در دوران سینمای آنالوگ، آپاراتچی (پروژکشنیست) مهمترین فرد در سالن سینما بود. او وظیفه داشت حلقههای سنگین فیلم ۳۵ میلیمتری را جابجا کند، ذغالهای قوسی (Carbon Arc) را تنظیم کند تا نور قطع نشود و با مهارت خاصی حلقهها را تعویض کند تا تماشاگر متوجه وقفه نشود. تبریک روز سینما به این قشر، ادای دین به مهارت و سختی کار آنان است.
صدای خاص دستگاه آپارات و بافت تصویر فیلمهای نگاتیو، حسی از گرما و اصالت داشت که در سینمای دیجیتال امروز کمتر حس میشود. برای نسلهای قبل، قطع شدن فیلم، سوختن لامپ آپارات و سوت و کف زدن تماشاگران برای وصل مجدد فیلم، بخشی جداییناپذیر از تجربه سینما رفتن بود. یادآوری این خاطرات در روز ملی سینما، حسی نوستالژیک و شیرین ایجاد میکند.
با ورود تکنولوژی دیجیتال (DCP)، شغل آپاراتچی سنتی تقریباً از بین رفت و جای خود را به سرورهای کامپیوتری داد. بسیاری از آپاراتچیهای قدیمی خانهنشین شدند یا شغل خود را تغییر دادند. گرامیداشت آنان در روز سینما، نوعی قدردانی از زحمات کسانی است که جوانی خود را در اتاقکهای کوچک و بدون تهویه گذراندند.
اتاق فرمان یا اتاق آپارات، مکانی مقدس برای عشاق سینما بود. جایی که پوسترهای فیلم، قوطیهای فلزی نگاتیو و بوی خاص فیلم خام در آن موج میزد. آپاراتچیها معمولاً افرادی کمحرف، عاشق سینما و حافظ هزاران دیالوگ و صحنه بودند که فیلمها را بارها و بارها میدیدند.
حفظ دستگاههای آپارات قدیمی و احترام به پیشکسوتان فنی سینما، بخشی از حفظ تاریخ فرهنگی کشور است. موزه سینمای ایران بسیاری از این دستگاهها و خاطرات را نگهداری میکند. تبریک روز سینما به آپاراتچیها، یادآوری میکند که تکنولوژی نباید باعث فراموشی انسانهایی شود که چرخ صنعت را میچرخاندند.
