شهادت حضرت زهرا، عالم اسلامه تسلیت اولسون. (شهادت حضرت زهرا بر عالم اسلام تسلیت باد).
تسلیت_ادبی
9
حیدر کرارین، بوکولیب قدی. (قد حیدر کرار خم شد).
تسلیت_ادبی
10
زهرا یولو، بیزیم یولوموزدی. (راه زهرا، راه ماست).
تسلیت_ادبی
سوز و گداز در مرثیههای ترکی
ادبیات مرثیه آذری و ترکی، به سوزناک بودن و تأثیرگذاری عاطفی عمیق مشهور است. استفاده از واژههایی چون «ننه» (مادر)، «یارالی» (زخمی) و «بالا» (فرزند) در اشعار فاطمیه، مستقیم قلب عزادار را هدف میگیرد. این اشعار معمولاً مکالمات زبان حال بین حضرت علی و حضرت زهرا یا کودکان ایشان را با ظرافت خاصی به تصویر میکشند.
اهمیت زبان مادری در عزاداری
برای ترکزبانان ایران، عزاداری به زبان مادری (ترکی آذربایجانی) حال و هوای دیگری دارد. مفاهیم عاطفی در زبان مادری عمیقتر درک میشوند. اشعار کوتاه و دوبیتیهای ترکی (بایاتی) در ایام فاطمیه در مساجد، هیئتها و فضای مجازی به وفور استفاده میشوند و حتی برای فارسیزبانان نیز به دلیل لحن حزین، قابل احترام و تأثیرگذارند.
مضامین رایج در شعر ترکی فاطمیه
تمرکز اصلی نوحههای ترکی بر مظلومیت حضرت علی (ع) («حیدر بابا»، «غریب حیدر») و دردهای جسمانی حضرت زهرا (س) («سینیق پهلو»، «یارالی سینه») است. همچنین غیرت حضرت ابوالفضل و امام حسین (ع) در این اشعار اغلب مورد خطاب قرار میگیرد، حتی اگر مربوط به زمان کودکیشان باشد.
ترجمه پذیری و انتقال فرهنگ
ارائه ترجمه فارسی در کنار متن ترکی، به انتقال فرهنگ عاشورایی و فاطمی آذربایجان به سایر هموطنان کمک میکند. بسیاری از نوحههای مشهور (مانند آثار سلیم مؤذنزاده) با اینکه ترکی هستند، در کل ایران شنیده و زمزمه میشوند.
نقش شعرا در فاطمیه دوم
شاعران آیینی ترکزبان در فاطمیه دوم که شور عزاداری بیشتر است، اشعار سنگینتر و حماسیتری میسرایند که هم جنبه مرثیه دارد و هم جنبه دفاع از ولایت. این اشعار در دستههای عزاداری (شاخسی) شور و غوغایی عجیب برپا میکنند.
سوالات متداول
معروفترین عبارت ترکی برای حضرت زهرا چیست؟
"یارالی ننه" (مادر زخمی) شناختهشدهترین ذکر ترکی در فاطمیه است.
چرا نوحههای ترکی اینقدر سوزناک هستند؟
به دلیل ساختار آوایی زبان ترکی و فرهنگ مردم آذربایجان که احساسات را بسیار عریان و صمیمی بیان میکنند.
معنی "باشون ساغ اولسون" چیست؟
به معنی "سرت سلامت باد" که معادل ترکی "تسلیت عرض میکنم" است.
بهترین شاعران آیینی ترک زبان چه کسانی هستند؟
استاد شهریار، منزوی، انور، کلامی زنجانی و...
آیا غیر ترک زبانها هم میتوانند این اشعار را بخوانند؟
بله، با داشتن ترجمه و کمی تمرین روی تلفظ، بسیاری از مداحان فارسیزبان هم شور ترکی میخوانند.
نوحه "در و دیوار" به ترکی چه میشود؟
"در و دیوار آراسیندا" (بین در و دیوار).
چگونه در استوری متن ترکی بگذاریم؟
بهتر است متن ترکی را با فونت نستعلیق یا زیبا بنویسید و ترجمه فارسی را ریزتر در پایین آن قرار دهید.
ذکر "وای ننه" چه حسی دارد؟
اوج بیپناهی و یتیمی را میرساند و بسیار گریهآور است.
آیا عزاداری فاطمیه در تبریز و اردبیل متفاوت است؟
بله، این شهرها مهد عزاداری هستند و مراسمات بسیار باشکوهی مثل تشتگذاری (در محرم) و دستههای شاهحسینگویان دارند که در فاطمیه هم نمود دارد.
کلمات کلیدی جستجوی نوحه ترکی؟
نوحه ترکی حضرت زهرا، متن روضه آذری، شعر یارالی ننه، مداحی ترکی فاطمیه.