برای زائرانی که اولین بار به مشهد میآیند، اصطلاحات معماری حرم ممکن است گیجکننده باشد. «بست» فضای ورودی و حد فاصل خیابان تا حرم است. «صحن» حیاطهای روباز و بزرگی هستند که دور تا دور حرم قرار دارند (مثل صحن آزادی و انقلاب). «رواق» فضاهای سرپوشیده و فرش شدهای هستند که در اطراف ضریح مطهر قرار دارند و معمولاً با آینهکاری تزیین شدهاند.
دو نماد اصلی که زائران معمولاً به دنبال آنها هستند، در «صحن انقلاب اسلامی» (یا همان صحن عتیق) قرار دارند. پنجره فولاد محلی است که زائران از داخل صحن به ضریح نگاه میکنند و دخیل میبندند. سقاخانه اسماعیل طلا (نادری) نیز در وسط همین صحن قرار دارد. این صحن، سنتیترین و خاطرهانگیزترین بخش حرم است.
«صحن پیامبر اعظم (ص)» (که قبلاً صحن جامع رضوی نام داشت) در ضلع جنوبی حرم، بزرگترین فضای روباز مجموعه است که گنجایش دهها هزار نمازگزار را دارد. در مقابل، «رواق امام خمینی (ره)» بزرگترین فضای سرپوشیده است که اکثر مراسمات رسمی، سخنرانیها و دعای کمیل در آنجا برگزار میشود.
آستان قدس رضوی دارای موزههای بسیار غنی است که در ضلع شرقی (صحن کوثر) واقع شدهاند. موزه سکه، تمبر، فرش، سلاح و موزه هدایای رهبری از بخشهای دیدنی آن هستند. بازدید از این موزهها به زائران کمک میکند تا با تاریخ و هنر وقف شده به امام رضا (ع) آشنا شوند.
در سالهای اخیر، سنت زیبای چایخانههای صلواتی در حرم احیا شده است. زائران میتوانند در صحنهای کوثر، غدیر و باغ رضوان، طعم چای متبرک حضرت را بچشند. این چایخانهها با فضایی سنتی و صمیمی، خستگی را از تن زائران بیرون میکنند و همه روزه فعال هستند.
