معتمد عباسی که از نفوذ معنوی امام وحشت داشت، نقشه قتل ایشان را کشید.
تحلیل سیاسی
2
امام حسن عسکری (ع) در سن ۲۸ سالگی و در اوج جوانی مسموم و شهید شدند.
تحلیل سیاسی
3
خلفای عباسی میدانستند که فرزند ایشان، مهدی موعود (عج) است که بساط ظلم را برمیچیند.
تحلیل سیاسی
4
حصر خانگی و کنترل شدید نتوانست مانع ارتباط امام با شیعیان شود، لذا حذف فیزیکی را انتخاب کردند.
تحلیل سیاسی
5
شهادت امام کاملا مخفیانه و با زهر انجام شد تا حکومت از شورش مردم در امان بماند.
تحلیل سیاسی
6
دستگاه خلافت پزشکان خود را فرستاد تا مرگ را طبیعی جلوه دهند، اما حقیقت پنهان نماند.
تحلیل سیاسی
7
افزایش پیروان و شبکه وکالت، زنگ خطری جدی برای حکومت بنیعباس بود.
تحلیل سیاسی
8
ترس از فروپاشی قدرت پوشالی عباسیان، انگیزه اصلی جنایت بود.
تحلیل سیاسی
9
امام عسکری (ع) خاری در چشم طاغوت بود که حتی در زندان نیز نورافشانی میکرد.
تحلیل سیاسی
10
شهادت ایشان آغازگر عصر جدیدی در تاریخ شیعه، یعنی عصر غیبت بود.
تحلیل سیاسی
پیامهای تسلیت
1
شهادت یازدهمین اختر تابناک آسمان امامت و ولایت، امام حسن عسکری (ع) تسلیت باد.
پیامهای تسلیت
2
آجرک الله یا صاحب الزمان، در سوگ پدر بزرگوارتان خون گریه میکنیم.
پیامهای تسلیت
3
سامرا امروز سیهپوش است و مهدی (عج) صاحب عزای این مصیبت عظمی است.
پیامهای تسلیت
4
پدری رفت و پسری تنها ماند، آغاز یتیمی عالم امکان و شروع غیبت تسلیت باد.
پیامهای تسلیت
5
ای خورشید سامرا، غروب تو طلوع غربت شیعه بود. شهادت امام عسکری (ع) تسلیت.
پیامهای تسلیت
6
زهر کینه عباسی، جگر گوشه پیامبر را پرپر کرد. سامرا غرق ماتم است.
پیامهای تسلیت
7
یا امام عسکری، دیده در راه مهدی داریم و در عزای تو میسوزیم.
پیامهای تسلیت
8
شهادت مظلومانه جوانترین امام شیعه، حضرت ابامحمد (ع) بر عاشقان تسلیت باد.
پیامهای تسلیت
9
امشب ملائک در سامرا نوحه میخوانند و مهدی فاطمه شال عزا بر گردن دارد.
پیامهای تسلیت
10
دلها هوای سامرا دارد، جایی که غریبانه امامی را به خاک سپردند.
پیامهای تسلیت
نکات تاریخی
1
معتمد عباسی، چهاردهمین خلیفه عباسی، دستور مسمومیت امام را صادر کرد.
نکات تاریخی
2
امام به مدت شش سال امامت کردند که اکثر آن در حبس یا حصر خانگی گذشت.
نکات تاریخی
3
شهادت در روز هشتم ربیعالاول سال ۲۶۰ هجری قمری رخ داد.
نکات تاریخی
4
تشییع پیکر امام چنان باشکوه بود که سامرا به تعطیلی کشیده شد.
نکات تاریخی
5
نماز بر پیکر مطهر را امام زمان (عج) (در کودکی) اقامه کردند که نشانگر انتقال امامت بود.
نکات تاریخی
6
جعفر کذاب (برادر امام) قصد داشت نماز بخواند که توسط امام زمان کنار زده شد.
نکات تاریخی
7
پزشکان درباری سعی کردند با داروهای خاص اثر زهر را خنثی یا مخفی کنند اما نشد.
نکات تاریخی
8
خبر شهادت به سرعت توسط شبکه وکلا به شهرهای مختلف شیعهنشین رسید.
