امام حسین (ع) در شب عاشورا درباره یارانش فرمود: «من اصحابی باوفاتر و نیکوتر از اصحاب خود نمیشناسم.» این شهادت معصوم، جایگاه بینظیر آنان را نشان میدهد. آنها ترکیبی از پیر و جوان، سیاه و سفید، و از قبایل مختلف بودند که تنها نقطه اشتراکشان، ذوب شدن در ولایت بود. آنان با آگاهی کامل مرگ را انتخاب کردند و هیچ طمع دنیایی نداشتند.
حبیب بن مظاهر اسدی، از شیعیان خاص امیرالمؤمنین (ع) و از بزرگان کوفه بود. او در تمام جنگهای صفین، نهروان و جمل در کنار علی (ع) جنگید. در کربلا، با وجود کهولت سن (حدود ۷۵ سال)، فرماندهی جناح چپ سپاه امام را بر عهده داشت. او با شور و اشتیاق جوانی میجنگید و شهادتش کمر امام را خم کرد.
زهیر شخصیتی کاریزماتیک و با نفوذ بود که ابتدا از دیدار با امام اجتناب میکرد. اما پس از پیوستن به کاروان عشق، به یکی از ستونهای اصلی سپاه تبدیل شد. در شب عاشورا و روز عاشورا، با سخنان آتشین خود بارها از امام دفاع کرد و به نصیحت دشمن پرداخت. او هنگام نماز ظهر عاشورا، سپر بلای امام شد تا ایشان نماز خوف را اقامه کنند.
یکی از شگفتیهای اصحاب حسین (ع)، روحیه بالای آنان بود. روایت شده که بریر و عبدالرحمن در شب عاشورا با هم شوخی میکردند. وقتی علت را پرسیدند، گفتند: «چرا خوشحال نباشیم؟ فاصلهی ما با بهشت و دیدار پیامبر (ص) فقط همین شمشیرهای قوم ستمگر است.» این نشاندهنده یقین کامل آنان بود.
لحظه شهادت مسلم بن عوسجه، صحنهای درسآموز است. وقتی حبیب بر بالین او آمد و گفت وصیتی کن، مسلم با اشاره به امام حسین (ع) گفت: «اوصیک بهذا الرجل» (تو را سفارش میکنم به این مرد، دست از او برندار تا کشته شوی). این اوج دغدغهمندی اصحاب برای ولایت بود.
