شرح و تفسیر دعای روز اول از مجموعه دعاهای سی روزه رمضان 1404

1 رمضان

دعای روز اول

1

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ، اللَّهُمَّ اجْعَلْ صِیَامِی فِیهِ صِیَامَ الصَّائِمِینَ وَ قِیَامِی فِیهِ قِیَامَ الْقَائِمِینَ وَ نَبِّهْنِی فِیهِ عَنْ نَوْمَةِ الْغَافِلِینَ وَ هَبْ لِی جُرْمِی فِیهِ یَا إِلَهَ الْعَالَمِینَ وَ اعْفُ عَنِّی یَا عَافِیاً عَنِ الْمُجْرِمِینَ.

دعای روز اول

ترجمه منظوم

1

خدایا روزه ام را روزه داران / قرار ده در شمار بهترین شان

ترجمه منظوم
2

قیامم را چو آن شب زنده داران / که هستند عاشق و مشتاق جانان

ترجمه منظوم
3

ز خواب غفلتت بیدارم فرما / گناهم را ببخشا ای تو دانا

ترجمه منظوم
4

ببخشایم خدای عالمینم / که تو بخشنده جرمی و گناهم

ترجمه منظوم

تفسیر عرفانی

1

روز اول، روز نیت است. صیام صائمین یعنی روزه خاص الخاص. در عرفان، روزه سه درجه دارد: عام، خاص و خاص الخاص. در این دعا بلندپروازی می کنیم و بالاترین درجه را می خواهیم.

تفسیر عرفانی
2

قیام قائمین یعنی ایستادنی که هیچ نشستنی در آن نباشد، یعنی استقامت در راه حق. قائم کسی است که تمام وجودش ذکر خداست.

تفسیر عرفانی
3

نبهنی یعنی تکانم بده. گاهی انسان چنان خواب است که با صدا بیدار نمی شود، باید تکانش داد. حوادث زندگی گاهی همان تکان های الهی برای بیداری است.

تفسیر عرفانی

واژگان کلیدی

1

صِیامَ الصَّائِمِینَ: روزه واقعی، روزه تمام اعضا

واژگان کلیدی
2

نَوْمَةِ الْغَافِلِینَ: خواب بی خبری، سرگرمی به دنیا

واژگان کلیدی
3

جُرْمِی: گناه و کوتاهی من

واژگان کلیدی
4

عَافِیاً: عفو کننده، درگذرنده

واژگان کلیدی

اعمال همراه

1

بعد از خواندن این دعا، سجده شکر به جا آورید که توفیق درک اولین روز را یافته اید.

اعمال همراه
2

صدقه دادن برای شروع ماه و قبولی روزه.

اعمال همراه
3

صلوات فرستادن جهت استجابت دعا.

اعمال همراه

سلسله دعاهای روزانه: پله پله تا ملاقات خدا

مجموعه دعاهای سی روزه ماه رمضان، یک دوره فشرده سیر و سلوک است. هر روز یک درس، یک حکمت و یک درخواست خاص دارد. روز اول با درخواست (کیفیت) شروع می شود. گویی پیامبر (ص) می خواهد به ما بیاموزد که مهم نیست چقدر عبادت می کنی، مهم این است که چقدر عبادتت شبیه به عبادت خالصان است. این دعاها مثل دانه های تسبیح به هم متصل اند و شخصیت معنوی روزه دار را در طول سی روز شکل می دهند.

تحلیل محتوایی دعای روز اول

دعای روز اول کوتاه اما عمیق است. ساختار آن شامل سه درخواست اصلی (روزه با کیفیت، نماز با کیفیت، بیداری از غفلت) و یک درخواست پایانی (بخشش گناهان) است. این چینش هوشمندانه است؛ ابتدا استاندارد عبادت را بالا می برد، سپس لازمه آن که بیداری است را طلب می کند و در نهایت برای نقص های گذشته طلب مغفرت می نماید. این دعا مانیفست و مرامنامه روزه دار در کل ماه است.

چرا (نومه الغافلین)؟

خواب غفلت در اصطلاح دینی، خطرناک تر از خواب جسمانی است. در خواب جسم، بدن استراحت می کند اما در خواب غفلت، روح می میرد. امیرالمومنین (ع) می فرمایند: مردم در خوابند و هنگامی که می میرند بیدار می شوند. دعای روز اول تلاشی است برای اینکه قبل از مرگ، در همین ماه رمضان بیدار شویم. این بیداری شرط لازم برای درک شب قدر است.

امید به عفو الهی در شروع مسابقه

ماه رمضان مسابقه بندگی است. ورزشکار با بدن مصدوم نمی تواند خوب مسابقه دهد. گناه، مصدومیت روح است. عبارت (واعف عنی یا عافیا عن المجرمین) درخواست درمان این مصدومیت هاست تا بتوانیم با آمادگی کامل در کورس رقابت معنوی شرکت کنیم. خداوند خود را عفو کننده مجرمین معرفی کرده تا ترس از گناه مانع توبه نشود.

سوالات متداول

آیا دعای روز اول باید عربی خوانده شود؟
بهتر است متن عربی خوانده شود، اما توجه به معنی فارسی آن برای تاثیرگذاری بر روح و جان الزامی است.
فرق صیام و صوم چیست؟
هر دو به معنای روزه هستند، اما برخی مفسرین صیام را حالت پایدار روزه داری و صوم را عمل روزه گرفتن معنا کرده اند.
آیا این دعاها مختص شیعیان است؟
خیر، این دعاها از منابع مشترک اسلامی نقل شده و مضامین آن مورد تایید همه مذاهب اسلامی است.
چگونه دعای روز اول را حفظ کنیم؟
با تکرار آن بعد از هر نماز و نوشتن آن روی کاغذ و نصب در معرض دید، به راحتی حفظ می شود.
منظور از اله العالمین چیست؟
یعنی خدایی که مالک و مدیر تمام جهانیان (انسان ها، فرشتگان، جنیان و...) است و قدرت مطلق دارد.
آیا دعا برای دیگران در روز اول مستحب است؟
بله، دعا برای دیگران باعث استجابت سریع تر دعای خود انسان می شود، مخصوصا در حق امام زمان (عج).
تفسیر صیام صائمین از دیدگاه امام خمینی چیست؟
ایشان معتقد بودند روزه صائمین یعنی روزه ای که در آن انسان از ماسوی الله (غیر خدا) هم روزه بگیرد.
چرا در دعا می گوییم قیام القائمین؟
چون قیام (نماز) ستون دین است و اگر قیام ما مثل قیام کنندگان واقعی (ائمه) باشد، ستون دینمان محکم می شود.
بهترین تفسیر برای دعاهای روزانه کدام است؟
شرح دعاهای روزانه آیت الله مجتهدی تهرانی از معروف ترین و شیرین ترین تفاسیر موجود است.
آیا می توان این دعا را در قنوت نماز خواند؟
بله، خواندن دعاهای ماثور در قنوت نمازهای مستحبی و حتی واجب اشکالی ندارد و ثواب دارد.
WordAbyss - تفسیر و شرح دعای روز اول ماه رمضان | دعاهای سی روزه 1404