جشن سده و آیین باستانی 1404

10 بهمن

باستانی

1

جشن سده، یادگار نیاکان پاک و خردمند ما، نماد پیروزی روشنایی بر تاریکی و گرمی بر سردی است. این جشن کهن ایرانی مبارک باد.

باستانی
2

آتش سده، فروغ ایزدی است که دل‌های ما را گرم و جان‌هایمان را روشن می‌کند. جشن پیدایش آتش بر همه ایرانیان خجسته باد.

باستانی
3

سده، جشن همکاری و همبستگی است؛ آنگاه که نیاکانمان دست در دست هم آتش می‌افروختند تا سرما را فراری دهند. این آیین نیکو گرامی باد.

باستانی
4

به یاد هوشنگ شاه پیشدادی و کشف گوهر آتش، جشن سده را پاس می‌داریم. امید که آتش مهر در دل‌هایتان همواره فروزان باشد.

باستانی
5

صد روز از زمستان بزرگ و پنجاه روز و شب مانده به نوروز، سده نویدبخش بهار است. جشن سده مبارک.

باستانی
6

بیایید در جشن سده، همچون نیاکانمان، تیرگی‌ها را بسوزانیم و با دلی روشن به استقبال بهار برویم. شادباش این جشن بزرگ.

باستانی
7

فروغ آتش سده، یادآور خرد و دانش ایرانیان باستان در مهار طبیعت است. میراث‌داران تمدن کهن، جشن‌تان پیروز.

باستانی
8

آتشی که نمیرد همیشه در دل ماست. جشن سده، جشن ستایش پروردگار برای نعمت روشنایی، بر شما مبارک.

باستانی
9

جشن سده، طلیعه نوروز باستانی و پایانِ چله بزرگ زمستان است. دلتان گرم و لبتان خندان.

باستانی
10

در بلندای تاریخ ایران، آتش سده همواره نشانه پاکی و راستی بوده است. این جشن ملی و میهنی بر همه اقوام ایرانی مبارک.

باستانی

فرهنگی

1

جشن سده تنها یک آیین نیست، بلکه بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی ماست. پاسداشت آن وظیفه‌ای ملی است.

فرهنگی
2

آیین سده به ما می‌آموزد که حتی در اوج سرمای زمستان، می‌توان با همبستگی گرما آفرید. جشن سده مبارک.

فرهنگی
3

فرهنگ غنی ایران زمین، سرشار از جشن‌هایی است که ستایشگر خداوند و طبیعت‌اند. سده، جشن نور و نیایش گرامی باد.

فرهنگی
4

سده یعنی گذشتن از تاریکی و رسیدن به روشنایی. امیدوارم زندگی‌تان همیشه رو به روشنایی باشد.

فرهنگی
5

برگزاری جشن سده، زنده نگه داشتن نام و یاد تمدنی است که همواره منادی صلح و دوستی بوده است.

فرهنگی
6

این شعله‌های سرکش آتش سده، پیام‌آور امید و پویایی ملت ایران در طول قرن‌هاست. جشن‌تان خجسته.

فرهنگی
7

در فرهنگ ایرانی، آتش نماد پاکی و جلوه‌ای از قدرت پروردگار یکتاست. جشن سده، جشن سپاسگزاری از نعمات خداوندی است.

فرهنگی
8

بیایید با بازخوانی داستان هوشنگ و مار سیاه، درس‌های حکمت و دانایی را به فرزندانمان بیاموزیم. سده مبارک.

فرهنگی
9

جشن سده فرصتی است برای دور هم جمع شدن و گرم کردن روابط انسانی در سرمای روزگار. محفلتان گرم.

فرهنگی
10

ایران، سرزمین جشن‌ها و شادی‌های معنادار است. سده، نگینی درخشان بر تاج فرهنگ ایرانی، مبارک باد.

فرهنگی

ادبی

1

زِ هوشنگ ماند این سده یادگار / بسی باد چون او دگر شهریار. جشن باستانی سده بر دوستداران ادب و فرهنگ پارسی مبارک.

ادبی
2

آتش سده چون بر افروختند / بدی‌های عالم همه سوختند. فرخنده باد این جشن اهورایی.

ادبی
3

برآمد به سنگ گران سنگ خرد / همان و همین سنگ بشکست گرد / فروغی پدید آمد از هر دو سنگ / دل سنگ گشت از فروغ آذرنگ. (فردوسی). جشن سده مبارک.

ادبی
4

زمستان می‌رود و سده می‌آید تا بگوید پایان شب سیه سپید است. شادباش جشن سده.

ادبی
5

رقص شعله‌های آتش در دل شب‌های سرد بهمن، زیباترین تابلوی امید است. جشن سده بر شما مبارک.

ادبی
6

سده آمد تا بگوید نور بر ظلمت پیروز است و گرما بر سرما چیره می‌شود. دلتان به نور حق روشن.

ادبی
7

جشن سده، جشن پیوند زمین و آسمان با ریسمان زرین آتش است. این پیوند مبارک باد.

ادبی
8

بیا تا در این جشن باستانی، کینه‌ها را در آتش بریزیم و مهر را توشه راه کنیم. سده پیروز.

