روز بزرگداشت ابوالفضل بیهقی (پدر نثر فارسی) 1405

1 آبان

ادبی و فاخر

1

یکم آبان ماه، روز بزرگداشت ابوالفضل بیهقی، پدر نثر فارسی و راوی حقیقت، گرامی باد.

ادبی و فاخر
2

سالروز پاسداشت نویسنده‌ای که تاریخ را با جوهر صداقت و هنر نوشت؛ ابوالفضل بیهقی گرامی باد.

ادبی و فاخر
3

بیهقی، نه فقط یک مورخ، که آموزگار بزرگ نثر و اخلاق است. روزش مبارک و نامش جاودان.

ادبی و فاخر
4

گرامی باد یاد آن فرزانه که گفت: «غرض من آن است که تاریخ پایه‌ای بنویسم و بنایی بزرگ افراشته گردانم».

ادبی و فاخر
5

روز ابوالفضل بیهقی، روز جشن زبان فارسی و هنر روایتگری است. این میراث گران‌بها را پاس بداریم.

ادبی و فاخر
6

نثر بیهقی، رودخانه‌ای است که قرن‌هاست در بستر ادب پارسی جاری است. روز پدر نثر فارسی مبارک.

ادبی و فاخر
7

درود بر روان پاک بیهقی که تاریخ را از خشک‌نویسی رهانید و جانی تازه به کالبد کلمات دمید.

ادبی و فاخر
8

بزرگداشت مردی که صداقتش در روایت، تاریخ بیهقی را به سندی از شرافت قلم تبدیل کرد.

ادبی و فاخر
9

اول آبان، فرصتی است برای خوانش دوباره شاهکار ادبیات کلاسیک، تاریخ بیهقی. گرامی باد.

ادبی و فاخر
10

قلم بیهقی، آینه‌ای است که چهره واقعی تاریخ را بدون زنگار تملق نشان می‌دهد. یادش گرامی.

ادبی و فاخر

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)

1

«و مرد آنگاه آگاه شود که نبشتن گیرد و بداند که پهنای کار چیست.» روز نویسنده تاریخ‌های ماندگار گرامی باد.

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)
2

«و هیچ نبشته نیست که آن را به یک بار خواندن نیرزد.» به یاد بزرگ‌مردی که ارزش نوشتن را می‌دانست.

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)
3

بیهقی آموخت که: «سخت عاجز است کسی که از پسِ کارِ رفته، تدبیر کند.» روزش گرامی.

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)
4

در ستایش خرد و راستی: «مرد باید که سخنِ ناپرسیده مگوید، و چون پرسند، جز راست نگوید.»

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)
5

یادآور آن جمله درخشان: «احمق‌مردی که دل در این جهان بندد، که نعمتی بدهد و زشت بستاند.»

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)
6

درس بزرگ بیهقی: «بزرگا مردا که او دامنِ قناعت تواند گرفت و حرص را گردن زدن.»

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)
7

«کار امروز به فردا افکندن، از کاهلی تن است.» پندی از پیر تاریخ‌نگار ایران.

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)
8

روز بزرگداشت کسی که نوشت: «و این جهانِ گذرنده را، خلود نیست.»

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)
9

«قلم را نگاه‌داشتن، از تیغ نگاه‌داشتن دشوارتر است.» روز خداوندگار قلم، بیهقی مبارک.

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)
10

به یاد آن نثر شیوا: «و ما را که در این جایگاهیم، جز تماشا چیست؟»

جملات زیبا از بیهقی (بازنویسی)

آموزشی و فرهنگی

1

آشنایی با تاریخ بیهقی، آشنایی با هویت و ریشه‌های زبان ماست. روز بیهقی بر دوستداران ادبیات مبارک.

آموزشی و فرهنگی
2

بیهقی به ما آموخت که تاریخ‌نگاری، تنها ثبت وقایع نیست، بلکه تحلیل و عبرت است.

آموزشی و فرهنگی
3

نثر بیهقی، پلی است میان زبان فاخر گذشتگان و زبان امروز ما. این پل را محکم نگه داریم.

آموزشی و فرهنگی
4

اول آبان، روزی برای آشتی با متون کهن و گنجینه‌های ادب پارسی است.

آموزشی و فرهنگی
5

بزرگداشت بیهقی، یعنی ارج نهادن به دقت، انصاف و زیبایی در نویسندگی.

آموزشی و فرهنگی
6

معلمان و اساتید ادبیات، پاسداران میراث بیهقی هستند. این روز بر شما مبارک.

آموزشی و فرهنگی
7

خواندن تاریخ بیهقی، کلاسی برای یادگیری سیاست، اخلاق و آیین کشورداری است.

آموزشی و فرهنگی
8

بیایید در روز بیهقی، صفحه‌ای از تاریخ او را بخوانیم و لذت ببریم.

آموزشی و فرهنگی
9

بیهقی الگوی روزنامه‌نگاران و نویسندگانی است که حقیقت را فدای مصلحت نمی‌کنند.

آموزشی و فرهنگی
10

نام ابوالفضل بیهقی بر تارک ادبیات منثور ایران می‌درخشد. این درخشش ابدی باد.

آموزشی و فرهنگی

کوتاه و تلگرامی

1

روز پدر نثر فارسی، ابوالفضل بیهقی مبارک.

کوتاه و تلگرامی
2

یکم آبان، بزرگداشت خالق تاریخ بیهقی.

کوتاه و تلگرامی
3

یاد باد آنکه تاریخ را با هنر آمیخت.

کوتاه و تلگرامی
4

بیهقی، فخر ادبیات ایران زمین.

