سندروم داون یا تریزومی ۲۱، یک وضعیت ژنتیکی است که در آن فرد به جای ۴۶ کروموزوم، دارای ۴۷ کروموزوم است. این کروموزوم اضافه (نسخه سوم از کروموزوم شماره ۲۱) باعث تفاوت هایی در ویژگی های ظاهری، رشد جسمی و یادگیری فرد می شود. این وضعیت بیماری نیست و قابل درمان هم نیست، بلکه بخشی از هویت فرد است که با آن متولد می شود.
اگرچه از نظر علمی ارتباط مستقیمی بین ژن ها و صفت اخلاقی مهربانی اثبات نشده است، اما تجربه خانواده ها و مربیان نشان می دهد که افراد دارای سندروم داون اغلب دارای هوش هیجانی بالا، همدلی قوی و شخصیتی صلح طلب هستند. به همین دلیل، در فرهنگ عامه و ادبیات حمایتی، کروموزوم بیست و یکم را به صورت نمادین «کروموزوم مهربانی» یا «کروموزوم عشق» می نامند.
سازمان ملل متحد در سال ۲۰۱۲ تاریخ ۲۱ مارس را رسماً به عنوان روز جهانی سندروم داون نامگذاری کرد. انتخاب بیست و یکمین روز از سومین ماه سال، نمادی از سه کپی بودن کروموزوم ۲۱ است. یکی از نمادهای معروف این روز، پوشیدن جوراب های لنگه به لنگه و رنگارنگ است که شباهت ظاهری کروموزوم ها به جوراب و زیبایی تفاوت ها را تداعی می کند.
بسیاری فکر می کنند افراد سندروم داون همیشه کودک می مانند یا نمی توانند زندگی مستقلی داشته باشند. واقعیت این است که آن ها رشد می کنند، بالغ می شوند، می توانند شغل داشته باشند و حتی ازدواج کنند. باور غلط دیگر این است که آن ها همیشه شاد هستند؛ در حالی که آن ها نیز طیف کاملی از احساسات انسانی از جمله غم، خشم و اضطراب را تجربه می کنند.
با پیشرفت علم پزشکی، امید به زندگی در افراد سندروم داون از ۲۵ سال در دهه ۸۰ میلادی به بیش از ۶۰ سال در حال حاضر رسیده است. تشخیص زودهنگام و درمان مشکلات قلبی و تیروئیدی که در این افراد شایع تر است، کیفیت زندگی آن ها را به طرز چشمگیری بهبود بخشیده است.
