اومده دنیا، امید دلها / محمد مصطفی، رسول الله / صل علی سیدنا المصطفی (تکرار) / مکه شده غرق نور و سرور / چشم حسودا شده امشب کور
شاد و ریتمیک
2
کف بزنید شادی کنید اومده رهبر ما / سایه رحتمش باشه همیشه بر سر ما / یا محمد یا محمد یا رسول الله / خوش اومدی به دنیا یا حبیب الله
شاد و ریتمیک
3
دلا رو بزنید به نامش / بشید اسیر دامش / که امشب خدا میده / عیدی به احترامش / یا رسول الله مدد، یا رسول الله مدد
شاد و ریتمیک
4
شب شبه شوره، بساط خنده جوره / چشم بد از جمالِ، آقامون امشب دوره / دنیا اومد، دلبر و دلدار / سید و سالار، احمد مختار
شاد و ریتمیک
5
گل بریزید نقل بپاشید که نگار اومده / پایانِ فصلِ خزون و نوبهار اومده / صلی الله علیک یا رسول الله
شاد و ریتمیک
سنتی
1
ماه فرو ماند از جمال محمد / سرو نباشد به اعتدال محمد / قدر فلک را کمال و منزلتی نیست / در نظر قدر با کمال محمد
سنتی
2
بلغ العلی بکماله / کشف الدجی بجماله / حسنت جمیع خصاله / صلو علیه و آله
سنتی
3
امشب سخن از جان جهان باید گفت / توصیف رسول انس و جان باید گفت / در شامت ولادت دو قطب عالم / تبریک به صاحب الزمان باید گفت
سنتی
4
زدند تخت تبارک به دوش باد صبا / که میبرد به محمد ز جان و دل صلوات / طلوع کرد رخ مصطفی ز کوه حرا / که گشت عالم هستی ز نور او مرآت
سنتی
5
ای عاشقان مبارک، عید ربیع آمد / میلاد فخر عالم، آن شفیع آمد / خندد لب ملائک، در آسمان و در خاک / زیرا که بر دو عالم، حصنی منیع آمد
سنتی
شور و ذکر
1
ذکر لبم هر دم، صل علی محمد / دوای هر دردم، صل علی محمد / نور دل حیدر، صل علی محمد / شافع محشر، صل علی محمد
شور و ذکر
2
یا محمد، یا نبی الله / یا محمد، یا حبیب الله / تویی که سرور کائناتی / تویی که کشتی نجاتی
شور و ذکر
3
مولا مولا یا رسول الله / مولا مولا یا اباالزهرا / جانم فدای نام زیبایت / عالم فدای خاک پایت
شور و ذکر
4
ای رئیس مکتب ما یا امام صادق / ای ولیِ مذهب ما یا امام صادق / ششمین نور ولایت، پسر خون خدایی / وارثِ کرب و بلایی، تو امیدِ دل مایی
شور و ذکر
5
صادق آل محمد، خوش اومدی به دنیا / روشنی بخش دلهایی، یوسفِ آلِ زهرا
شور و ذکر
کودکانه
1
خبر خبر آی بچهها / اومده باز بوی بهار / تولد پیامبره / اون که ما رو داره دوست، بسیار بسیار
کودکانه
2
پیامبر خوب ما / نور خدا محمد / رهبر ما بچهها / صل علی محمد
کودکانه
3
یک، دو، سه، گل محمدی / چهار، پنج، شش، گل خوشبوی ما / پیامبر مهربون / دوستِ همه بچهها
کودکانه
4
تو آسمون ستاره / چشمکزنون بیداره / میگه تولد شده / تولدِ بهاره / بهارِ ما محمد
کودکانه
5
دست کوچولو، پا کوچولو / خنده بکن، شادی بکن / تولدِ پیمبره / قصه بگو، بازی بکن
کودکانه
دوبیتی
1
خورشید محمد است و صادق ماه است / خورشید همیشه با قمر همراه است / یعنی که ولادت امام صادق / در روز ولادت رسول الله است
دوبیتی
2
دو آینه هستند روبروی هم / دو بحر که در یکدگر شدند ادغام / دو اسم الهی که باز شده تکرار / دو روز ولی هر دو، روزِ هفدهم
دوبیتی
3
جهان سرسبز و خرم گشت از میلاد پیغمبر / منور قلب عالم گشت از میلاد پیغمبر / بده ساقیا میِ باقی که غرق عشرت و شادی / دل اولاد آدم گشت از میلاد پیغمبر
دوبیتی
4
امشب که شب خجسته میلاد است / تسبیح فرشتگان مبارک باد است / شادی به دل اهل ولا میبارد / غم را ز دل غمزده بر میدارد
دوبیتی
5
برخیز که عید آل اطهار آمد / مژده بده که احمد مختار آمد / همراه ششم امامِ دین و دانش / بر خلق جهان، دو حجت و یار آمد
دوبیتی
سنت مولودیخوانی در ۱۷ ربیع
مولودیخوانی یکی از سنتهای دیرینه و زیبای شیعیان در اعیاد مذهبی است. در شب و روز ۱۷ ربیعالاول، مداحان و شاعران با اشعاری شاد و ریتمیک در مدح پیامبر اکرم (ص) و امام صادق (ع)، مجالس جشن را گرم میکنند. این اشعار معمولاً ترکیبی از مدح، بیان فضائل و ابراز شادی و ارادت است.
