هواشناسی کشاورزی (Agrometeorology) شاخه ای کاربردی از علم هواشناسی است که تاثیر متقابل عوامل جوی (دما، بارش، نور، باد) را بر تولیدات کشاورزی (گیاهی و دامی) بررسی میکند. هدف این علم، کمک به کشاورزان برای استفاده بهینه از منابع اقلیمی و کاهش خسارات ناشی از بلایای جوی است. در واقع این علم پل ارتباطی بین آسمان و مزرعه است.
یکی از بزرگترین دشمنان باغات، سرمای دیررس بهاره است که میتواند تمام محصول یک سال را نابود کند. سازمان هواشناسی با صدور هشدارهای به موقع، به باغداران فرصت میدهد تا با روش هایی مثل روشن کردن آتش کنترل شده (مه دود)، آبیاری یا استفاده از مولد باد، دمای باغ را بالای نقطه انجماد نگه دارند. تبریک روز هواشناسی به کشاورزان، یادآوری این حمایت حیاتی است.
شیوع بسیاری از آفات و بیماری های گیاهی (مانند زنگ گندم یا سفیدک) رابطه مستقیمی با دما و رطوبت هوا دارد. مدل های هواشناسی میتوانند زمان دقیق طغیان آفات را پیش بینی کنند. کشاورزان با دریافت این اطلاعات، میتوانند دقیقا در زمان مناسب سمپاشی کنند که هم هزینه ها را کاهش میدهد و هم از آلودگی محیط زیست میکاهد.
کشاورزی دیم در ایران کاملاً وابسته به الگوی بارش است. اطلاعات هواشناسی درباره زمان شروع بارش های پاییزه (پله) و توزیع بارش در فصل رشد، برای دیم کاران حیاتی است. انتخاب نوع بذر و زمان کشت بر اساس پیش بینی های فصلی هواشناسی، میتواند تفاوت بین برداشت پربار و خشکسالی مزرعه باشد.
سامانه توسعه هواشناسی کاربردی (تهک) در بخش کشاورزی، موفق ترین طرح سازمان هواشناسی بوده است. در این طرح، توصیه های فنی متناسب با مرحله رشد گیاه و وضعیت هوای منطقه، مستقیماً به گوشی کشاورز ارسال میشود. روز جهانی هواشناسی فرصتی است برای تقدیر از این تعامل سازنده که منجر به افزایش بهره وری ملی شده است.
