عمه زینب، نوحهخوان و تو پریشان / بر سر خاک، علیاکبر گریان.
نوحه
5
آب آوردند، یاد لبهای تو افتاد / یاد آن، سوز و تبهای تو افتاد.
نوحه
کوتاه
1
سکینه، راوی رنجهای خاموش کربلاست که در اربعین فریاد میشود.
کوتاه
2
چشمان سکینه در اربعین، تفسیر چهل روز غربت و تنهایی است.
کوتاه
3
نام سکینه با عطش و ادب گره خورده، و اربعین میعادگاه این ادب است.
کوتاه
4
دختر حسین (ع) بودن یعنی کوه صبر بودن، حتی وقتی چهل منزل تازیانه خورده باشی.
کوتاه
5
اربعین، روزی است که سکینه (س) امانتِ خاطرات را به صاحبش برمیگرداند.
کوتاه
حضرت سکینه (س)؛ الگوی حیا و بلاغت
حضرت سکینه دختر امام حسین (ع) و حضرت رباب، از بانوان برجسته و فاضله تاریخ اسلام است. ایشان که در واقعه کربلا حضور داشتند، پس از شهادت پدر و در طول مسیر اسارت، با خطبهها و اشعار خود، پیام مظلومیت اهل بیت را به گوش جهانیان رساندند. در روز اربعین و بازگشت به کربلا، ایشان یکی از ارکان اصلی عزاداری و روایتگری حماسه عاشورا بودند.
تفاوت حضرت سکینه و حضرت رقیه
گاهی در میان عامه مردم، نام حضرت سکینه و حضرت رقیه (س) با هم اشتباه گرفته میشود. حضرت سکینه دختر بزرگتر امام حسین (ع) بودند که عمری طولانی داشتند و سالها پس از واقعه کربلا در مدینه زندگی کردند و محفل علمی و ادبی داشتند. اما حضرت رقیه (س) دختر خردسالی بودند که طبق روایات مشهور در خرابه شام به شهادت رسیدند و به کربلا بازنگشتند.
نقش ادبی و شعری حضرت سکینه
حضرت سکینه (س) تسلط بالایی بر زبان و ادبیات عرب داشتند و ادیبان بزرگ زمانه به قضاوت و نقد ادبی ایشان احترام میگذاشتند. اشعاری که در رثای پدر بزرگوارشان سرودهاند، از جانسوزترین مراثی تاریخ است. حضور ایشان در اربعین، تنها یک حضور عاطفی نبود، بلکه حضوری تبیینگر با زبان فصیح و بلیغ بود.
اربعین و تجدید خاطرات
بازگشت کاروان اسرا به کربلا در روز اربعین، برای حضرت سکینه تداعیکننده لحظات سخت وداع بود. روایات حاکی از آن است که ایشان بر مزار پدر چنان نالهای زدند که سنگها به لرزه درآمد. این گریهها و عزاداریها، بخشی از مبارزه نرم برای زنده نگه داشتن یاد عاشورا در برابر دستگاه تبلیغاتی اموی بود.
مقام معنوی سکینه (س)
امام حسین (ع) درباره ایشان فرمودند: «سکینه غرق در ذات الهی است». این جمله نشاندهنده مقام عرفانی و معنوی بالای ایشان است. در روز اربعین، زائران با توسل به این بانوی مکرمه، درس صبر، عفاف و بندگی در عین بلا و مصیبت را میآموزند.
سوالات متداول
حضرت سکینه در کربلا چند ساله بودند؟
طبق روایات تاریخی ایشان در زمان واقعه عاشورا حدود ۱۰ تا ۱۳ سال سن داشتند و به سن بلوغ رسیده بودند.
آیا حضرت سکینه در شام وفات یافتند؟
خیر، ایشان همراه کاروان به مدینه بازگشتند و سالها بعد (حدود سال ۱۱۷ هجری) در مدینه یا مکه وفات یافتند.
معروفترین شعر حضرت سکینه چیست؟
اشعاری که در وداع با پدر و یا در رثای ایشان سرودند، مانند «لا تعذلیه فهم قاطع طرقه...» از مشهورترینهاست.
چرا نام ایشان را سکینه گذاشتند؟
نام اصلی ایشان آمنه یا امینه بود و لقب «سکینه» (به معنای آرامش) را مادرشان رباب به دلیل وقار و آرامش خاصی که داشتند به ایشان دادند.
آیا حضرت سکینه ازدواج کردند؟
بله، ایشان بعدها ازدواج کردند و زندگی پربرکتی داشتند.
رابطه حضرت سکینه و حضرت عباس چگونه بود؟
ایشان علاقه و وابستگی شدیدی به عمویشان داشتند و ماجرای طلب آب و شرمندگی سقا، بیشتر با نام ایشان گره خورده است.
در اربعین حضرت سکینه چه کرد؟
ایشان به همراه عمهشان حضرت زینب (س) به سوگواری پرداختند و خاطرات شهادت پدر و برادران را مرور کردند.
آیا قبر حضرت سکینه در دمشق است؟
مزاری در دمشق به نام ایشان وجود دارد، اما قول مشهورتر این است که ایشان در بقیع مدینه دفن شدهاند. آن مزار احتمالاً متعلق به سکینه دختر یکی از پادشاهان یا تشابه اسمی است.
درس حضرت سکینه برای دختران امروز چیست؟
حفظ حجاب و وقار حتی در سختترین شرایط اسارت و دفاع از حق با زبان علم و منطق.