کمیته امداد امام خمینی (ره) در تاریخ ۱۴ اسفند ۱۳۵۷، تنها ۲۲ روز پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با فرمان تاریخی حضرت امام خمینی (ره) تاسیس شد. هدف اصلی این نهاد، رسیدگی به وضعیت محرومان، مستضعفان و خودکفایی خانوادههای نیازمند بود. این نهاد یکی از اولین برکات انقلاب اسلامی برای برقراری عدالت اجتماعی است.
در فرهنگ اسلامی، کمک به نیازمندان و انفاق (بخشش مال) جایگاه بسیار ویژهای دارد. قرآن کریم در آیات متعدد مومنان را به انفاق سفارش کرده و آن را نشانهی صداقت در ایمان دانسته است. ۱۴ اسفند به عنوان «روز احسان و نیکوکاری» فرصتی است تا فرهنگ همدلی و یاری رساندن به همنوعان در جامعه تقویت شود.
اگرچه کمیته امداد یک نهاد دولتی-عمومی است، اما بخش بزرگی از خدمات آن متکی به کمکهای مردمی و خیرین است. طرحهایی مانند اکرام ایتام، صدقات، زکات و جشن عاطفهها، بسترهای مشارکت مردم هستند. خیرین با اعتماد به این نهاد، سرمایههای خود را در مسیری امن و شرعی برای رفع فقر هزینه میکنند.
رویکرد جدید کمیته امداد در سالهای اخیر، عبور از کمکهای بلاعوض صرف و حرکت به سمت توانمندسازی و ایجاد اشتغال برای مددجویان است. اعطای وامهای خوداشتغالی، آموزشهای فنی و حرفهای و کاریابی، از جمله اقداماتی است که به استقلال مالی خانوادههای تحت پوشش کمک میکند.
این نهاد نماد نوعدوستی و همبستگی ملی در ایران است. در حوادث غیرمترقبه مانند زلزله و سیل نیز کمیته امداد همواره در خط مقدم خدمترسانی بوده است. نامگذاری سالروز تاسیس آن به عنوان روز احسان و نیکوکاری، تاکید بر لزوم نهادینه شدن فرهنگ خیرخواهی در تمام ایام سال است.
