد کویر.
احساسی و غمگین
5
پیروز رفت، اما امید هنوز زنده است. به خاطر بازماندگان بجنگیم.
احساسی و غمگین
6
چشمان یوزپلنگ، قصهگوی هزار و یک شب تنهایی است.
احساسی و غمگین
7
سهم یوزپلنگ از جادههای ما، مرگ نبود. آهسته برانیم.
احساسی و غمگین
8
زیبایی یوز خیرهکننده است، اما درد انقراضش کورکننده.
احساسی و غمگین
9
کاش میشد سرعت انقراض را گرفت و به پای یوزها بست تا از مرگ فرار کنند.
احساسی و غمگین
10
صدای پای یوز، موسیقی متنی است که نباید قطع شود.
احساسی و غمگین
هشدار و آگاهی
1
خطر انقراض یوزپلنگ آسیایی، زنگ خطری برای کل اکوسیستم ایران است.
هشدار و آگاهی
2
توران و میاندشت، آخرین سنگرهای مقاومت یوزپلنگ هستند. حفاظت از آنها واجب ملی است.
هشدار و آگاهی
3
تصادف جادهای، قاتل شماره یک یوزهاست. جاده عباسآباد را ایمن کنیم.
هشدار و آگاهی
4
حفاظت از طعمههای یوز (آهو و خرگوش)، شرط اول بقای یوز است. شکار نکنیم.
هشدار و آگاهی
5
سگهای گله، تهدیدی جدی برای تولههای یوز هستند. دامداران یاری کنند.
هشدار و آگاهی
6
یوزپلنگ آسیایی اکنون فقط و فقط «یوزپلنگ ایرانی» است. جهان چشم به ما دوخته است.
هشدار و آگاهی
7
بودجه حفاظت از یوز هزینه نیست، سرمایهگذاری برای آبروی ملی است.
هشدار و آگاهی
8
تکثیر در اسارت، راهی برای نجات، اما زیستگاه امن، شرط بقاست.
هشدار و آگاهی
9
انقراض ابدی است. اگر یوز برود، دیگر برنمیگردد. فرصت آزمون و خطا نداریم.
هشدار و آگاهی
10
آیندگان ما را نخواهند بخشید اگر میراثدار خوبی برای یوز نباشیم.
هشدار و آگاهی
کوتاه و شعاری
1
یوز ایرانی، نماد پایداری.
کوتاه و شعاری
2
برای یوز، برای زندگی.
کوتاه و شعاری
3
ایران، خانه امن یوز.
کوتاه و شعاری
4
سریع باش، قبل از اینکه دیر شود.
کوتاه و شعاری
5
یوزپلنگ؛ میراث طبیعی ما.
کوتاه و شعاری
6
حفاظت از یوز، حفاظت از خاک.
کوتاه و شعاری
7
نجات یوز، وظیفه ملی.
کوتاه و شعاری
8
قلب ایران برای یوز میتپد.
کوتاه و شعاری
9
یوز آسیایی، افتخار ایرانی.
کوتاه و شعاری
10
نه به انقراض یوز.
کوتاه و شعاری
ادبی
1
تو میدوی و باد به گرد پایت نمیرسد؛ ای پادشاه دشتهای سوزان.
ادبی
2
خالهایت ستارگان آسمان کویرند که بر زمین نقش بستهاند.
ادبی
3
خط اشک روی صورتت، نشان از غم دیرینهای دارد که بر دل داری.
ادبی
4
ای زیبای وحشی، بمان و افسانه باش، نه خاطره.
ادبی
5
رقص تو در باد، زیباترین تابلوی آفرینش است.
ادبی
6
وقتی تو نیستی، کویر چیزی کم دارد؛ چیزی شبیه جان.
ادبی
7
تو میراثدار تاریخ طبیعی این فلات کهنی.
ادبی
8
باشکوه و تنها، مثل دماوند، مثل خلیج فارس، مثل یوز.
ادبی
9
قلم موی خدا چه ظریف تو را نقاشی کرده است.
ادبی
10
بمان ای یوز، که بی تو دفتر حیات وحش ایران ورق نمیخورد.