نکات تاریخی
9
امام عسکری (ع) در کنار پدر بزرگوارشان امام هادی (ع) در خانه خود دفن شدند.
نکات تاریخی
10
فشار بر خانواده امام پس از شهادت برای یافتن فرزند ایشان (مهدی) شدت گرفت.
نکات تاریخی
دلنوشته
1
یا ابالمهدی! چقدر سامرا بوی غربت میدهد. گنبد طلاییات امروز در غبار غم گم شده است.
دلنوشته
2
آقا جان، رفتی و بار سنگین غیبت را بر دوش دردانه ات گذاشتی.
دلنوشته
3
دلم برای غربتت میسوزد، برای آن لحظه که کاسه آب لرزان در دستانت بود.
دلنوشته
4
پسر کوچکت چطور نظارهگر جان دادن پدر بود؟ امان از دل مهدی.
دلنوشته
5
سامرا خانه پدری ماست، خانهای که امروز صاحبخانهاش را کشتند.
دلنوشته
6
ما یتیم شدیم، نه آن روز که تو رفتی، بلکه هر روز که بی امام زمانیم.
دلنوشته
7
شهادتت راز سر به مهری بود که فقط دیوارهای زندان عباسی شنیدند.
دلنوشته
8
ای زندانی سامرا، تو آزادهترین مرد تاریخی که حصارها را شکستی.
دلنوشته
9
کاش بودیم و در آن روزهای سخت سامرا، سپر بلایت میشدیم.
دلنوشته
10
اشکهایمان نذر فرج فرزندت، که انتقام خون تو را خواهد گرفت.
دلنوشته
شعر و نوحه
1
سامرا ماتم سرا شد، مهدی ما در عزا شد / زهر کینه زد شراره، قلب مولا پاره پاره
شعر و نوحه
2
یازده بار جهان گوشه زندان کم نیست / کنج زندان بلا گریه باران کم نیست
شعر و نوحه
3
پدر مهدی موعود ز دنیا رفته / گلی از گلشن زهرا و علی وا رفته
شعر و نوحه
4
ای ماه سامرا، خورشید جان فزا / رفتی و شد بپا، در عالمین عزا
شعر و نوحه
5
زهر جفا آتش زده بر جان مولا / گرید زمین و آسمان، گرید ثریا
شعر و نوحه
6
شد حسن عسکری مسموم زهر کین / شد تیره و تاریک، روی زمین
شعر و نوحه
7
ای وای از آن دمی که مهدیاش رسید / رنگ از رخ بابای مظلومش پرید
شعر و نوحه
8
سامرا غرق عزا، شیعه دارد نوا / تسلیت یا مهدی، تسلیت یا مهدی
شعر و نوحه
9
در جوانی رفت از دست، حجت پروردگار / دیده گریان گشته مهدی، آن ولی کردگار
شعر و نوحه
10
آتش گرفته جگرت یا حسن / جانم فدای پیکرت یا حسن
شعر و نوحه
چرایی شهادت امام حسن عسکری (ع) توسط معتمد
دوران امامت امام حسن عسکری (ع) مصادف با ضعف تدریجی خلافت عباسی و قدرت گرفتن ترکان در دربار بود. با این حال، معتمد عباسی همچنان خطر اصلی را از جانب علویان و به ویژه امام شیعیان احساس میکرد. احادیث متواتر درباره تولد «قائم» از نسل امام یازدهم، دستگاه خلافت را بر آن داشت تا با حصر شدید و در نهایت حذف فیزیکی امام، از تولد یا بقای جانشین ایشان جلوگیری کند. شهادت امام یک ترور سیاسی برنامهریزی شده برای قطع زنجیره امامت بود.
خفقان سیاسی و حصر در سامرا
امام حسن عسکری (ع) بخش عمدهای از عمر شریف خود را در منطقه نظامی «عسکر» در شهر سامرا گذراندند. لقب «عسکری» نیز به همین دلیل به ایشان داده شد. ایشان تحت نظارت دائمی جاسوسان بودند و حتی ملاقاتهای ایشان با یاران نزدیک به سختی انجام میشد. حکومت عباسی با تحمیل این شرایط، سعی داشت ارتباط امام با پایگاههای مردمی شیعه در قم، نیشابور و کوفه را قطع کند، اما امام با درایت شبکه وکالت را تقویت نمودند.
