قیام 19 دی ماه مردم قم در سال 1356 جرقه ای بود که انبار باروت خشم ملت ایران را شعله ور کرد. این قیام واکنش مستقیم و غیرتمندانه مردم و روحانیت آگاه قم به انتشار مقاله ای توهین آمیز علیه امام خمینی (ره) در روزنامه اطلاعات بود. این حرکت شجاعانه سکوت خفقان آور دوران ستمشاهی را شکست.
در این روز طلاب حوزه علمیه قم و مردم متدین با تعطیل کردن درس و بازار به منازل مراجع تقلید رفتند و اعتراض خود را اعلام کردند. رهبری روحانیت در این قیام نشان دهنده پیوند عمیق مردم با نهاد مرجعیت و دین بود که رژیم پهلوی سعی در گسستن آن داشت.
رژیم سفاک پهلوی که تحمل شنیدن صدای حق را نداشت پاسخ اعتراض آرام مردم را با گلوله داد. در عصر روز 19 دی خیابان های قم شاهد شهادت و مجروح شدن جمعی از بهترین فرزندان این آب و خاک بود. این خون ریزی نه تنها مردم را نترساند بلکه عزم آنان را برای سرنگونی طاغوت جزم تر کرد.
اهمیت قیام 19 دی در این بود که سنت مبارزاتی جدیدی را پایه گذاری کرد. برگزاری مراسم چهلم برای شهدای قم در تبریز و سپس در یزد و شهرهای دیگر زنجیره ای از قیام ها را ایجاد کرد که نهایتاً منجر به پیروزی انقلاب اسلامی در 22 بهمن 57 شد.
پیام اصلی 19 دی دفاع از حریم ولایت و مرجعیت تا پای جان است. مردم قم نشان دادند که هرگاه مقدسات و رهبران دینی مورد هجمه قرار گیرند با بصیرت و شجاعت وارد میدان میشوند. این روز در تاریخ انقلاب به عنوان روز بصیرت و میثاق امت با ولایت ثبت شده است.
