مردی از اهل شام وارد مدینه شد و چون امام حسن (ع) را دید، شروع به دشنام دادن کرد. او تحت تأثیر تبلیغات معاویه کینه عمیقی داشت.
داستان مرد شامی
2
امام سکوت کردند تا عقدههای مرد خالی شد. سپس با لبخندی مهربان فرمودند: ای پیرمرد، گمانم غریب هستی.
داستان مرد شامی
3
امام ادامه دادند: اگر گرسنهای سیرت کنیم، اگر نیاز داری بینیازت کنیم، اگر جایی نداری پناهت دهیم.
داستان مرد شامی
4
مرد شامی با شنیدن این سخنان و دیدن این حجم از بزرگواری، به گریه افتاد.
داستان مرد شامی
5
مرد گفت: تا این لحظه مبغوضترین افراد نزد من تو و پدرت بودید، اما اکنون محبوبترین هستید.
داستان مرد شامی
6
او اعتراف کرد که معاویه چهرهای دیگر از شما ساخته بود، اما حقیقت همان اخلاق پیامبر است که در تو دیدم.
داستان مرد شامی
7
امام او را به خانه بردند و تا زمانی که در مدینه بود، مهمان ویژه حضرت بود.
داستان مرد شامی
8
این داستان درس بزرگی است که با محبت میتوان دشمن را به دوست تبدیل کرد.
داستان مرد شامی
9
صبر امام در برابر جهالت مردم، نشانه روح بزرگ و دریایی ایشان بود.
داستان مرد شامی
10
این ماجرا الگوی رفتار با مخالفان و جاهلان در جامعه اسلامی است.
داستان مرد شامی
داستان تقسیم اموال
1
در تاریخ ثبت شده است که امام حسن (ع) در طول عمر شریفشان، دو یا سه بار تمام اموال خود را با فقرا تقسیم کردند.
داستان تقسیم اموال
2
ایشان حتی کفش و نعلین خود را نیز دو قسمت میکردند و نیمی را به فقرا میبخشیدند.
داستان تقسیم اموال
3
این کار فقط انفاق مالی نبود، بلکه درس عدم دلبستگی به دنیا بود.
داستان تقسیم اموال
4
مردم مدینه میدانستند که اگر دری بسته باشد، در خانه حسن بن علی (ع) همیشه باز است.
داستان تقسیم اموال
5
تقسیم اموال به گونهای بود که فقیر را کاملاً بینیاز میکرد تا دوباره دست دراز نکند.
داستان تقسیم اموال
6
این سطح از بخشندگی در تاریخ بشریت کمنظیر است و لقب «کریم» واقعاً برازنده ایشان است.
داستان تقسیم اموال
7
هدف امام این بود که فاصله طبقاتی را کم کنند و عزت نفس فقرا را حفظ نمایند.
داستان تقسیم اموال
8
با اینکه خودشان میتوانستند بهترین زندگی را داشته باشند، اما سادهزیستی را انتخاب میکردند.
داستان تقسیم اموال
9
بخشیدن نیمی از دارایی، به معنای شریک کردن خدا در تمام لحظات زندگی است.
داستان تقسیم اموال
10
این سیره عملی، بهترین تفسیر برای آیات انفاق در قرآن کریم است.
داستان تقسیم اموال
داستان سگ گرسنه
1
روزی امام در باغی مشغول غذا خوردن بودند که سگی گرسنه کنار ایشان آمد.
داستان سگ گرسنه
2
امام هر لقمهای که خود میخوردند، یک لقمه هم جلوی سگ میانداختند.
داستان سگ گرسنه
3
غلامی پرسید: یا بن رسول الله، اجازه دهید این حیوان را دور کنم.
داستان سگ گرسنه
4
امام فرمودند: نه! من از خدایم خجالت میکشم که جانداری به من نگاه کند و من در حال خوردن باشم و او را محروم کنم.
داستان سگ گرسنه
5
ایشان حتی به حیوانات هم رحم داشتند و کرامتشان شامل همه مخلوقات میشد.
داستان سگ گرسنه
6
این داستان نشاندهنده لطافت روح امام و توجه ایشان به حقوق حیوانات است.
داستان سگ گرسنه
7
امام به غلام فرمودند که این باغ را از صاحبش بخرند.
داستان سگ گرسنه
8
سپس امام هم باغ را خریدند و هم غلام را آزاد کردند و باغ را به او بخشیدند.
داستان سگ گرسنه
9
این نتیجه یک عمل خیر و محبت به مخلوق خدا بود که برکتش به انسان بازگشت.
داستان سگ گرسنه
10
درس این داستان: مهربانی حد و مرز ندارد و حتی حیوانات هم از سفره کریم بهرهمندند.
داستان سگ گرسنه
داستان کنیز و شاخه گل
1
کنیزی شاخه گلی خوشبو به امام هدیه داد.
داستان کنیز و شاخه گل
2
امام در پاسخ، او را در راه خدا آزاد کردند.
داستان کنیز و شاخه گل
3
یاران با تعجب پرسیدند: در برابر یک شاخه گل، او را آزاد کردید؟
داستان کنیز و شاخه گل
4
امام فرمودند: خداوند ما را چنین تربیت کرده که «و اذا حییتم بتحیة فحیوا باحسن منها».
