امام هادی (ع) فرمودند: اگر قبر عبدالعظیم را در شهر خود زیارت کنی، چنان است که گویی حسین بن علی (ع) را در کربلا زیارت کردهای.
حدیث
2
روایت شده است کسی که به زیارت حضرت عبدالعظیم برود، پاداش بهشت برای او ثبت خواهد شد.
حدیث
3
برابری ثواب زیارت سیدالکریم با کربلا، نشاندهنده مقام والای بصیرت و ولایتمداری ایشان است.
حدیث
4
امام هادی (ع) خطاب به مردی از اهالی ری فرمودند: ثواب زیارت عبدالعظیم نزد شما معادل زیارت قبر حسین (ع) است.
حدیث
5
زیارت حضرت عبدالعظیم، دریچهای به سوی کربلا برای جاماندگان است.
حدیث
6
هر کس نتواند به کربلا برود، به ری بیاید و عبدالعظیم را زیارت کند که همان ثواب را دارد.
حدیث
7
این حدیث مدال افتخاری است که امام معصوم بر سینه حضرت عبدالعظیم حسنی نصب کردهاند.
حدیث
8
زیارت با معرفت حضرت عبدالعظیم، انسان را در زمره زائران سیدالشهدا قرار میدهد.
حدیث
9
کلام امام معصوم اغراق نیست؛ زیارت عبدالعظیم حقیقتاً بوی کربلا میدهد.
حدیث
10
این فضیلت عظیم برای هیچ امامزاده دیگری با این صراحت بیان نشده است.
حدیث
تبیین
1
علت برابری ثواب زیارت، مقام بالای تسلیم و اطاعت ایشان از امام زمانشان بوده است.
تبیین
2
در شرایطی که راه کربلا بسته بود، امام هادی (ع) با این حدیث باب زیارت را برای شیعیان باز نگه داشتند.
تبیین
3
این تشبیه نشان میدهد که حضرت عبدالعظیم ذوب در ولایت سیدالشهدا بوده است.
تبیین
4
زیارت عبدالعظیم یعنی زیارت نماینده تامالاختیار ولایت در ایران.
تبیین
5
این ثواب عظیم نشاندهنده جایگاه علمی و معنوی بینظیر سیدالکریم است.
تبیین
6
خداوند به واسطه غربت و جهاد حضرت عبدالعظیم، چنین پاداشی برای زائرش مقرر کرده است.
تبیین
7
زیارت کربلا تطهیر کننده است و زیارت عبدالعظیم نیز همان اثر معنوی را دارد.
تبیین
8
این حدیث پیوند عمیق میان ری و کربلا را تا ابد برقرار کرده است.
تبیین
9
تبیین این جایگاه وظیفه ماست تا قدر همسایگی با این ولی خدا را بدانیم.
تبیین
10
این برابری ثواب، دعوتنامهای است برای همه ایرانیان تا از این فیض محروم نشوند.
تبیین
مبانی
1
مبنای این پاداش، اتحاد نوری بین اولیای الهی و تبعیت محض از خط امامت است.
مبانی
2
در فقه شیعه، زیارت نایب خاص امام در شرایطی حکم زیارت خود امام را پیدا میکند.
مبانی
3
مبنای این فضیلت، حفظ مکتب اهل بیت توسط حضرت عبدالعظیم در دوران خفقان است.
مبانی
4
ارزش اعمال به میزان ولایتپذیری است و عبدالعظیم (ع) در قله ولایتپذیری بود.
مبانی
5
این حدیث بر مبنای لطف الهی به شیعیان ایران صادر شده است.
مبانی
6
زیارت عبدالعظیم تجلی محبت به اهل بیت و بیزاری از دشمنان ایشان است.
مبانی
7
مبنای معرفتی این حدیث، یکی بودن حقیقت نورانی اهل بیت و شاگردان خاص مکتبشان است.
مبانی
8
این پاداش بر اساس میزان سختی و مجاهدت حضرت عبدالعظیم در راه دین تعیین شده است.
مبانی
9
در منطق الهی، کیفیت بندگی ملاک است و عبدالعظیم بندهای مخلص بود.
مبانی
10
اتصال روحی زائر با حضرت عبدالعظیم، او را به چشمه جوشان حسینی متصل میکند.
مبانی
نکات
1
توجه کنید که این ثواب برای زیارت با معرفت است، نه صرفاً حضور فیزیکی.
نکات
2
این حدیث به معنای بینیازی از زیارت کربلا نیست، بلکه بیان فضیلت است.
نکات
3
قدر این نعمت را بدانیم که کربلای ایران در دسترس ماست.
نکات
4
زیارت حضرت عبدالعظیم را در برنامه ماهانه خود قرار دهیم.
نکات
5
هنگام زیارت ایشان، نیت زیارت سیدالشهدا را نیز در دل داشته باشید.
نکات
6
ادب حضور در حرم ایشان باید همانند ادب حضور در حرم امام حسین (ع) باشد.
نکات
7
برای دوستان و آشنایانی که آرزوی کربلا دارند، نایبالزیاره باشید.
نکات
8
این مکان مقدس قطعهای از بهشت است که در خاک ایران نهاده شده.
نکات
9
به فرزندان خود بیاموزیم که ری، شعبهای از کربلاست.
نکات
10
از این فرصت طلایی برای تزکیه نفس و تقرب به خدا استفاده کنیم.
نکات
معرفت
1
شناخت حضرت عبدالعظیم مقدمه درک این حدیث شریف است.
معرفت
2
باید بدانیم چرا امام هادی (ع) ایشان را همتراز زیارت جدشان قرار دادند.
معرفت
3
معرفت به مقام محدث بودن و فقیه بودن ایشان، لذت زیارت را دوچندان میکند.
