بومگردی یا اکوتوریسم، نوعی از گردشگری است که در آن مسافران به جای هتلهای مدرن، در خانههای بومی و سنتی مناطق روستایی یا عشایری اقامت میکنند. هدف از بومگردی، احترام به طبیعت، آشنایی با فرهنگ محلی و کمک به اقتصاد جامعه میزبان است. این اقامتگاهها معمولاً توسط خانوادههای محلی اداره میشوند و فضایی صمیمی و نوستالژیک دارند.
اقامت در بومگردیها فرصتی بینظیر برای دوری از هیاهوی شهری و استرسهای روزمره است. تجربه خوردن غذاهای ارگانیک و محلی، آشنایی با آداب و رسوم منطقه، شرکت در فعالیتهای روستایی (مثل چیدن میوه یا پخت نان) و هزینه کمتر نسبت به هتلها، از جذابیتهای اصلی این نوع سفر است.
گردشگری روستایی و بومگردی یکی از بهترین راهها برای اشتغالزایی و جلوگیری از مهاجرت روستاییان است. وقتی گردشگران در خانههای محلی اقامت میکنند و سوغات و صنایع دستی میخرند، درآمد مستقیماً به جیب اهالی روستا میرود. این چرخه اقتصادی باعث حفظ بافت روستا و انگیزه برای ماندگاری جوانان میشود.
ایران به دلیل تنوع اقلیمی، طیف وسیعی از بومگردیها را دارد. از خانههای کاهگلی کویری (یزد و اصفهان) و کلبههای چوبی جنگلی (گیلان و مازندران) گرفته تا کپرها (جنوب) و سیاه چادرهای عشایری (زاگرس). هر کدام از اینها تجربه زیستی متفاوتی را ارائه میدهند.
در بومگردی باید به فرهنگ و هنجارهای جامعه میزبان احترام گذاشت. حفظ محیط زیست، نریختن زباله، صرفهجویی در مصرف آب و احترام به حریم خصوصی اهالی روستا از اصول گردشگری مسئولانه است. همچنین انتظار امکانات لوکس هتلی را نباید داشت، زیرا زیبایی بومگردی در سادگی آن است.
