بسم الله الرحمن الرحیم. باز هم دهم رمضان شد و دل پیامبر گرفت. سلام بر مادر مهربان امت، سلام بر خدیجه کبری (س).
شروع مراسم
2
به نام خدای خدیجه. سلام بر بانویی که ثروتش را داد تا دین خدا جان بگیرد. عرض تسلیت به محضر امام زمان (عج).
شروع مراسم
3
در این شب غمبار، گرد هم آمده ایم تا بر غریبی پیامبر و تنهایی خدیجه گریه کنیم. خوش آمدید به مجلس عزای ام المومنین.
شروع مراسم
4
السلام علیک یا زوجة رسول الله، السلام علیک یا ام فاطمة الزهراء. امشب مکه بوی جدایی می دهد.
شروع مراسم
5
آغاز می کنیم مراسم سوگواری وفات ملکه اسلام، یار و یاور روزهای سخت پیامبر، حضرت خدیجه کبری (س) را.
شروع مراسم
شعر و دکلمه
1
رفت خدیجه و پیمبر تنها شد / پشت و پناه مصطفی از دنیا شد
شعر و دکلمه
2
مادری که تمام هستی اش را داد / تا که اسلام پا بگیرد و برپا شد
شعر و دکلمه
3
خدیجه رفت و علی و نبی سیه پوشند / برای غربت او عرشیان در خروشند
شعر و دکلمه
4
ای مادر مومنین عالم / در سوگ تو مصطفی نشسته
شعر و دکلمه
5
رفتی و بعد تو محمد (ص) / شد پیر و شکسته و خسته
شعر و دکلمه
میان برنامه (روضه کوتاه)
1
می گویند لحظات آخر نگران بود. نگران فاطمه ۵ ساله اش. اما نگرانی دیگرش کفن بود... بانویی که حریر می پوشید، حالا کفنی نداشت.
میان برنامه (روضه کوتاه)
2
یا رسول الله، امشب چه حالی داری؟ یاور روزهای تحریم و سنگباران رفت. دیگر چه کسی مرهم زخم هایت باشد؟
میان برنامه (روضه کوتاه)
3
خدایا به حق خدیجه، هیچ خانه ای را بی مادر نکن. امشب زهرای مرضیه (س) سر به دیوار یتیمی می گذارد.
میان برنامه (روضه کوتاه)
4
خدیجه جان، تو رفتی ولی نماندی تا ببینی دخترت را بین در و دیوار... نماندی تا ببینی زینبت را در کربلا.
میان برنامه (روضه کوتاه)
5
امشب شعب ابی طالب تاریک تر از همیشه است، چون خورشید خانه پیامبر غروب کرده است.
میان برنامه (روضه کوتاه)
معرفی مداح/سخنران
1
دعوت می کنیم از خطیب ارجمند جناب آقای ... تا با کلام شیوا ما را بهره مند سازند.
معرفی مداح/سخنران
2
دل هایمان را روانه بقیع و مکه کنیم و با نوای گرم مداح اهل بیت جناب آقای ... بر سر و سینه بزنیم.
معرفی مداح/سخنران
3
برای شنیدن فضائل بانوی بزرگ اسلام، در محضر استاد ارجمند ... هستیم. با ذکر صلوات استقبال بفرمایید.
معرفی مداح/سخنران
4
حالا نوبت آن است که روضه خوان محترم، دل های ما را به کوچه های غم زده مکه ببرد.
معرفی مداح/سخنران
5
میکروفون را می سپاریم به نفس گرم ذاکر اهل بیت برای ذکر مصیبت ام المومنین.
معرفی مداح/سخنران
پایان مراسم
1
خدایا به حق خدیجه کبری (س)، دست های ما را خالی برنگردان. اللهم عجل لولیک الفرج.
پایان مراسم
2
پروردگارا، ما را از شفاعت این بانوی بزرگوار در دنیا و آخرت بهره مند بفرما.
پایان مراسم
3
التماس دعا از همه شما خوبان. انشالله اجر همه با حضرت زهرا (س).
پایان مراسم
4
خدایا مشکلات اقتصادی و معیشتی مسلمین را به حرمت اموال خدیجه (س) برطرف بفرما.
پایان مراسم
5
پایان مجلس است ولی غم خدیجه پایان ندارد. یا رب برسان صاحب اصلی عزا را.
پایان مراسم
ساختار یک مراسم عزاداری استاندارد برای حضرت خدیجه (س)
اجرای مراسم وفات حضرت خدیجه (س) نیازمند لحنی حزین، سنگین و سرشار از ادب است. مجری باید با شناخت جایگاه ایشان به عنوان (ام المومنین) و (اولین بانوی مسلمان)، فضایی عاطفی و معرفتی ایجاد کند. شروع با سلام های خاص به ایشان، اشاره به غربت پیامبر (ص) در سال عام الحزن، و گریز به مصائب حضرت زهرا (س)، از ارکان اصلی متن اجراست. استفاده از القاب احترام آمیز مانند (صدّیقه طاهره)، (بانوی ایثار) و (مادر امت) ضروری است.