ادبی
وضعیت بحرانی یوزپلنگ آسیایی
یوزپلنگ آسیایی (Asiatic Cheetah) که روزگاری در سراسر آسیا میزیست، اکنون تنها در ایران باقی مانده است. جمعیت این گونه ارزشمند به شدت کاهش یافته و در لبه پرتگاه انقراض قرار دارد. روز جهانی حیات وحش فرصتی حیاتی برای جلب توجه جهانی و ملی به این «ماتادور» طبیعت ایران است.
زیستگاههای اصلی یوز در ایران
در حال حاضر، پارک ملی توران در استان سمنان و پناهگاه حیات وحش میاندشت در خراسان شمالی، مهمترین زیستگاههای زادآوری یوزپلنگ هستند. حفاظت از این مناطق و امنسازی جادههای اطراف آنها، اولویت اصلی پروژه حفاظت از یوز است.
پیروز؛ نماد امید و آگاهی
تولد «پیروز» و تلاش برای بقای او، اگرچه پایانی تلخ داشت، اما توانست موجی از آگاهی و علاقه را در میان مردم ایران نسبت به یوزپلنگ ایجاد کند. درسهای گرفته شده از نگهداری پیروز، چراغ راهی برای حفاظت از نسلهای بعدی یوز در اسارت و طبیعت است.
خط اشک یوزپلنگ
یکی از ویژگیهای بارز ظاهری یوزپلنگ، خط سیاه رنگی است که از گوشه چشم تا دهان کشیده شده و به «خط اشک» معروف است. این خط علاوه بر زیبایی، به یوز کمک میکند تا در زیر نور تند خورشید کویر، دید بهتری برای شکار داشته باشد. شاعران این خط را به گریه یوز بر سرنوشت غمانگیزش تشبیه کردهاند.
نقش ما در نجات یوز
همه ما میتوانیم در نجات یوز سهیم باشیم: با رانندگی با سرعت مجاز در جادههای زیستگاه یوز، عدم خرید زمین در مناطق حفاظت شده، حمایت از کمپینهای معتبر و نشر آگاهی. نجات یوز یک پروژه ملی است که نیاز به عزم ۸۵ میلیونی دارد.
سوالات متداول
تفاوت یوزپلنگ و پلنگ چیست؟
یوزپلنگ لاغرتر و بلندتر است، خالهای توپر دارد و خط اشک روی صورت دارد؛ پلنگ درشتتر است و خالهای توخالی (گلمانند) دارد.
چرا یوزپلنگ در خطر انقراض است؟
تخریب زیستگاه، کمبود طعمه، تصادفات جادهای و سگهای گله از عوامل اصلی هستند.
تعداد یوزپلنگهای ایران چقدر است؟
آمار دقیق سخت است اما تخمین زده میشود کمتر از ۳۰ فرد در طبیعت باقی مانده باشد.
سریعترین حیوان خشکی چیست؟
یوزپلنگ با سرعت صفر تا صد در ۳ ثانیه و حداکثر سرعت ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت.
روز ملی یوزپلنگ ایرانی چه روزی است؟
۹ شهریور روز ملی یوزپلنگ ایرانی است (سالگرد نجات ماریتا)، اما ۳ مارس روز جهانی حیات وحش است.
آیا یوزپلنگ به انسان حمله میکند؟
خیر، یوزپلنگ حیوانی بسیار محتاط و ترسو است و گزارش حمله به انسان بسیار نادر است.
تغذیه اصلی یوزپلنگ چیست؟
آهو، جبیر، خرگوش و قوچ و میش.
پروژه حفاظت از یوزپلنگ چیست؟
پروژهای مشترک بین سازمان محیط زیست و سازمان ملل (در گذشته) برای نجات این گونه.
آیا امید به نجات یوز هست؟
بله، با مشاهده زادآوریهای جدید در توران، امیدها هنوز زنده است.
خط اشک یوز چه فایدهای دارد؟
مانند عینک آفتابی عمل میکند و بازتاب نور خورشید را میگیرد تا یوز بهتر ببیند.