بیست و هشتم ماه صفر، سالروز رحلت پیامبر گرامی اسلام، حضرت محمد (ص) است. امیرالمؤمنین (ع) در نهجالبلاغه میفرمایند: «با مرگ تو چیزی قطع شد که با مرگ هیچ کس دیگر قطع نشد و آن نبوت و خبرهای آسمانی بود.» رحلت ایشان آغاز دوران غربت اهل بیت و انحراف در مسیر خلافت بود.
در این روز (بنا بر قول مشهور در ایران)، شهادت امام حسن مجتبی (ع) نیز واقع شده است. ایشان با دسیسه معاویه و توسط همسرشان جعده مسموم شدند. مظلومیت ایشان به حدی بود که حتی در هنگام تشییع جنازه، بدن مطهرشان را تیرباران کردند و اجازه ندادند در کنار جدشان پیامبر (ص) دفن شوند.
امام حسن (ع) مظهر جود و بخشش بودند. ایشان سه بار در طول زندگی، تمام اموال خود را با فقرا تقسیم کردند. سفره ایشان همیشه پهن بود و هیچ نیازمندی دست خالی از در خانهشان برنمیگشت. کرامت ایشان شامل حال دشمنان و دشنامدهندگان نیز میشد (مانند مرد شامی).
صلح امام حسن (ع) با معاویه، اقدامی هوشمندانه برای حفظ اصل اسلام و جان شیعیان بود. اگر ایشان صلح نمیکردند، معاویه ریشه اسلام را میکند. این صلح، زمینه را برای قیام عاشورا فراهم کرد و چهره نفاق بنیامیه را آشکار ساخت.
در این روز، زیارت پیامبر (ص) از راه دور (زیارت از بعید) خوانده میشود. پخت نذری (به ویژه شله زرد و آش) و عزاداری در مساجد و هیئتها از رسوم رایج است. در مشهد مقدس، این روز اوج عزاداری زائران پیاده است.
