یادآوری حفظ پاکیزگی کوهستان (فرهنگ‌سازی) 1405

20 آذر

شعاری_کوتاه

1

کوهستان سطل زباله نیست؛ زباله‌هایمان را با خود به شهر برگردانیم.

شعاری_کوتاه
2

رد پا، تنها اثری است که باید در کوه باقی بماند.

شعاری_کوتاه
3

طبیعت بدون زباله، زیباتر است. در حفظ پاکیزگی کوهستان کوشا باشیم.

شعاری_کوتاه
4

پوست میوه زباله است، نه کود! لطفاً آن را در کوه رها نکنید.

شعاری_کوتاه
5

کوهستان، میراث گذشتگان و امانت آیندگان است؛ آن را پاک نگه داریم.

شعاری_کوتاه
6

کوهنورد واقعی، دوستدار محیط زیست است. روز جهانی کوهستان گرامی باد.

شعاری_کوتاه
7

با یک کیسه زباله کوچک، قهرمان طبیعت باشیم.

شعاری_کوتاه
8

زیبایی دماوند و سبلان را با پلاستیک زشت نکنیم.

شعاری_کوتاه
9

آب‌های زیرزمینی از کوه سرچشمه می‌گیرند؛ با زباله آلوده‌شان نکنیم.

شعاری_کوتاه
10

احترام به کوه، احترام به زندگی است.

شعاری_کوتاه

آموزشی_توصیه‌ای

1

آیا می‌دانید تجزیه یک بطری پلاستیکی در کوهستان صدها سال طول می‌کشد؟ لطفاً آن را برگردانید.

آموزشی_توصیه‌ای
2

دوست کوهنورد، رها کردن پوست پرتقال و موز به بهانه «تجزیه‌پذیر بودن» اشتباه است؛ چون در ارتفاعات سرد، تجزیه انجام نمی‌شود و چهره کوه را زشت می‌کند.

آموزشی_توصیه‌ای
3

از مسیرهای پاکوب خارج نشوید؛ لگدمال کردن گیاهان باعث فرسایش خاک کوهستان می‌شود.

آموزشی_توصیه‌ای
4

در کوهستان آتش روشن نکنید یا حتماً از منقل استفاده کنید؛ اثر سوختگی خاک سال‌ها باقی می‌ماند.

آموزشی_توصیه‌ای
5

به چشمه‌های کوهستان مواد شوینده و شیمیایی وارد نکنید؛ موجودات زنده پایین‌دست به این آب نیاز دارند.

آموزشی_توصیه‌ای
6

صدای بلند و موزیک، آلودگی صوتی است و آرامش حیات وحش کوهستان را برهم می‌زند. سکوت کوه را پاس بداریم.

آموزشی_توصیه‌ای
7

اگر زباله‌ای در مسیر دیدید، حتی اگر مال شما نیست، آن را بردارید. این مرام کوهنوردی است.

آموزشی_توصیه‌ای
8

از ظروف چندبار مصرف استفاده کنید تا تولید زباله پلاستیکی در کوه به حداقل برسد.

آموزشی_توصیه‌ای
9

به حیوانات کوهستان غذا ندهید؛ این کار رژیم غذایی آنها را تغییر داده و آنها را به انسان وابسته می‌کند.

آموزشی_توصیه‌ای
10

روز جهانی کوهستان، روز عهد بستن برای «کوهستان پاک» است.

آموزشی_توصیه‌ای

احساسی_طبیعت‌گرا

1

کوهستان مادر رودهاست؛ روا نیست دامان مادر را با زباله بیالاییم.

احساسی_طبیعت‌گرا
2

وقتی به کوه می‌روی، مهمان طبیعتی. رسم مهمانی را به جا بیاور و خانه میزبان را کثیف نکن.

احساسی_طبیعت‌گرا
3

نگذاریم نسل‌های بعد، کوهستان را فقط در عکس‌های قدیمی زیبا ببینند.

احساسی_طبیعت‌گرا
4

هر تکه زباله، زخمی است بر تن زیبای زاگرس و البرز. مرهم باشیم.

احساسی_طبیعت‌گرا
5

صدای ناله زمین را زیر بار پلاستیک‌ها بشنویم. ۲۰ آذر روز بیداری وجدان‌های محیط زیستی.

احساسی_طبیعت‌گرا
6

پاکیزگی کوه، نشانه پاکیزگی روح کوهنورد است.

احساسی_طبیعت‌گرا
7

گل‌های لاله واژگون، در میان زباله‌ها نفس نمی‌کشند. هوایشان را داشته باشیم.

احساسی_طبیعت‌گرا
8

بیایید جوری رفتار کنیم که حیوانات کوهستان از دیدن ما نترسند.

احساسی_طبیعت‌گرا
9

کوهستان بخشنده است، اما صبرش بی‌پایان نیست. قبل از قهر طبیعت، با او آشتی کنیم.

احساسی_طبیعت‌گرا
10

امروز روزِ پاک کردنِ لکه‌های ننگِ زباله از پیشانیِ کوه است.

احساسی_طبیعت‌گرا

مسئولیت_اجتماعی

1

گروه‌های کوهنوردی مسئولند که فرهنگ «بدون رد پا» (Leave No Trace) را به اعضای جدید آموزش دهند.

مسئولیت_اجتماعی
2

برگزاری برنامه‌های پاکسازی کوهستان در روز ۲۰ آذر، بهترین راه گرامیداشت این روز است.