کوتاه و تلگرامی
5

روز پاسداشت گنجینه نثر پارسی.

کوتاه و تلگرامی
6

تاریخ بیهقی، شناسنامه نثر ماست.

کوتاه و تلگرامی
7

قلم بیهقی، معیار انصاف و ادب.

کوتاه و تلگرامی
8

گرامی باد یاد دبیر فرزانه غزنین.

کوتاه و تلگرامی
9

نویسنده تاریخ‌های ماندگار، روزت مبارک.

کوتاه و تلگرامی
10

بخوانیم و بیاموزیم از استاد بیهقی.

کوتاه و تلگرامی

ابوالفضل بیهقی کیست؟

خواجه ابوالفضل محمد بن حسین بیهقی (۳۸۵-۴۷۰ ه.ق) مورخ و نویسنده نامدار ایرانی در دوره غزنویان است. او سال‌ها در دیوان رسالت (دبیرخانه) پادشاهان غزنوی به عنوان دبیر فعالیت کرد و از نزدیک شاهد وقایع سیاسی و اجتماعی آن دوران بود. شاهکار او، «تاریخ بیهقی» (یا تاریخ مسعودی)، یکی از مهم‌ترین منابع تاریخی و ادبی زبان فارسی محسوب می‌شود.

چرا بیهقی را «پدر نثر فارسی» می‌نامند؟

نثر بیهقی در کتاب تاریخش، نقطه‌ی عطفی در تطور زبان فارسی است. نثر او نه آنچنان ساده و خشک است که خالی از هنر باشد (مثل بلعمی) و نه آنچنان مصنوع و پر از لغات عربی دشوار (مثل نثرهای بعدی). نثر بیهقی، نثری «مرسل عالی» است؛ یعنی روان، آهنگین، دقیق و سرشار از توصیفات سینمایی و جزئیات زنده که او را شایسته لقب پدر نثر فارسی کرده است.

ویژگی‌های منحصر به فرد «تاریخ بیهقی»

تاریخ بیهقی تنها یک گزارش تاریخی نیست، بلکه یک رمان تاریخی مستند است. صداقت و بی‌طرفی بیهقی (که خود می‌گوید: «من که بوالفضلم، در میانِ این کار بودم»)، توصیف دقیق صحنه‌ها (مانند صحنه دار زدن حسنک وزیر)، تحلیل روانشناختی شخصیت‌ها و استفاده از تمثیل و پند، این کتاب را به اثری یگانه تبدیل کرده است.

داستان حسنک وزیر؛ اوج هنر بیهقی

یکی از مشهورترین بخش‌های تاریخ بیهقی، روایت محاکمه و اعدام «حسنک وزیر» است. بیهقی با چنان مهارت و سوزی این ماجرا را تعریف می‌کند که خواننده پس از هزار سال، با حسنک همدردی می‌کند و بی‌عدالتی آن زمان را حس می‌کند. این بخش نمونه عالی از قدرت دراماتیک نثر بیهقی است.

اهمیت روز اول آبان

روز اول آبان ماه در تقویم ملی ایران به عنوان «روز بزرگداشت ابوالفضل بیهقی» ثبت شده است. این روز فرصتی است تا پژوهشگران و علاقه‌مندان به ادبیات، در زادگاه او (سبزوار/بیهق) و سراسر کشور گردهم آیند و جنبه‌های مختلف آثار و اندیشه‌های این نویسنده بزرگ را بررسی کنند.

سوالات متداول

روز بزرگداشت بیهقی چه تاریخی است؟
یکم آبان ماه در تقویم رسمی ایران.
مهمترین اثر ابوالفضل بیهقی چیست؟
کتاب «تاریخ بیهقی» که به تاریخ مسعودی نیز شهرت دارد.
سبک نثر بیهقی چیست؟
نثر مرسل (ساده و روان) که البته به دلیل پختگی و هنر نویسندگی، به نثر مرسل عالی معروف است.
زادگاه بیهقی کجاست؟
روستای حارث‌آباد در منطقه بیهق (سبزوار امروزی) در خراسان رضوی.
چرا تاریخ بیهقی ناقص است؟
از حدود ۳۰ جلد اصلی کتاب، متاسفانه تنها بخش کمی (مربوط به دوران مسعود غزنوی) باقی مانده و بقیه در طول تاریخ از بین رفته است.
جمله معروف بیهقی درباره روش کارش چیست؟
«در تاریخی که می‌کنم، سخنی نرانم که آن را به تعصبی و تزیدی (زیاده‌گویی) کشد و خوانندگان این تصنیف گویند: شرم باد این پیر را!»
حسنک وزیر که بود؟
وزیر سلطان محمود غزنوی که در زمان سلطان مسعود، قربانی توطئه‌های سیاسی شد و بیهقی ماجرای غم‌انگیز او را ثبت کرده است.
شغل بیهقی چه بود؟
او «دبیر» دیوان رسالت بود؛ یعنی نویسنده نامه‌های حکومتی و ثبت‌کننده وقایع دربار.
آیا بیهقی شعر هم می‌گفت؟
شهرت اصلی او در نثر است، اما اشعاری نیز به او نسبت داده شده است.
چرا خواندن تاریخ بیهقی سخت است؟
برای خواننده امروزی ممکن است برخی لغات کهن و ساختار جملات کمی دشوار باشد، اما با استفاده از نسخه‌های شرح‌داده شده (مثل تصحیح دکتر فیاض) بسیار لذت‌بخش است.
WordAbyss - متن تبریک و بزرگداشت روز ابوالفضل بیهقی (۱ آبان) - جملات ناب 1405