به نام خداوند جان و خرد / کزین برتر اندیشه برنگذرد. روز کشتی و آیین زورخانهای، یادگار رستم و سهراب، بر دلیرمردان ایرانزمین مبارک باد.
حماسی و شاهنامهای
2
اینجا گود زورخانه است، مهد دلیران و مکتب عیاران. صدای ضرب مرشد، تپش قلب تاریخ ایران است. روز ملی کشتی گرامی باد.
حماسی و شاهنامهای
3
چو ایران نباشد تن من مباد. کشتی یعنی حراست از خاک با بازوان ستبر و دلی آکنده از مهر میهن. پاینده باد آیین پهلوانی.
حماسی و شاهنامهای
4
هنر نزد ایرانیان است و بس. زورخانه تجلیگاه هنر، ورزش و معنویت است. روز پاسداشت این میراث کهن مبارک.
حماسی و شاهنامهای
5
برخیز و ببین که در گود مقدس، چگونه نام علی (ع) لرزه بر اندام دیو صفتان میاندازد. روز کشتی پهلوانی مبارک.
حماسی و شاهنامهای
6
پهلوانان، وارثان کاوه آهنگرند؛ پتک بر سندان نمیکوبند، بلکه بر نفس اماره میکوبند. روزتان پیروز.
حماسی و شاهنامهای
7
نوای «گل کشتی» مرشد، زیباترین سمفونی غیرت است. درود بر پاسداران فرهنگ باستانی ایران.
حماسی و شاهنامهای
8
زورخانه، دانشگاه فتوت است و کشتی، آزمون مردانگی. این روز بزرگ بر تمامی باستانیکاران و کشتیگیران خجسته باد.
حماسی و شاهنامهای
9
گردنکشان را بگو، اینجا سرای فروتنان است. هر که گردنفرازتر، در گود خاکیتر. روز آیین پهلوانی مبارک.
حماسی و شاهنامهای
10
زنگ زورخانه زنگ بیداری است؛ بیداری وجدان و غیرت. روز ملی کشتی بر بیداردلان مبارک.
حماسی و شاهنامهای
عرفانی و معنوی
1
یا علی گفتیم و عشق آغاز شد. زورخانه خانه مولاست و کشتیگیر، مرید حیدر کرار. روزتان مبارک.
عرفانی و معنوی
2
پهلوانی یعنی اقتدا به پوریای ولی؛ آنجا که قدرت داری اما میبخشی. روز ملی کشتی و فرهنگ زورخانهای گرامی باد.
عرفانی و معنوی
3
گود زورخانه، محراب عبادت ورزشکاران است. چرخش در گود، سماعِ عارفانه پهلوانان است. روزتان مبارک.
عرفانی و معنوی
4
وضو ساز و وارد شو، که این خاک مقدس است. اینجا تن را صیقل میدهند و روح را پرواز. روز کشتی مبارک.
عرفانی و معنوی
5
هر میل که به هوا میرود، ذکری است بر لب پهلوان. لا حول و لا قوة الا بالله. روز ورزش باستانی مبارک.
عرفانی و معنوی
6
کباده کشیدن، تمرین کشیدنِ بار غم مردم است. خوشا به حال آنان که بار مردم را بر دوش میکشند.
عرفانی و معنوی
7
مرشد که ضرب میگیرد، فرشتگان نیز به تماشا مینشینند. این نوای ملکوتی بر شما مبارک.
عرفانی و معنوی
8
پهلوان واقعی کسی است که در کشتی زندگی، پشت شیطان را به خاک بمالد. روز اخلاق و ورزش مبارک.
عرفانی و معنوی
9
سردر زورخانه کوتاه است تا بیاموزیم که باید با تواضع وارد شد. درود بر فروتنان عالم ورزش.
عرفانی و معنوی
10
کشتی پهلوانی، طریقت جوانمردی است در کسوت ورزش. روز سالکان این طریقت مبارک.
عرفانی و معنوی
فرهنگی و تاریخی
1
ورزش باستانی، شناسنامه فرهنگی ماست. حفظ این میراث، وظیفه هر ایرانی وطندوست است. روز ملی کشتی مبارک.
فرهنگی و تاریخی
2
تختی، عصاره فرهنگ زورخانه بود که در کالبد کشتی مدرن دمیده شد. زادروز او و روز کشتی گرامی باد.
فرهنگی و تاریخی
3
از طوس تا تهران، از دیروز تا امروز، نوای ضرب و زنگ، راوی قصه پهلوانی است. روز ملی کشتی مبارک.
فرهنگی و تاریخی
4
میل، کباده، سنگ و شن؛ ابزار ساختن جسم و جان. روز گرامیداشت ورزشهای زورخانهای مبارک.
فرهنگی و تاریخی
5
کشتی پهلوانی، میراث ناملموس بشریت و افتخار جاویدان ایران است. این گوهر گرانبها را پاس بداریم.
فرهنگی و تاریخی
6
جوانمردی نمرده است تا وقتی چراغ زورخانهها روشن است. روز کشتی بر حافظان این چراغ مبارک.
فرهنگی و تاریخی
7
لباس باستانی، لباس رزم نیست، لباس بزمِ محبت و برادری است. روزتان مبارک پهلوانان.
فرهنگی و تاریخی
8
تاریخ ایران وامدار بازوان قدرتمند و اندیشه پاک پهلوانان است. روز ملی کشتی مبارک.
فرهنگی و تاریخی
9
سنت گلریزان، زیباترین رسم زورخانه، درس انفاق و نوعدوستی است. درود بر این فرهنگ غنی.