اهمیت شعر در ستایش پیامبر (ص)
پیامبر اکرم (ص) خود مشوق شاعرانی بودند که در راه حق شعر میسرودند. حسان بن ثابت از معروفترین شاعران صدر اسلام بود که در دفاع از پیامبر شعر میگفت. اشعاری مانند «بلغ العلی بکماله» از سعدی شیرازی، قرنهاست که زینتبخش مجالس جشن میلاد است و نشاندهنده عمق نفوذ محبت پیامبر در ادبیات فارسی است.
سبکهای مختلف مولودی
مولودیها در سبکهای مختلفی اجرا میشوند؛ از سبکهای سنتی و سنگین که با دستگاههای موسیقی ایرانی (بدون ساز یا با دف) خوانده میشوند، تا سبکهای جدید و شور که ریتم تندتری دارند. استفاده از «دف» در جشنهای میلاد پیامبر، به ویژه در مناطق کردستان و خراسان، رواج دارد و نماد شادی حلال است.
محتوای اشعار مولودی
اشعار مولودی باید حاوی مضامین عالی، دور از غلو و خرافات، و بیانگر سیره اخلاقی و عملی معصومین باشد. تأکید بر وحدت، مهربانی پیامبر، علم امام صادق (ع) و انتظار فرج، از موضوعات محوری اشعار فاخر مولودی است.
تأثیر بر مخاطب
یک مولودی خوب میتواند شور و شعور را با هم ایجاد کند. وقتی مخاطب با ریتم شعر دست میزند و شاد میشود، دلش برای پذیرش معارف دینی آمادهتر میگردد. به همین دلیل، انتخاب شعر مناسب و اجرای صحیح آن اهمیت بسیاری دارد.
سوالات متداول
شعر معروف سعدی برای پیامبر چیست؟
بلغ العلی بکماله، کشف الدجی بجماله، حسنت جمیع خصاله، صلو علیه و آله.
آیا دست زدن در مولودی جایز است؟
بنابر نظر اکثر مراجع، دست زدن در مجالس شادی اهل بیت به نحو متعارف اشکالی ندارد.
بهترین ذکر در میان اشعار مولودی چیست؟
ذکر صلوات بلند بر محمد و آل محمد.
چه سازهایی در مولودی استفاده میشود؟
معمولاً فقط از «دف» استفاده میشود، آن هم با رعایت موازین شرعی و عرفی مجالس مذهبی.
شعر کودکانه معروف برای پیامبر کدام است؟
شعرهایی مثل «پیامبر خوب ما، نور خدا محمد» که ساده و ریتمیک هستند.
چرا نام امام صادق (ع) در مولودیهای ۱۷ ربیع هست؟
چون ولادت ایشان نیز در همین روز است و جشن مشترک گرفته میشود.
آیا زنان هم میتوانند مولودیخوانی کنند؟
در مجالس اختصاصی بانوان، بله، و بسیار رایج و پسندیده است.
منظور از «احمد مختار» کیست؟
یکی از القاب پیامبر اکرم (ص) به معنای ستوده شده و برگزیده است.
چگونه یک مجلس مولودی خانگی بگیریم؟
با دعوت از فامیل، پخش شیرینی، و خواندن اشعار ساده از روی متن یا پخش صوت مولودی.
آیا شعر «ماه فرو ماند از جمال محمد» از سعدی است؟
بله، این قصیده زیبا از شیخ اجل سعدی در بوستان است.