ترکیب خاکشیر و تخم شربتی، فراتر از یک نوشیدنی سنتی، یک سرم هیدراتاسیون طبیعی است. دانههای تخم شربتی (دانه ریحان) به دلیل داشتن موسیلاژ، آب را جذب کرده و دور خود نگه میدارند. این آب ذخیره شده در طول روز به آرامی در دستگاه گوارش آزاد میشود و مانع از تشنگی شدید میگردد. خاکشیر نیز با طبع خنک خود، حرارت کبد را تعدیل کرده و از گرمازدگی جلوگیری میکند.
مهمترین چالش در تهیه این شربت، تمیز کردن خاکشیر است. خاکشیر معمولاً حاوی شنریزههای ریز و گرد و خاک است. روش سنتی "ریگشور" کردن شامل خیساندن و انتقال مکرر آب و دانهها بین دو ظرف است تا شنهای سنگین در ته ظرف اول باقی بمانند و دانههای سبک منتقل شوند. اگر این مرحله با دقت انجام نشود، شنریزهها زیر دندان حس شده و لذت نوشیدنی را از بین میبرند.
از دیدگاه طب سنتی، روزهداری باعث غلبه خشکی و گرما در بدن میشود. شربت خاکشیر و تخم شربتی با گلاب و بیدمشک، مصلح این وضعیت است. این شربت ملین است و یبوست شایع ماه رمضان را درمان میکند. همچنین پاککننده قوی پوست است و کسانی که در ماه رمضان دچار کدری پوست یا جوش میشوند، با مصرف مداوم آن نتیجه فوقالعادهای میگیرند.
این شربت قابلیت تنوع بالایی دارد. میتوان آن را با زعفران برای نشاط، با سکنجبین برای پاکسازی کبد، یا با آبلیمو برای تامین ویتامین C تهیه کرد. برای سرو مجلسی در سفرههای افطار، استفاده از دانههای ژلهای شده تخم شربتی که در شربت معلق میمانند (به شرط غلظت مناسب شهد)، ظاهری بسیار زیبا و اشتهاآور ایجاد میکند.
در ماه رمضان که معده حساس است، نوشابههای گازدار و صنعتی آسیب زیادی میزنند. شربت خاکشیر و تخم شربتی یک جایگزین سالم، طبیعی و بدون مواد نگهدارنده است که نه تنها معده را اذیت نمیکند، بلکه به هضم غذا نیز کمک کرده و قند خون را به صورت ناگهانی بالا نمیبرد (اگر با عسل یا شیرینکننده طبیعی تهیه شود).