فرهنگی و تاریخی
10
کشتیگیر ایرانی، سفیر فرهنگ صلح و دوستی با منش پهلوانی است. روزتان مبارک.
فرهنگی و تاریخی
ادبی کوتاه
1
چرخِ چرخندهات ای پهلوان، چرخشِ روزگار را به کام مردم کند. روزت مبارک.
ادبی کوتاه
2
ضربِ مرشد، ضربانِ غیرت است.
ادبی کوتاه
3
گود مقدس، سجدهگاهِ همت است.
ادبی کوتاه
4
یا علی مدد، رمز پیروزی و سعادت پهلوانان.
ادبی کوتاه
5
پهلوان، کوه ادب است و دریای زور.
ادبی کوتاه
6
زورخانه، قلب تپنده فرهنگ عیاری.
ادبی کوتاه
7
میل گرفتن، تمرینِ بلندنظری است.
ادبی کوتاه
8
تختی، نگین انگشتریِ زورخانه بود.
ادبی کوتاه
9
روز آشتیِ قدرت و اخلاق مبارک.
ادبی کوتاه
10
بوی خاک گود، بوی بهشت غیرت است.
ادبی کوتاه
زورخانه؛ قدیمیترین باشگاه بدنسازی جهان
زورخانه که در فهرست میراث معنوی یونسکو نیز ثبت شده است، به عنوان قدیمیترین باشگاه بدنسازی جهان شناخته میشود. این مکان نه تنها محلی برای پرورش اندام و قدرت جسمانی با ابزاری چون میل، سنگ و کباده است، بلکه کانون پرورش روح و اخلاق نیز میباشد. معماری خاص زورخانه و درب ورودی کوتاه آن، نمادی از تواضع و فروتنی است که ورزشکار باید پیش از ورود بیاموزد.
ارتباط کشتی پهلوانی و زورخانه
کشتی پهلوانی بخش نهایی و اوج ورزشهای زورخانهای است. پس از گرم کردن با حرکات شنا، میل و پا زدن، پهلوانان در میان گود با یکدیگر سرشاخ میشوند. کشتی پهلوانی بر خلاف کشتی مدرن، تاکید ویژهای بر فتوتنامه و رعایت آداب خاص دارد و هدف آن تنها زمین زدن حریف نیست، بلکه نمایش مهارت و جوانمردی است.
نقش مرشد و ضرب
مرشد زورخانه، رهبر ارکستر پهلوانی است. او با نواختن ضرب و خواندن اشعار حماسی از شاهنامه فردوسی و مدح اهل بیت (ع)، ریتم حرکات ورزشکاران را تنظیم میکند. صدای زنگ مرشد برای ادای احترام به ورود پیشکسوتان و پهلوانان نامی به صدا در میآید که نشاندهنده سلسله مراتب احترام در این ورزش است.
گلریزان؛ رسم زیبای پهلوانی
یکی از زیباترین آیینهای زورخانهای، مراسم «گلریزان» است. در این مراسم، پهلوانان و مردم برای کمک به نیازمندان، آزادی زندانیان یا حل مشکلات مالی افراد آبرودار، پول جمع میکنند. این رسم نشان میدهد که هدف نهایی قدرت در زورخانه، دستگیری از ضعیفان است، نه فخرفروشی.
بازوبند پهلوانی
در تاریخ ایران، عنوان «پهلوان پایتخت» یا «پهلوان کشور» بالاترین مقام ورزشی و اجتماعی محسوب میشد. پادشاهان بازوبند پهلوانی را بر بازوی قهرمان میبستند. جهان پهلوان تختی آخرین و نامدارترین کسی بود که این بازوبند را با شایستگی تمام بر بازو بست و به آن آبرو داد.
سوالات متداول
زورخانه یعنی چه؟
خانه زور یا قدرت؛ مکانی سنتی برای ورزشهای باستانی ایران که ترکیبی از حرکات ورزشی، ادبیات و عرفان است.
ابزارهای زورخانه نماد چیست؟
میل نماد گرز، کباده نماد کمان، و سنگ نماد سپر جنگاوران باستان است.
چرا درب زورخانه کوتاه است؟
تا هر کس با هر مقام و منصبی که وارد میشود، سر خم کند و تواضع را تمرین کند.
مرشد کیست؟
کسی که در جایگاه بلندی مینشیند، ضرب مینوازد و اشعار حماسی و مذهبی میخواند تا ورزشکاران را هماهنگ و تهییج کند.
زنگ زورخانه برای چه کسی زده میشود؟
برای ورود سادات، پیشکسوتان و پهلوانان دارای رتبه، به نشانه احترام و خبردار.
پوریای ولی چه نسبتی با زورخانه دارد؟
او شاعر و پهلوان نامدار ایرانی است که الگوی اخلاقی ورزشکاران باستانی و نویسنده «کنز الحقایق» است.
ذکر اصلی در زورخانه چیست؟
صلوات بر محمد و آل محمد (ص) و مدد جستن از مولا علی (ع).
گود زورخانه چه شکلی است؟
معمولاً هشت ضلعی و پایینتر از سطح زمین است تا ورزشکاران در خاک باشند و خاکی بمانند.
تفاوت کشتی پهلوانی و آزاد چیست؟
در کشتی پهلوانی علاوه بر فنون کشتی آزاد، از لباس مخصوص (تنکه) استفاده میشود و اجرای فنون خاصی مجاز است.
روز ملی کشتی و زورخانه چه روزی است؟
در تقویم، ۵ شهریور روز کشتی و ۱۷ شوال روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانهای است.