اقدامات امام زمان (عج) در لحظه شهادت پدر
یکی از حساسترین لحظات تاریخ تشیع، لحظه شهادت امام عسکری (ع) و اقامه نماز بر پیکر ایشان است. طبق عقیده شیعه، بر پیکر امام معصوم تنها امام معصوم بعدی میتواند نماز بخواند. در حالی که جعفر (برادر امام) قصد اقامه نماز را داشت، کودکی خردسال (امام مهدی عج) با وقار تمام جلو آمد، عموی خود را کنار زد و نماز را اقامه کرد. این رخداد، اعلام رسمی امامت حضرت مهدی (عج) به خواص شیعه و اتمام حجت با آنان بود.
پیامدهای شهادت برای جامعه شیعه
با شهادت امام حسن عسکری (ع)، جامعه شیعه وارد دوران جدید و پرچالش «غیبت صغری» شد. شیعیان که تا پیش از این دسترسی (هرچند محدود) به امام حاضر داشتند، ناگهان با فقدان ظاهری رهبر مواجه شدند. مدیریت بحران توسط نواب خاص و توجیهاتی که امام عسکری (ع) پیش از شهادت فرموده بودند، مانع از فروپاشی اعتقادی شیعه شد. شهادت ایشان نقطه عطف گذار از «حضور» به «غیبت» بود.
توطئه انکار فرزند
بلافاصله پس از شهادت امام، دستگاه خلافت به جستجوی خانه امام پرداخت تا فرزند ایشان را بیابد. وقتی اثری از کودک نیافتند، سعی کردند با تقسیم میراث امام میان مادر و برادرش، وانمود کنند که امام عسکری (ع) بدون فرزند از دنیا رفته است تا امید شیعیان به ظهور منجی را ناامید کنند. اما هوشیاری یاران خاص و تدابیر امام (مانند عقیقه کردن برای فرزند و نشان دادن ایشان به خواص) این توطئه را خنثی کرد.
سوالات متداول
قاتل امام حسن عسکری (ع) چه کسی بود؟
معتمد عباسی، خلیفه وقت، دستور مسمومیت و شهادت ایشان را صادر کرد.
امام عسکری (ع) در چه سنی به شهادت رسیدند؟
ایشان در سن بسیار کم، یعنی ۲۸ سالگی (یا ۲۹ سالگی طبق برخی روایات) شهید شدند که جوانترین سن شهادت در بین ائمه است.
چرا به ایشان عسکری میگویند؟
چون به اجبار در محله نظامیان (عسکر) در شهر سامرا سکونت داده شدند و تحت نظر بودند.
تاریخ دقیق شهادت چه روزی است؟
هشتم ربیعالاول سال ۲۶۰ هجری قمری.
چه کسی بر پیکر امام عسکری نماز خواند؟
حضرت مهدی (عج) که در آن زمان کودکی ۵ ساله بودند، بر پیکر پدر نماز خواندند.
محل دفن امام کجاست؟
در شهر سامرا (عراق)، در خانه خودشان و در کنار مزار پدرشان امام هادی (ع) دفن شدند.
جعفر کذاب کیست؟
برادر امام حسن عسکری که ادعای امامت کرد و قصد داشت بر پیکر امام نماز بخواند اما توسط امام زمان کنار زده شد.
آیا امام عسکری (ع) همسر و فرزندان دیگری داشتند؟
تنها فرزند ایشان حضرت مهدی (عج) بودند و مادر ایشان نرجس خاتون (ملیکا) بود.
شبکه وکالت در زمان ایشان چه نقشی داشت؟
به دلیل حصر امام، وکلا رابط بین امام و مردم برای دریافت وجوهات و پاسخ به سوالات شرعی بودند.
نشانه شیعه در کلام امام عسکری چیست؟
در حدیثی معروف، ایشان ۵ نشانه برای مؤمن برشمردند که یکی از آنها زیارت اربعین است.