ادبی
9

صد روز ز زمستان گذشت و سده آمد / بوی خوش نوروز ز هر پرده برآمد.

ادبی
10

ای آتش افروخته در دشت‌های ایران، تو گواهی بر زنده بودن روح این سرزمینی. جشن سده گرامی باد.

ادبی

فلسفه و تاریخچه جشن سده

جشن سده یکی از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است که در دهم بهمن‌ماه برگزار می‌شود. در اساطیر ایران (شاهنامه فردوسی)، پیدایش آتش و این جشن به هوشنگ شاه پیشدادی نسبت داده شده است. داستان از این قرار است که هوشنگ سنگی را برای کشتن ماری پرتاب کرد، سنگ به سنگ دیگری خورد و جرقه‌ای زد و آتش پدید آمد. ایرانیان باستان این رویداد را هدیه‌ای از جانب خداوند دانسته و آن را جشن گرفتند.

معنای واژه سده

درباره وجه تسمیه «سده» نظرات مختلفی وجود دارد. برخی معتقدند سده از عدد صد گرفته شده است، زیرا از ۱۰ بهمن تا نوروز دقیقاً ۵۰ روز و ۵۰ شب (مجموعاً ۱۰۰) باقی مانده است. برخی دیگر آن را مرتبط با عدد صد می‌دانند به این دلیل که در زمان‌های کهن، فرزندان آدم (یا کیومرث) به صد تن رسیده بودند.

آیین‌های برگزاری جشن سده

مهم‌ترین آیین این جشن، افروختن آتشی بزرگ در زمان غروب آفتاب است. مردم با جمع‌آوری هیزم و خار و خاشاک، تلی بزرگ درست می‌کنند و با نیایش و شادی آن را آتش می‌زنند. چرخش به دور آتش، خواندن سرودهای نیایشی و شاهنامه‌خوانی از دیگر رسوم این جشن است. این آتش نماد گرم شدن زمین و آمادگی برای ورود به بهار است.

جایگاه آتش در فرهنگ ایرانی و زرتشتی

برخلاف تصور غلط برخی، ایرانیان باستان و زرتشتیان «آتش‌پرست» نبودند، بلکه آتش را به عنوان نمادی از نور، پاکی و انرژی خداوند (اهورامزدا) محترم می‌شمردند. همان‌طور که مسلمانان رو به کعبه نماز می‌خوانند، زرتشتیان نیز رو به نور (آتش یا خورشید) نیایش می‌کنند. جشن سده، جشن ستایش خداوند برای خلقت آتش و گرماست.

جشن سده در دوران معاصر

امروزه جشن سده همچنان توسط هموطنان زرتشتی در شهرهایی مانند یزد، کرمان و تهران و همچنین توسط بسیاری از ایرانیان فرهنگ‌دوست برگزار می‌شود. این جشن در فهرست میراث ناملموس ملی ایران و اخیراً در فهرست میراث جهانی یونسکو (مشترک با تاجیکستان) ثبت شده است که نشان از اهمیت فرهنگی آن دارد.

سوالات متداول

جشن سده چه روزی است؟
جشن سده در روز ۱۰ بهمن ماه (آبان روز از ماه بهمن در تقویم زرتشتی) برگزار می‌شود.
آیا جشن سده یک جشن مذهبی است یا ملی؟
سده یک جشن ملی و باستانی ایرانی است که ریشه در اساطیر دارد، هرچند امروزه بیشتر توسط زرتشتیان به صورت رسمی برگزار می‌شود.
کشف آتش به کدام پادشاه نسبت داده می‌شود؟
به هوشنگ شاه از سلسله پیشدادیان.
چرا در جشن سده آتش روشن می‌کنند؟
به عنوان نماد پیروزی نور بر تاریکی، گرم شدن زمین و یادبود کشف آتش.
آیا سده در یونسکو ثبت شده است؟
بله، جشن سده به عنوان میراث فرهنگی ناملموس مشترک ایران و تاجیکستان در یونسکو ثبت جهانی شده است.
معنی عدد ۱۰۰ در جشن سده چیست؟
اشاره به ۵۰ روز و ۵۰ شب باقی‌مانده تا نوروز دارد.
مهم‌ترین شهرهای برگزارکننده سده در ایران کدامند؟
کرمان و یزد از مهم‌ترین مراکز برگزاری باشکوه این جشن هستند.
آیا مسلمانان هم جشن سده را جشن می‌گرفتند؟
در قرون اولیه اسلامی و دوران‌هایی مانند سامانیان و غزنویان، این جشن توسط همه ایرانیان فارغ از مذهب برگزار می‌شد.
تفاوت چهارشنبه سوری و جشن سده چیست؟
سده در ۱۰ بهمن و به مناسبت کشف آتش است، اما چهارشنبه سوری در آخرین چهارشنبه سال و پیش‌درآمد نوروز است.
در جشن سده چه می‌خورند؟
آش ویژه، آجیل و شیرینی‌های محلی از خوراکی‌های مرسوم در این جشن است.
WordAbyss - جشن سده و آیین آتش‌افروزی | تبریک و تاریخچه 1404