در فرهنگ ورزشهای سنتی ایران مثل کشتی و زورخانه، زبانی خاص رواج دارد که آمیختهای از مرام، معرفت و صمیمیت است. واژههایی مثل «مشتی»، «ستون»، «سالار» و «خاکی» بار معنایی احترامآمیز دارند و نشاندهنده عمق رفاقت و فروتنی هستند. استفاده از این ادبیات در تبریک روز کشتی، نوعی ادای دین به این فرهنگ خیابانی اما بااخلاق است.
معنی «گوششکسته» در ادبیات کشتی
در اصطلاح عامیانه و لاتی، «گوششکسته» توهین نیست، بلکه مدال افتخار است. شکستگی گوش نشاندهنده سالها درگیری، فشار و تمرین سخت روی تشک است. وقتی به کسی میگویند «سلامتی گوششکستهها»، یعنی سلامتی کسانی که سختی کشیدند و مردانه جنگیدند.
مرامنامه رفقای باشگاهی
باشگاه کشتی فراتر از محل تمرین، محل یادگیری درس زندگی است. در این محیط، رفاقتها بر پایه عرق ریختن مشترک و کمک به پیشرفت یکدیگر شکل میگیرد. تبریکهای «مشتی» و «لاتی» بازتابدهنده این فضای صمیمی و بدون ریا است که در آن همه با هم برادرند.
تختی؛ الگوی «مشتی» بودن
اگر بخواهیم معنی واقعی «مشتی بودن» را خلاصه کنیم، به نام تختی میرسیم. او با وجود شهرت جهانی، با مردم کوچه و بازار مینشست، ادبیاتش مردمی بود و هرگز خود را برتر ندید. تبریکهای این روز اغلب با یاد او و تقلید از منش او همراه است.
طنز در روابط کشتیگیران
کلکلهای دوستانه در مورد وزن کم کردن، فن خوردن و باختن در تمرین، بخش جداییناپذیر از روابط کشتیگیران است. این شوخیها نشاندهنده صمیمیت بالا و تحمل جنبههای سخت این ورزش با خنده و روحیه بالاست.
سوالات متداول
معنی کلمه «مشتی» چیست؟
مشتی یعنی آدم خوب، بامرام، لوطی و کسی که دستوباز است.
چرا به کشتیگیرها میگویند گوششکسته؟
چون بر اثر فشار و سایش سر حریف، غضروف گوششان میشکند و فرم خاصی میگیرد.
ستون یعنی چه؟
یعنی تکیهگاه؛ کسی که میتوان روی رفاقتش حساب کرد.
آیا ادبیات لاتی بیادبی است؟
خیر، لاتی اصیل (لوطیگری) پر از ادب و احترام به بزرگتر و رفیق است، اما با لحنی خاص.
زیرگیری یعنی چه؟
یکی از فنون اصلی کشتی برای گرفتن پای حریف؛ در اصطلاح یعنی فرصتطلبی مثبت یا شروع کار.
فیتیلهپیچ کردن کنایه از چیست؟
در کشتی فنی است برای امتیاز گرفتن پیاپی؛ در زندگی یعنی غلبه کامل بر مشکلات.
دوبنده چیست؟
لباس مخصوص کشتیگیران که معمولاً آبی یا قرمز است.
چرا میگویند «خاکی باش»؟
اشاره به خاک کشتی دارد و کنایه از تواضع و غرور نداشتن است.