مشهد در روزهای آخر صفر، کربلای ایران است. خیابانهای منتهی به حرم، مملو از دستههای عزاداری است که «رضا رضا» گویان میآیند.
مشهد_مقدس
2
اجتماع عظیم زائران پیاده که از نیشابور و قوچان و شهرهای دور و نزدیک میآیند، جلوهای از پیادهروی اربعین است.
مشهد_مقدس
3
رسم «خطبهخوانی» شب شهادت در صحن انقلاب، با حضور خادمان شمع به دست، دل سنگ را آب میکند.
مشهد_مقدس
4
سفرههای اطعام رضوی در تمام شهر پهن است. مشهدیها خانههایشان را زائر سرا کردهاند.
مشهد_مقدس
زنجان_و_تبریز
1
دسته عزاداری حسینیه اعظم زنجان و هیئتهای تبریز در ۲۸ صفر و ۳۰ صفر، با شکوه خاصی به خیابان میآیند.
زنجان_و_تبریز
2
نوحههای ترکی سوزناک در رثای پیامبر (ص) و امام حسن (ع)، حال و هوای دیگری دارد.
زنجان_و_تبریز
قزوین_و_شیراز
1
آیین «حلوا پزان» در قزوین و پخت آش سبزی در شیراز (آش ۲۸ صفر) از رسوم معروف این ایام است.
قزوین_و_شیراز
2
در شیراز، عزاداران به حرم شاهچراغ (ع) میروند تا به برادر امام رضا (ع) تسلیت بگویند.
قزوین_و_شیراز
جنوب_کشور
1
در بوشهر و خوزستان، مراسم سینهزنی سنتی (واحد) و دمامزنی با شور و حرارت برای غربت امام رضا (ع) برگزار میشود.
جنوب_کشور
2
پخت «هریسه» (حلیم مخصوص) در خوزستان و توزیع بین فقرا در این روزها رواج دارد.
جنوب_کشور
تهران
1
تجمع بزرگ هیئتهای مذهبی در میدان امام حسین (ع) و حرم حضرت عبدالعظیم حسنی.
تهران
2
پخت بزرگترین دیگهای شله زرد نذری در محلات قدیمی تهران.
تهران
پیام_همبستگی
1
هر شهر با آیین خود، اما همه با یک دل. ایران در سوگ خورشید و ماه نشسته است.
پیام_همبستگی
2
تنوع عزاداریها، نشاندهنده نفوذ محبت اهل بیت در تار و پود فرهنگ ایرانی است.
پیام_همبستگی
پیادهروی به سوی مشهد الرضا (ع)
همانطور که اربعین میعادگاه عاشقان حسین (ع) است، روزهای پایانی صفر میعادگاه عاشقان امام رضا (ع) در مشهد است. هزاران زائر پیاده از شهرهای مختلف خراسان و سراسر ایران، در سرمای پاییز یا زمستان، با پای پیاده به سمت حرم رضوی حرکت میکنند. موکبهای بین راهی در جادههای نیشابور و قوچان، از این زائران پذیرایی میکنند. این حرکت نماد ولایتمداری ایرانیان است.
آیین خطبهخوانی در حرم رضوی
یکی از باشکوهترین مراسمات، آیین خطبهخوانی شب شهادت امام رضا (ع) است. خادمان حرم با لباسهای رسمی و شمعهای روشن در دست، دور صحن انقلاب (سقاخانه) حلقه میزنند و خطبهای شامل شهادتین و ذکر نام ائمه اطهار و دعا برای رهبر و ملت میخوانند. فضایی سراسر معنویت و حزن بر این مراسم حاکم است.
نذریهای خاص پایان صفر
پخت «شله زرد» در روز ۲۸ صفر و «شله مشهدی» (نوعی آش غلیظ با گوشت فراوان) در روز ۳۰ صفر، از نذریهای مشهور است. مردم معتقدند هم زدن دیگ شله زرد در روز رحلت پیامبر (ص) و شهادت امام حسن (ع) حاجت میدهد.
عزاداری نیروهای مسلح
در روز ۲۸ صفر، دستههای عزاداری نیروهای مسلح (ارتش، سپاه، نیروی انتظامی) با نظم و شکوه خاصی در سراسر کشور به خیابانها میآیند و به سمت مصلیها یا بقاع متبرکه حرکت میکنند. این نمایش اقتدار همراه با سوگواری است.
سوگواری در حرمهای دیگر
علاوه بر مشهد، حرم حضرت معصومه (س) در قم و حرم شاهچراغ (ع) در شیراز نیز در این ایام کانون عزاداری است. مردم برای عرض تسلیت به خواهر و برادر امام رضا (ع) به این بارگاهها پناه میبرند.
سوالات متداول
بزرگترین اجتماع آخر صفر در کدام شهر است؟
در مشهد مقدس و حرم امام رضا (ع).
آیین خطبهخوانی چیست؟
مراسمی رسمی در حرم رضوی که خادمان شمع به دست گرفته و خطبه ویژه و عزاداری میکنند.
پیادهروی مشهد از چه زمانی شروع میشود؟
معمولاً از چند روز مانده به آخر صفر، کاروانهای پیاده حرکت خود را آغاز میکنند.
غذای نذری معروف مشهد در آخر صفر چیست؟
شله مشهدی (غذایی سنتی و بسیار مقوی).
چرا در ۲۸ صفر نیروهای مسلح عزاداری میکنند؟
به نشانه بیعت سربازان اسلام با پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت.
آیا مراسم شام غریبان برای امام رضا (ع) برگزار میشود؟
بله، خادمان حرم در غروب ۳۰ صفر با شمعهای روشن مراسم شام غریبان را اجرا میکنند.
رسوم مردم بوشهر در آخر صفر چیست؟
سینهزنی سنتی دایرهای، سنج و دمام و نوحهخوانیهای حماسی.
کجا برای عرض تسلیت به امام رضا (ع) برویم؟
اگر مشهد نیستید، به امامزادگان شهر خود یا حرم حضرت معصومه (س) بروید.
تابوتگردانی نمادین چیست؟
در برخی شهرها تابوت نمادین پیامبر (ص) یا امام حسن (ع) (با تیرهای روی آن) را تشییع میکنند.
آیا آیینهای آخر صفر ثبت ملی شده؟
بله، آیینهایی مثل پیادهروی رضوی و خطبهخوانی در فهرست آثار ملی ثبت شدهاند.