مسئولیت_اجتماعی
3

مسئولین محترم، با نصب سطل زباله در مبادی صعود و فرهنگ‌سازی، از انباشت زباله جلوگیری کنید.

مسئولیت_اجتماعی
4

کوهنوردان پیشکسوت، الگوی جوانان در حفظ محیط زیست باشید.

مسئولیت_اجتماعی
5

گردشگری پایدار در کوهستان یعنی درآمدزایی برای بومیان بدون تخریب طبیعت.

مسئولیت_اجتماعی
6

حمایت از پویش‌های مردمی پاکسازی دماوند و علم‌کوه، وظیفه ملی است.

مسئولیت_اجتماعی
7

تخریب پوشش گیاهی برای درست کردن چای آتشی، قیمتی گزاف برای یک لحظه لذت است.

مسئولیت_اجتماعی
8

ما در برابر هر بوته‌ای که در کوه می‌خشکد، مسئولیم.

مسئولیت_اجتماعی
9

کوهستان سرمایه ملی است، نه ملک شخصی برای ویلاسازی و تخریب.

مسئولیت_اجتماعی
10

روز جهانی کوهستان، روز فریاد علیه کوه‌خواری و زباله‌ریزی.

مسئولیت_اجتماعی

اصل «رد پایی نگذار» (Leave No Trace)

این یک قانون جهانی در طبیعت‌گردی است که شامل ۷ اصل است: ۱. برنامه‌ریزی قبلی ۲. حرکت و کمپ در سطوح باوام ۳. دفع صحیح زباله ۴. دست نخورده گذاشتن آنچه می‌یابید ۵. به حداقل رساندن اثر آتش ۶. احترام به حیات وحش ۷. ملاحظه دیگر گردشگران.

چرا پوست میوه زباله است؟

بسیاری فکر می‌کنند پوست میوه کود است، اما در ارتفاعات کوهستانی به دلیل سرما و کمبود باکتری، فرآیند تجزیه بسیار کند است (گاهی تا چند سال). در این مدت، منظره زشتی ایجاد می‌شود و حیوانات را با بوی غذا جذب می‌کند که ممکن است برایشان مضر باشد.

مدت زمان تجزیه زباله‌ها

- دستمال کاغذی: ۲ تا ۴ هفته - پوست موز: تا ۲ سال - ته سیگار: ۱ تا ۵ سال - آدامس: ۵ سال - قوطی آلومینیومی: ۸۰ تا ۱۰۰ سال - بطری پلاستیکی: ۴۵۰ سال - شیشه: هزاران سال (عملاً تجزیه نمی‌شود)

خطر آتش در کوهستان

روشن کردن آتش علاوه بر خطر آتش‌سوزی گسترده در فصل‌های خشک، باعث عقیم شدن خاک (از بین رفتن موجودات ریز خاکزی) در آن نقطه می‌شود و سال‌ها طول می‌کشد تا گیاهی دوباره در جای آتش بروید.

لوله‌های مدفوع (Poop Tube)

در صعودهای فنی و دیواره‌های بلند (مثل دیواره علم‌کوه) که امکان حفر چاله‌گربه نیست، کوهنوردان حرفه‌ای فضولات انسانی خود را در لوله‌های مخصوص حمل می‌کنند و به پایین کوه برمی‌گردانند تا محیط آلوده نشود.

سوالات متداول

زباله‌ها را کجا بریزیم؟
باید تمام زباله‌ها را با خود به شهر برگردانید و در سطل‌های شهری بیندازید؛ در کوهستان سرویس جمع‌آوری زباله وجود ندارد.
آیا دفن زباله در کوه درست است؟
خیر، حیوانات آنها را بیرون می‌کشند و خاک را آلوده می‌کنند.
با ته سیگار چه کنیم؟
ته سیگار حاوی مواد سمی است و آب و خاک را آلوده می‌کند. حتماً در ظرفی دربسته (مثل قوطی فیلم یا بطری) با خود برگردانید.
چرا نباید به حیوانات غذا داد؟
چون آنها را تنبل و وابسته می‌کند، ممکن است غذای ما برایشان سمی باشد و تعادل اکوسیستم را بهم می‌زند.
چاله‌گربه چیست؟
روشی برای دفع فضولات انسانی در طبیعت: حفر چاله‌ای به عمق ۱۵-۲۰ سانت، انجام کار و پوشاندن کامل آن با خاک.
میکروپلاستیک در کوه چیست؟
ذرات ریز پلاستیک که از تجزیه بطری‌ها و لباس‌های مصنوعی وارد آب و خاک کوهستان شده و نهایتاً وارد آب شرب ما می‌شوند.
پویش‌های پاکسازی چیست؟
برنامه‌های داوطلبانه‌ای که کوهنوردان در روزهای خاص (مثل ۲۰ آذر) برای جمع‌آوری زباله‌های رها شده انجام می‌دهند.
اثر صابون در چشمه چیست؟
حتی صابون‌های گیاهی هم کشش سطحی آب را تغییر داده و حشرات و موجودات آبزی را می‌کشند.
آیا چیدن گل‌های کوهستان اشکال دارد؟
بله، به شدت. گل‌ها برای گرده‌افشانی و بقای اکوسیستم ضروری‌اند و چیدن آنها باعث انقراض گونه‌ها می‌شود.
شعار کوهستان پاک چیست؟
«کوهستان پاک، میراث ماندگار».
WordAbyss - پیام‌های فرهنگ‌سازی حفظ پاکیزگی کوهستان - ۲۰ آذر 1405