عملیات بیتالمقدس که در دهم اردیبهشت ۱۳۶۱ با رمز مبارک «یا علیبنابیطالب (ع)» آغاز شد، یکی از مهمترین و بزرگترین عملیاتهای نیروهای مسلح ایران در طول هشت سال دفاع مقدس است. این عملیات مشترک میان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران، با هدف آزادسازی شهرهای خرمشهر، هویزه و پادگان حمید و همچنین خارج کردن شهرهای اهواز، حمیدیه و سوسنگرد از برد توپخانه دشمن طرحریزی و اجرا شد.
این عملیات در چهار مرحله زمانی و طی ۲۵ روز نبرد سخت و نفسگیر انجام شد. در مرحله اول، رزمندگان با عبور شگفتانگیز از رودخانه کارون، خود را به جاده اهواز-خرمشهر رساندند. در مراحل بعدی با پیشروی به سمت مرزهای بینالمللی و محاصره خرمشهر، سرانجام در سوم خرداد ۱۳۶۱ موفق به آزادسازی کامل خرمشهر شدند. آزادسازی ۵۴۰۰ کیلومتر مربع از خاک کشور و انهدام بخش عظیمی از ارتش عراق، موازنه قدرت را به نفع ایران تغییر داد.
یکی از ویژگیهای بارز عملیات بیتالمقدس، اوج هماهنگی و وحدت میان ارتش و سپاه بود. فرماندهی مشترک شهید صیاد شیرازی (از ارتش) و محسن رضایی (از سپاه) و تشکیل قرارگاههای مشترک (قدس، فتح، نصر)، الگویی موفق از مدیریت نظامی را به نمایش گذاشت. این وحدت کلمه، که مورد تأکید امام خمینی (ره) بود، باعث شد تا با استفاده از توان کلاسیک ارتش و روحیه انقلابی سپاه و بسیج، خطوط دفاعی مستحکم دشمن در هم شکسته شود.
پیروزی در عملیات بیتالمقدس و آزادی خرمشهر، شوک بزرگی به حامیان صدام و ناظران بینالمللی وارد کرد. تا پیش از آن، رسانههای غربی بر غیرقابل نفوذ بودن دژهای دفاعی عراق در خرمشهر تأکید داشتند. این پیروزی نشان داد که جمهوری اسلامی ایران توانایی بازپسگیری اراضی اشغالی خود را دارد و معادلات سیاسی و نظامی منطقه را به نفع خود تغییر داده است. پس از این عملیات، موضع جامعه جهانی نسبت به جنگ تغییر کرد و تلاشهای دیپلماتیک برای پایان جنگ افزایش یافت.
عملیات بیتالمقدس تنها یک دستاورد نظامی نبود، بلکه گنجینهای از معنویت، ایثار و فداکاری است. جمله تاریخی امام خمینی (ره) که فرمودند «خرمشهر را خدا آزاد کرد»، نشاندهنده عمق نگاه توحیدی در این عملیات است. یادآوری دهم اردیبهشت، فرصتی برای انتقال فرهنگ جهاد و شهادت به نسل جوان و بازخوانی درسهای ایستادگی و مقاومت در برابر تحریمها و فشارهای دشمن است.
