خرافه: هیپنوتیزم نوعی جادو یا خواب است. واقعیت: هیپنوتیزم یک وضعیت طبیعی ذهن و نوعی تمرکز عمیق است، نه خواب و نه جادو.
باورهای غلط (خرافات)
2
خرافه: در حالت هیپنوتیزم کنترل خود را از دست میدهید. واقعیت: شما همیشه آگاه هستید و کاری خلاف ارزشهایتان انجام نمیدهید.
باورهای غلط (خرافات)
3
خرافه: ممکن است در هیپنوتیزم گیر کنید و بیدار نشوید. واقعیت: چنین چیزی غیرممکن است؛ شما نهایتا به خواب طبیعی میروید و بیدار میشوید.
باورهای غلط (خرافات)
4
خرافه: فقط افراد ضعیف یا کمهوش هیپنوتیزم میشوند. واقعیت: برعکس، هوش و تمرکز بالا به پذیرش بهتر هیپنوتیزم کمک میکند.
باورهای غلط (خرافات)
5
خرافه: هیپنوتیزمگر قدرت ماورایی دارد. واقعیت: هیپنوتیزمگر تنها یک راهنماست و قدرت اصلی در ذهن خود شماست.
باورهای غلط (خرافات)
6
خرافه: در هیپنوتیزم همه رازهایتان را فاش میکنید. واقعیت: شما همچنان قدرت انتخاب دارید و میتوانید دروغ بگویید یا چیزی نگویید.
باورهای غلط (خرافات)
7
خرافه: هیپنوتیزم برای سلامتی خطرناک است. واقعیت: اگر توسط متخصص انجام شود، کاملا ایمن و درمانی است.
باورهای غلط (خرافات)
8
خرافه: یک جلسه هیپنوتیزم تمام مشکلات را حل میکند. واقعیت: درمان نیاز به تداوم و همکاری بیمار دارد.
باورهای غلط (خرافات)
9
خرافه: هیپنوتیزم فقط تلقین است و اثر واقعی ندارد. واقعیت: تغییرات فیزیولوژیک مغز در حالت هیپنوتیزم با اسکن مغزی اثبات شده است.
باورهای غلط (خرافات)
10
خرافه: میتوان کسی را برخلاف میلش هیپنوتیزم کرد. واقعیت: همکاری سوژه شرط اصلی موفقیت است.
باورهای غلط (خرافات)
کاربردهای علمی
1
کاهش درد: هیپنوتیزم در دندانپزشکی و زایمان بدون درد کاربرد اثبات شده دارد.
کاربردهای علمی
2
ترک عادات: کمک به ترک سیگار، پرخوری و ناخن جویدن از کاربردهای رایج است.
کاربردهای علمی
3
درمان اضطراب: هیپنوتراپی در کاهش استرس، فوبیا (ترس) و پانیک موثر است.
کاربردهای علمی
4
بهبود خواب: تکنیکهای خودهیپنوتیزم به درمان بیخوابی کمک میکنند.
کاربردهای علمی
5
افزایش تمرکز: ورزشکاران و دانشآموزان برای بهبود عملکرد از آن استفاده میکنند.
کاربردهای علمی
تاریخچه کوتاه
1
روز جهانی هیپنوتیزم (۴ ژانویه) برای گرامیداشت دکتر جک گیبسون، متخصص ایرلندی که از هیپنوتیزم برای درمان استفاده میکرد، نامگذاری شده است.
تاریخچه کوتاه
2
ریشه واژه هیپنوتیزم از کلمه یونانی هیپنوس به معنای خواب گرفته شده، هرچند ماهیت آن خواب نیست.
تاریخچه کوتاه
3
دکتر مسمر و بعدتر جیمز برید از پیشگامان تبدیل این فن به علم بودند.
تاریخچه کوتاه
نکات آموزشی
1
هیهنوتراپی با هیپنوتیزم نمایشی (Stage Hypnosis) فرق دارد. اولی درمان است، دومی سرگرمی.
نکات آموزشی
2
خودهیپنوتیزم مهارتی است که هر کس میتواند برای آرامش ذهن یاد بگیرد.
نکات آموزشی
3
انتخاب درمانگر دارای مجوز رسمی نظام روانشناسی ضروری است.
نکات آموزشی
جملات آگاهیبخش
1
هیپنوتیزم کلید دسترسی به ناخودآگاه است، نه تسخیر روح.
جملات آگاهیبخش
2
ذهن شما قدرتمندتر از چیزی است که فکر میکنید؛ هیپنوتیزم این قدرت را بیدار میکند.
جملات آگاهیبخش
3
آگاهی، اولین قدم برای زدودن خرافات از چهره این علم روانشناختی است.
جملات آگاهیبخش
4
در روز جهانی هیپنوتیزم، به جای ترس، به دنبال درک علمی ذهن باشیم.
