روز یکم خرداد ماه در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران به عنوان «روز ملی بهرهوری و بهینهسازی مصرف» نامگذاری شده است. این نامگذاری با هدف تأکید بر اهمیت استفاده مؤثر و کارآمد از منابع انسانی، سرمایه، انرژی و زمان صورت گرفته است. در دنیای پررقابت امروز، کشورهایی که نتوانند شاخصهای بهرهوری خود را ارتقا دهند، در مسیر توسعه عقب خواهند ماند. این روز فرصتی برای دولت، سازمانها و آحاد مردم است تا نقش خود را در چرخه بهرهوری کشور بازتعریف کنند.
بهرهوری (Productivity) حاصل جمع «کارایی» و «اثربخشی» است. به زبان ساده، کارایی یعنی «انجام دادن کارها به روش درست» و اثربخشی یعنی «انجام دادن کارهای درست». بنابراین، بهرهوری یعنی ما کارهای درست و مفید را با کمترین هزینه، زمان و ضایعات انجام دهیم. بهرهوری فقط کار بیشتر کردن نیست، بلکه هوشمندانهتر کار کردن است.
یکی از ارکان اصلی سیاستهای «اقتصاد مقاومتی» ابلاغی مقام معظم رهبری، ارتقای بهرهوری است. در شرایط تحریم و فشارهای اقتصادی، تنها راه برونرفت از مشکلات و تابآوری اقتصادی، استفاده حداکثری از ظرفیتهای داخلی و جلوگیری از هدررفت منابع است. بهینهسازی مصرف انرژی، آب و مواد اولیه در صنایع و خانوارها، مستقیماً به استقلال اقتصادی کشور کمک میکند.
اسلام دینی است که به شدت با «اسراف» (زیادهروی) و «تبذیر» (ریختوپاش) مخالف است. قرآن کریم اسرافکاران را «برادران شیطان» مینامد. از سوی دیگر، مفاهیمی مانند «اتقان در عمل» (محکمکاری)، «نظم» و «قناعت» (به معنای استفاده بهینه، نه خساست) از آموزههای دینی ماست که دقیقاً با تعاریف مدرن بهرهوری همخوانی دارد. مومن کسی است که کمترین هزینه را برای طبیعت و جامعه دارد و بیشترین فایده را میرساند.
بهرهوری از فرد شروع میشود و به جامعه میرسد. مدیریت زمان (اولویتبندی کارها)، حذف عوامل حواسپرتی، یادگیری مهارتهای جدید، ورزش و خواب کافی (برای حفظ انرژی) و اصلاح الگوی مصرف در خانه (مثل استفاده از لامپهای کممصرف، دوجداره کردن پنجرهها و مدیریت زباله) از سادهترین راهها برای تبدیل شدن به یک شهروند بهرهور هستند.
