صبر یکی از کلیدیترین مفاهیم اخلاقی در اسلام است که نیمی از ایمان شمرده شده است. سیره تمام ائمه اطهار (ع) آمیخته با صبر و استقامت است. از صبر پیامبر (ص) در شعب ابیطالب تا صبر امیرالمؤمنین (ع) در برابر غصب خلافت، و صبر حسنین (ع) در برابر خیانتها. این صبر به معنای تحمل ذلت نیست، بلکه به معنای پایداری بر اصول و حفظ هدف نهایی در شرایط سخت است.
حضرت زینب (س) نماد صبر در تاریخ بشریت است. ایشان در یک نیمروز، داغ تمام عزیزانش را دید، خیمههایش سوخت و به اسارت رفت، اما نماز شبش ترک نشد و در برابر ابن زیاد با اقتدار سخن گفت. صبر ایشان، «صبر جمیل» بود؛ یعنی صبری آگاهانه، شاکرانه و بدون جزع و فزع که دشمن را مأیوس کرد.
دوران امام حسن مجتبی (ع)، دوران فتنههای رنگارنگ بود. صبر ایشان در پذیرش صلح تحمیلی و تحمل طعنههای دوستان نادان، سختتر از جنگیدن بود. این «صبر راهبردی» باعث شد نفاق معاویه آشکار شود و بذر قیام کربلا کاشته شود.
قرآن کریم میفرماید: «ان الله مع الصابرین». سیره اهل بیت نشان میدهد که پیروزی نهایی همواره با صابران است. اگر استقامت اهل بیت در دوران بنیامیه و بنیعباس نبود، امروز نامی از اسلام باقی نمیماند. پیروزی انقلاب اسلامی و جبهه مقاومت نیز ثمره درسگیری از همین مکتب است.
