حکم فطریه سرباز و دانشجو در شهر دیگر 1404

اگر سرباز نان‌خور پدر محسوب شود (یعنی هزینه‌هایش توسط پدر تأمین می‌شود)، پرداخت فطریه او بر عهده پدر است، حتی اگر در پادگان باشد.

اگر سرباز خودش درآمد دارد و مستقل است و نان‌خور کسی نیست، باید خودش فطریه را پرداخت کند.

در صورتی که مخارج سرباز با دولت (ارتش/سپاه) باشد و تمکن مالی نداشته باشد، طبق نظر اکثر مراجع، تکلیف از او ساقط است، اما اگر توانایی دارد احتیاط مستحب آن است که خودش بپردازد.

اگر سرباز در شب عید فطر در مرخصی باشد و سر سفره پدر نان بخورد، فطریه‌اش قطعاً با پدر است.

سربازانی که متأهل هستند و خرج خانه را خودشان می‌دهند، باید فطریه خود و همسرشان را بپردازند.

دانشجویی که در خوابگاه است و هزینه‌هایش را پدر می‌دهد، نان‌خور پدر محسوب شده و فطریه‌اش با پدر است.

اگر دانشجو بورسیه است یا کار می‌کند و کاملاً مستقل زندگی می‌کند، باید خودش زکات فطره را بپردازد.

صرف غذا خوردن در سلف دانشگاه، دانشجو را از نان‌خور بودن پدر خارج نمی‌کند مگر اینکه کلاً مستقل شده باشد.

اگر دانشجو در شهر دیگر در خانه اجاره‌ای زندگی می‌کند و پدر هزینه‌ها را می‌فرستد، باز هم فطریه بر عهده پدر است.

دانشجویی که شب عید فطر مهمان کسی باشد، فطریه‌اش با صاحب‌خانه است (با رعایت شرایط مهمان در رساله).

ملاک فطریه، نان‌خور بودن در شب عید فطر (غروب آخرین روز رمضان) است.

مسافت شهر (دور یا نزدیک بودن) تأثیری در حکم ندارد، ملاک وابستگی مالی و تأمین مخارج است.

اگر بین مراجع تقلید اختلاف باشد (مثلاً در حکم سرباز)، فرد باید به نظر مرجع تقلید خود مراجعه کند.

پرداخت فطریه باید به نیت زکات فطره و قربت الی الله باشد.

اگر کسی فطریه بر گردنش واجب نیست (فقیر شرعی)، می‌تواند برای ثواب، خودش مبلغ کمی را صدقه دهد.

آیت‌الله خامنه‌ای: اگر سرباز یا دانشجو نان‌خور پدر باشد، بر عهده پدر است؛ وگرنه اگر درآمد دارد بر عهده خودش، و اگر درآمد ندارد ساقط است.

آیت‌الله سیستانی: اگر مخارجش را پدر می‌دهد، فطریه با پدر است. در مورد سرباز، اگر دولت مخارج را می‌دهد و نان‌خور پدر نیست، احتیاط آن است که خودش بدهد اگر دارد.

آیت‌الله مکارم: سربازان و دانشجویانی که نان‌خور پدرند، فطریه با پدر است؛ اگر مستقلند با خودشان.

آیت‌الله وحید خراسانی: ملاک صدق نان‌خور بودن است؛ عرفاً اگر فرزندِ پدر محسوب شوند و تحت تکفل او باشند، پدر باید بدهد.

در شک بین اینکه نان‌خور پدر است یا نه، اگر قبلاً نان‌خور بوده، بنا را بر همان می‌گذارند مگر خلافش ثابت شود.

سوال: آیا غذای پادگان یا دانشگاه مانع نان‌خور بودن پدر می‌شود؟ جواب: خیر، کمک هزینه دولت یا غذای ارزان دانشگاه معمولاً باعث استقلال کامل نمی‌شود.

سوال: اگر پدر فطریه را ندهد، آیا بر دانشجو واجب می‌شود؟ جواب: خیر، اگر واجب بر گردن پدر بوده و ندهد، تکلیف از گردن دانشجو ساقط است (مگر اینکه خودش بخواهد بدهد).

سوال: آیا می‌توان فطریه را به سرباز نیازمند داد؟ جواب: بله، اگر سرباز فقیر شرعی باشد، می‌توان فطریه را به او داد.

سوال: زمان کنار گذاشتن فطریه سرباز کی است؟ جواب: مانند بقیه، از غروب شب عید تا قبل از نماز عید (یا ظهر).

سوال: اگر دانشجو در خوابگاه شهر دیگر باشد، پدر باید در شهر خودش فطریه را بدهد یا به شهر دانشجو بفرستد؟ جواب: پدر در شهر خودش پرداخت می‌کند و مشکلی ندارد.