اهمیت اشاره به عام الحزن در اجرا
سال دهم بعثت، سالی بود که پیامبر (ص) دو حامی بزرگ خود، ابوطالب و خدیجه را از دست داد و آن را (عام الحزن) یا سال اندوه نامید. مجری باید این غم بزرگ پیامبر را برای مخاطب تصویرسازی کند. بیان اینکه پیامبر بعد از خدیجه چقدر تنها شد و چگونه تا آخر عمر از او به نیکی یاد می کرد، قلب ها را آماده روضه می کند. این نکته کلیدی اتصال عاطفی مجلس است.
گریزهای مناسبتی در متن مجری
در اجرای مراسم حضرت خدیجه، بهترین گریز روضه، اشاره به حضرت زهرا (س) است. مجری می تواند بگوید: (امشب مادری از دنیا می رود و دختری کوچک تنها می شود). اشاره به موضوع کفن حضرت خدیجه (که عبای پیامبر یا کفن بهشتی بود) و مقایسه آن با کربلا و امام حسین (ع) که بی کفن ماند، از هنرهای کلامی مجری برای شور دادن به مجلس است.
تاکید بر الگو بودن حضرت خدیجه
مجری نباید فقط بر جنبه سوگ تمرکز کند، بلکه باید در لابهلای برنامه، تلنگرها و درس هایی از زندگی ایشان (مثل حمایت از ولایت، حجاب، ایثار مال) را بیان کند. مثلا قبل از دعوت سخنران بگوید: (امشب مهمان سفره کسی هستیم که تمام هستی اش را داد تا ما امروز مسلمان باشیم). این جملات ارزش معرفتی جلسه را بالا می برد.
فضاسازی و زبان بدن مجری
لحن مجری در شب وفات حضرت خدیجه باید آمیخته با بغض و متانت باشد. استفاده از اشعار دوبیتی بین بخش های مختلف، فضای مجلس را گرم نگه می دارد. پوشش مناسب و آراسته و پرهیز از اطناب (طولانی صحبت کردن) از اصول حرفه ای اجراست. پایان بندی مراسم با دعای فرج و توسل به حضرت خدیجه برای رفع گرفتاری ها، حسن ختام مناسبی است.
سوالات متداول
چگونه مراسم وفات حضرت خدیجه را شروع کنیم؟
با بسم الله، یک بیت شعر در وصف ایشان، و سلام مخصوص به ام المومنین و تسلیت به پیامبر و امام زمان.
بهترین لقب برای خطاب قرار دادن حضرت خدیجه چیست؟
ام المومنین، خدیجه کبری، ام الزهرا، و صدف کوثر از بهترین القاب هستند.
چه شعری برای وفات حضرت خدیجه مناسب است؟
اشعاری که به ثروت ایشان، غربت پیامبر، یتیمی حضرت زهرا و ماجرای شعب ابی طالب اشاره دارند.
گریز روضه حضرت خدیجه به کجا زده می شود؟
معمولا به یتیمی حضرت زهرا (س)، غسل و کفن ایشان، و یا بی کفن ماندن امام حسین (ع) در کربلا.
عام الحزن به چه معناست و چه کاربردی در متن دارد؟
به معنی سال اندوه (سال وفات خدیجه و ابوطالب)؛ اشاره به آن عمق فاجعه و غم پیامبر را نشان می دهد.
آیا اشاره به عروسی حضرت خدیجه و پیامبر در عزاداری جایز است؟
اگر به عنوان یادآوری فداکاری ایشان و گذشتن از ثروت باشد اشکالی ندارد، اما فضا نباید شاد شود.
چگونه سخنران را معرفی کنیم؟
با ذکر فضائل حضرت خدیجه و نیاز ما به شناخت ایشان، از سخنران دعوت کنید تا به تبیین شخصیت ایشان بپردازند.
دعای مناسب برای پایان مجلس حضرت خدیجه چیست؟
دعا برای گشایش اقتصادی مسلمین (به یاد ثروت خدیجه)، شفای بیماران و تعجیل در فرج.
متن کوتاه برای خوش آمدگویی به عزاداران چیست؟
خوش آمدید به خانه مادری تان. امشب همه ما مهمان سفره کرامت خدیجه کبری هستیم.
نکته کلیدی در اجرای این مراسم چیست؟
ایجاد پیوند عاطفی بین مخاطب و حضرت خدیجه به عنوان (مادر) و کسی که حق بزرگی بر گردن همه مسلمانان دارد.