داستان کنیز و شاخه گل
5
ایشان افزودند: پاسخ بهتر به هدیه او، آزادیاش بود.
داستان کنیز و شاخه گل
6
این داستان اوج قدرشناسی و بزرگواری امام را نشان میدهد.
داستان کنیز و شاخه گل
7
امام به ارزش مادی هدیه نگاه نکردند، بلکه به نیت و محبت آن کنیز احترام گذاشتند.
داستان کنیز و شاخه گل
8
رفتار امام با زیردستان همیشه سرشار از احترام و محبت بود.
داستان کنیز و شاخه گل
9
این سیره، الگوی رفتار مدیران و کارفرمایان با کارکنان است.
داستان کنیز و شاخه گل
10
آزادی انسانها بزرگترین هدف اهل بیت بود، چه آزادی از بردگی و چه از بند جهل.
داستان کنیز و شاخه گل
ریشههای لقب کریم اهل بیت (ع)
امام حسن مجتبی (ع) در میان ائمه اطهار به «کریم اهل بیت» مشهور هستند. کرامت در لغت به معنای بزرگواری، بخشندگی و دوری از پستی است. داستانهای متواتری در تاریخ وجود دارد که نشان میدهد ایشان هرگز سائلی را از در خانه خود نمیراندند. مشهور است که ایشان سه بار در زندگی تمام دارایی خود را (حتی کفش و لباس) با فقرا تقسیم کردند. این سطح از ایثار که انسان نیمی از هرچه دارد را ببخشد، نشاندهنده اوج وارستگی و عدم دلبستگی به دنیاست.
اخلاق حسنی؛ نرمشی قهرمانانه
بخشندگی امام تنها محدود به مال نبود؛ ایشان در بخشیدن خطاهای دیگران نیز سرآمد بودند. داستان معروف مرد شامی که تحت تاثیر تبلیغات سوء معاویه به امام دشنام داد و با لبخند و محبت امام روبرو شد، یکی از درخشانترین برگهای تاریخ اسلام است. امام با این رفتار ثابت کردند که با سلاح اخلاق و محبت، میتوان سختترین دشمنیها را به دوستیهای پایدار تبدیل کرد. این همان «نرمش قهرمانانه» در میدان اخلاق است.
درسهایی برای زندگی امروز
مرور داستانهای سخاوت امام حسن (ع) در ماه رمضان، تنها برای ثواب بردن نیست، بلکه برای الگو گرفتن است. در شرایط اقتصادی امروز، جامعه بیش از هر زمان دیگری به فرهنگ «مواسات» نیاز دارد. سیره امام به ما میآموزد که نباید منتظر باشیم تا ثروتمند شویم تا کمک کنیم؛ بلکه کرامت یعنی بخشیدن از آنچه داریم، هرچند اندک باشد. همچنین احترام به کرامت انسانی فقرا و حفظ آبروی آنها، نکتهای کلیدی در کمکرسانیهای آن حضرت بود.
سوالات متداول
چرا به امام حسن (ع) کریم اهل بیت میگویند؟
به دلیل بخشندگی بیمثال ایشان که تمام اموالشان را در راه خدا دادند و هیچ سائلی را رد نمیکردند.
آیا داستان تقسیم اموال امام حسن واقعیت دارد؟
بله، منابع معتبر تاریخی شیعه و سنی نقل کردهاند که ایشان دو یا سه بار تمام دارایی خود را نصف کردند.
برخورد امام با مرد شامی که به ایشان توهین کرد چه بود؟
امام با لبخند و مهربانی با او برخورد کردند، او را مهمان کردند و نیازش را برطرف ساختند تا شرمنده شد.
امام حسن (ع) در پاسخ به هدیه یک شاخه گل چه کردند؟
کنیزی که گل را هدیه داده بود، در راه خدا آزاد کردند و فرمودند خدا دستور داده پاسخ نیکی را بهتر بدهیم.
سیره امام حسن در غذا خوردن چگونه بود؟
ایشان هرگز تنها غذا نمیخوردند و همیشه فقرا و یتیمان را سر سفره خود مینشاندند.
مهمترین ویژگی اخلاقی امام حسن چیست؟
حلم (بردباری) و سخاوت (بخشندگی) دو ویژگی بارز ایشان بود.
آیا امام حسن به حیوانات هم کمک میکردند؟
بله، داستان غذا دادن ایشان به سگ گرسنه مشهور است که فرمودند خجالت میکشم من بخورم و جانداری نگاه کند.
هدف امام از بخششهای کلان چه بود؟
تزکیه نفس، کمک به توازن اقتصادی جامعه و ترویج فرهنگ انفاق.
ما چگونه میتوانیم پیرو صفت کرامت امام باشیم؟
با کمک به نیازمندان در حد توان، خوشرویی با مردم و گذشت از خطاهای دیگران.
آیا کریم بودن فقط به پول دادن است؟
خیر، بخشیدن آبرو، وقت، علم و محبت نیز از مصادیق کرامت است.