جملات آگاهیبخش
5
هیپنوتیزم، پل ارتباطی میان ذهن خودآگاه و ناخودآگاه انسان است.
جملات آگاهیبخش
روز جهانی هیپنوتیزم؛ فرصتی برای آگاهی
روز چهارم ژانویه به عنوان روز جهانی هیپنوتیزم نامگذاری شده است تا با افسانهها و برداشتهای غلطی که هالیوود و داستانها از این پدیده ساختهاند، مبارزه کند. هدف این روز، ترویج مزایای علمی و درمانی هیپنوتیزم (هیپنوتراپی) و معرفی آن به عنوان یک روش معتبر بالینی است. این روز فرصتی است تا بدانیم هیپنوتیزم نه جادوگری است و نه کنترل ذهن، بلکه حالتی از تمرکز متمرکز است.
تفاوت هیپنوتیزم درمانی و نمایشی
بسیاری از مردم هیپنوتیزم را با نمایشهای تلویزیونی میشناسند که در آن افراد کارهای عجیب انجام میدهند. این «هیپنوتیزم نمایشی» با «هیپنوتیزم بالینی» تفاوت بنیادین دارد. در درمان، هدف بهبود سلامت روان، کاهش درد یا تغییر عادات است و بیمار کاملا در جریان فرآیند قرار دارد. شناخت این تفاوت، ترسهای بیهوده را از بین میبرد.
هیپنوتیزم از دیدگاه علمی
علم نوین روانشناسی و عصبشناسی، هیپنوتیزم را به عنوان یک وضعیت تغییر یافته هوشیاری (Altered State of Consciousness) میپذیرد. تحقیقات نشان دادهاند که در این حالت، امواج مغزی تغییر کرده و فرد پذیرايی (Suggestibility) بالاتری نسبت به پیشنهادات درمانی پیدا میکند. این روش در درمان سندروم روده تحریکپذیر، دردهای مزمن و اختلالات اضطرابی تاییدیههای علمی معتبری دارد.
چرا خرافات درباره هیپنوتیزم خطرناک است؟
باورهای غلط مثل «از دست دادن کنترل» یا «گیر کردن در خلسه» باعث میشود بسیاری از افرادی که میتوانند از این درمان سود ببرند، از آن دوری کنند. روز جهانی هیپنوتیزم تلاش میکند با ارائه فکتهای علمی، این موانع ذهنی را برطرف کند تا افراد بیشتری بتوانند از پتانسیل ذهن خود برای شفا و بهبودی استفاده کنند.
جایگاه هیپنوتیزم در ایران
در ایران نیز انجمن علمی هیپنوتیزم بالینی فعال است و پزشکان و روانشناسان بسیاری از این روش استفاده میکنند. با این حال، هنوز هم نگاه عمومی جامعه آمیخته با ترس و ابهام است. تولید محتوای صحیح و علمی در این روز میتواند به فرهنگسازی و اعتماد مردم به درمانهای روانشناختی کمک شایانی کند.
سوالات متداول
آیا هیپنوتیزم خطرناک است؟
خیر، اگر توسط متخصص آموزش دیده انجام شود، هیچ خطری ندارد و کاملا ایمن است.
آیا همه افراد قابل هیپنوتیزم هستند؟
اکثر افراد (حدود ۹۰ درصد) تا درجات مختلفی هیپنوتیزم میشوند، اما عمق آن متفاوت است.
آیا ممکن است بیدار نشویم؟
خیر، این یک افسانه است. حتی اگر هیپنوتیزمگر اتاق را ترک کند، فرد به حالت عادی برمیگردد یا به خواب طبیعی میرود.
آیا در هیپنوتیزم اراده خود را از دست میدهیم؟
ابدا. شما هر کاری را که نخواهید، انجام نمیدهید و میتوانید هر لحظه چشمانتان را باز کنید.
هیپنوتیزم برای چه بیماریهایی خوب است؟
اضطراب، افسردگی، دردهای مزمن، ترک سیگار، چاقی و مشکلات خواب.
آیا هیپنوتیزم با مدیتیشن فرق دارد؟
بله، مدیتیشن معمولا برای خالی کردن ذهن است، اما هیپنوتیزم هدفمند است و روی یک مشکل خاص تمرکز دارد.
روز جهانی هیپنوتیزم کی هست؟
۴ ژانویه.
آیا حافظه پاک شده با هیپنوتیزم برمیگردد؟
هیپنوتیزم نمیتواند حافظه را به طور دقیق مثل فیلم ضبط شده بازگرداند و امکان ایجاد خاطرات کاذب وجود دارد.
آیا هیپنوتیزم حرام است؟
از نظر اکثر مراجع تقلید، اگر برای درمان باشد و ضرری نداشته باشد، جایز است (فتوای مراجع باید چک شود).
خودهیپنوتیزم چیست؟
مهارتی است که فرد یاد میگیرد خودش را به حالت آرامش عمیق ببرد و تلقینات مثبت به خود بدهد.