معرفت
4
درک غربت حضرت عبدالعظیم، کلید اتصال به غربت سیدالشهداست.
معرفت
5
زیارت بامعرفت یعنی بدانیم ایشان دینش را به امام زمانش عرضه کرد و تایید گرفت.
معرفت
6
زائر باید بداند که در محضر چه شخصیت بزرگی ایستاده است.
معرفت
7
معرفت به ولایت، حلقه گمشدهای است که در زیارت عبدالعظیم یافت میشود.
معرفت
8
هرچه معرفت زائر بیشتر باشد، بهرهبرداری او از این ثواب عظیم بیشتر است.
معرفت
9
این مکان محل نزول رحمت خاصه الهی است، باید با چشم دل نگریست.
معرفت
10
سیدالکریم واسطه فیض است، باید با ظرفیت وجودی آماده به محضرش رفت.
معرفت
متن حدیث امام هادی (ع)
مشهورترین روایت در باب فضیلت زیارت حضرت عبدالعظیم حسنی، حدیثی است از امام هادی علیه السلام. مردی از اهالی ری به خدمت امام رسید. حضرت پرسیدند: کجا بودی؟ گفت: به زیارت امام حسین علیه السلام رفته بودم. امام فرمودند: آگاه باش که اگر قبر عبدالعظیم را که نزد شماست زیارت میکردی، مانند کسی بودی که حسین بن علی علیه السلام را زیارت کرده است.
دلایل برابری ثواب با زیارت کربلا
علمای شیعه دلایل متعددی برای این فضیلت برشمردهاند. نخست، مقام والای علمی و معنوی حضرت عبدالعظیم و تبعیت محض ایشان از ولایت. دوم، شرایط خفقان دوران بنیعباس که سفر به کربلا را بسیار خطرناک یا ناممکن کرده بود؛ لذا امام با این حدیث، شیعیان را به زیارت نایب خود و حفظ ارتباط با خط امامت تشویق کردند.
جایگاه «کربلای ایران»
به واسطه همین حدیث شریف، حرم مطهر حضرت عبدالعظیم حسنی در فرهنگ شیعیان ایران به «کربلای ایران» شهرت یافته است. این لقب نشاندهنده پناهگاه بودن این حرم برای دلدادگان حسینی است که امکان سفر به عتبات عالیات را ندارند و دل خود را در شهر ری به ضریح ششگوشه اباعبدالله گره میزنند.
زیارت با معرفت
نکته مهم در دریافت این ثواب عظیم، شرط «معرفت» است. زیارت باید همراه با شناخت جایگاه ولایی و علمی حضرت عبدالعظیم باشد. زائری که بداند ایشان چگونه دین خود را حفظ کرد و چگونه مطیع امام زمانش بود، با الگوگیری از ایشان شایسته دریافت ثواب زیارت سیدالشهدا میشود.
تاثیر فرهنگی و سیاسی حدیث
این فرمایش امام هادی (ع) علاوه بر جنبه معنوی، یک حرکت استراتژیک فرهنگی بود. امام با ارجاع مردم به حضرت عبدالعظیم، کانون توجه شیعیان را در ایران تقویت کردند و شبکهای از ارتباطات ولایی را در منطقهای دور از مرکز خلافت شکل دادند تا تشیع در امان بماند.
سوالات متداول
حدیث برابری زیارت حضرت عبدالعظیم با کربلا از کیست؟
این حدیث از امام هادی علیه السلام، امام دهم شیعیان نقل شده است.
متن دقیق حدیث چیست؟
امام فرمودند: مَنْ زارَ عَبْدَالْعَظیمِ بِالرّی، کَمَنْ زارَ الْحُسَیْنَ بِکَرْبَلا (کسی که عبدالعظیم را در ری زیارت کند، مانند کسی است که حسین (ع) را در کربلا زیارت کرده است).
آیا این زیارت جایگزین سفر کربلا میشود؟
خیر، زیارت کربلا جایگاه خاص خود را دارد، اما این حدیث بیانگر فضیلت و ثواب عظیمی است که خداوند به زائر حضرت عبدالعظیم عطا میکند، مخصوصاً برای کسانی که توانایی سفر به کربلا را ندارند.
علت این برابری ثواب چیست؟
مقام والای معنوی، ولایتمداری، تلاش برای ترویج مکتب اهل بیت و شرایط سخت سیاسی زمان ایشان از دلایل این پاداش است.
آیا این حدیث سند معتبر دارد؟
بله، این روایت در منابع معتبر حدیثی شیعه از جمله کامل الزیارات و ثواب الاعمال نقل شده و مورد تایید علماست.
کربلای ایران کجاست؟
حرم حضرت عبدالعظیم حسنی در شهر ری به دلیل همین حدیث به کربلای ایران مشهور است.
آیا برای دریافت این ثواب شرایط خاصی لازم است؟
مانند هر زیارتی، شرط اصلی اخلاص و معرفت نسبت به مقام مزور (زیارت شونده) است.
چرا امام هادی (ع) مردم را به زیارت ایشان تشویق کردند؟
برای حفظ جان شیعیان در برابر خطرات سفر کربلا و همچنین تقویت پایگاه تشیع در ایران توسط حضرت عبدالعظیم.
بهترین زمان برای زیارت ایشان کی است؟
زیارت در همه اوقات خوب است، اما شبهای جمعه، روز ولادت و وفات ایشان و مناسبتهای مذهبی فضیلت بیشتری دارد.
آیا زیارت سایر امامزادگان هم چنین ثوابی دارد؟
این تعبیر خاص (برابری با زیارت امام حسین ع) به صورت صریح تنها برای حضرت عبدالعظیم حسنی و حضرت معصومه (س) (به تعبیری دیگر) وارد شده است و نشان از جایگاه ممتاز ایشان دارد.