سفر پیادهروی اربعین به دلیل تجمع میلیونی جمعیت و شرایط آب و هوایی عراق، نیازمند رعایت دقیق اصول بهداشتی است. گرد و غبار، گرمای هوا، تعریق زیاد و استفاده از امکانات عمومی در موکبها، احتمال انتقال بیماریهای واگیردار و عفونتها را افزایش میدهد. بنابراین، همراه داشتن وسایل بهداشتی شخصی نه تنها ضامن سلامت زائر است، بلکه نوعی احترام به حقوق سایر زائران و رعایت حقالناس محسوب میشود.
یکی از شایعترین مشکلات زائران، عرقسوز شدن نواحی مختلف بدن به دلیل پیادهروی طولانی و اصطکاک پوست است. برای پیشگیری، استفاده از لباس زیر نخی گشاد، تعویض روزانه آن، و استفاده از پماد زینک اکساید (اکسید روی) یا پودر بچه در نواحی حساس بسیار موثر است. همچنین شستشوی مرتب بدن و خشک کردن کامل پوست قبل از ادامه مسیر ضروری است.
پاها مهمترین عضو بدن در این سفر هستند. علاوه بر کفش مناسب، بهداشت پا نیز حیاتی است. شستشوی پاها با آب خنک در توقفگاهها، خشک کردن لای انگشتان، استفاده از جوراب نخی حولهای و ماساژ شبانه با روغنها میتواند از بروز قارچ، بوی بد و زخم جلوگیری کند. کوتاه کردن ناخنها قبل از سفر نیز از فرو رفتن ناخن در گوشت جلوگیری میکند.
کشور عراق گاهی درگیر طوفانهای گرد و غبار است. تنفس در این هوای آلوده میتواند باعث مشکلات تنفسی و آلرژی شود. همراه داشتن ماسکهای فیلتردار (مانند N95) و شستشوی مرتب صورت و مجاری تنفسی با آب یا سرم فیزیولوژی توصیه میشود. استفاده از چفیه نیز روشی سنتی و کارآمد برای پوشاندن دهان و بینی در برابر خاک است.
اگرچه موکبها تلاش زیادی برای رعایت بهداشت میکنند، اما احتیاط شرط عقل است. همراه داشتن قاشق، چنگال و لیوان شخصی از انتقال بسیاری از میکروبها جلوگیری میکند. همچنین استفاده از ژل ضدعفونیکننده دست قبل از خوردن غذا، در مواقعی که دسترسی به آب و صابون دشوار است، یک ضرورت اجتنابناپذیر است.
