بزرگداشت ابوریحان بیرونی 1405

13 شهریور

علمی

1

سیزدهم شهریور، روز بزرگداشت نابغه مشرق‌زمین و فخر ایران، ابوریحان بیرونی گرامی باد.

علمی
2

بیرونی، مردی که زمین را پیش از گالیله شناخت و شعاعش را پیش از ماهواره‌ها اندازه گرفت. یادش جاودان.

علمی
3

او که علم را برای علم می‌خواست، نه برای سیم و زر. سالروز بزرگداشت ابوریحان بیرونی بر جویندگان دانش مبارک.

علمی
4

کتاب‌های «آثار الباقیه» و «التفهیم» او، چراغ راه قرن‌ها دانش بشری بود. درود بر روح پرفتوح بیرونی.

علمی
5

ابوریحان، نماد خردورزی، تحقیق و دقت علمی در تمدن اسلامی است. روزش گرامی باد.

علمی
6

امروز روز تکریم دانشمندی است که مرزهای جغرافیا، نجوم و ریاضیات را درنوردید.

علمی
7

میراث بیرونی، میراث عقلانیت و جستجوگری است. این میراث گرانبها بر ایرانیان مبارک.

علمی
8

بیرونی ثابت کرد که با ابزار ساده اما اندیشه‌ای بلند، می‌توان جهان را شناخت.

علمی
9

نام ابوریحان بیرونی بر تارک تاریخ علم جهان می‌درخشد. افتخار می‌کنیم که فرزند ایرانیم.

علمی
10

بزرگداشت بیرونی، بزرگداشت مقام «علم» و «عالم» است. روز خردورزی مبارک.

علمی

ادبی

1

در آسمان علم، بیرونی ستاره‌ای است که هرگز غروب نمی‌کند. زادروزش خجسته باد.

ادبی
2

قلم بیرونی، پلی بود میان حکمت باستان و دانش آینده. روز معمار دانایی مبارک.

ادبی
3

او که زبان سنگ‌ها را می‌فهمید و راز ستارگان را می‌دانست. یاد حکیم بزرگ ایران گرامی.

ادبی
4

بیرونی، اقیانوسی از دانش بود که هنوز هم ساحلش ناپیداست.

ادبی
5

به احترام مردی کلاه از سر برمی‌داریم که تمام عمرش را وقف کشف حقیقت کرد.

ادبی
6

سیزدهم شهریور، روزی است که تاریخ به احترام حکمت ایرانی تمام‌قد می‌ایستد.

ادبی
7

اندیشه بیرونی، نوری بود که از خوارزم تابید و جهان را روشن کرد.

ادبی
8

او معلم صبر در پژوهش و صداقت در گفتار بود. روز بزرگداشتش بر اهل قلم مبارک.

ادبی
9

بیرونی زنده است، تا زمانی که پرسشگری و تحقیق زنده است.

ادبی
10

نامش ابوریحان است، یعنی پدر گل‌های خوشبوی دانش. روزش معطر باد.

ادبی

تاریخی

1

در دربار غزنویان، بیرونی تنها پادشاهی بود که تاجش دانش و تختش کتاب بود.

تاریخی
2

هم‌عصر بودن با ابن‌سینا و مباحثات علمی این دو نابغه، دوران طلایی تمدن ما را رقم زد.

تاریخی
3

بیرونی نخستین کسی بود که به کروی بودن زمین و چرخش آن با دلایل ریاضی اشاره کرد.

تاریخی
4

تسلط او به زبان‌های سانسکریت، یونانی و عربی، او را به اولین انسان‌شناس و هندشناس تاریخ بدل کرد.

تاریخی
5

آثار الباقیه او، تقویم ملل گمشده را زنده کرد. درود بر حافظه تاریخ جهان.

تاریخی
6

سنجش وزن مخصوص کانی‌ها با دقتی شگفت‌انگیز، شاهکار مهندسی بیرونی در قرن چهارم بود.

تاریخی
7

او نشان داد که تعصب، دشمن علم است و حقیقت نزد همه ملل یافت می‌شود.

تاریخی
8

روز ۱۳ شهریور فرصتی است برای بازخوانی زندگی مردی که لحظه‌ای از آموختن غافل نشد.

تاریخی
9

افسانه «مسئله گفتن در دم مرگ» نشان از عطش بی‌پایان او به دانستن دارد.

تاریخی
10

بیرونی فخر ایران و جهان اسلام است؛ دانشمندی که غرب و شرق در برابرش تعظیم می‌کنند.

تاریخی

حکیمانه

1

«تعصب، چشم‌های بینا را کور و گوش‌های شنوا را کر می‌کند.» - آموزه‌ای از مکتب بیرونی.

حکیمانه
2

علم، گنجی است که با بخشیدن کم نمی‌شود. روز بزرگداشت گنجینه‌دار علم ایران مبارک.

حکیمانه
3

حقیقت‌جویی، بزرگترین درس زندگی ابوریحان به نسل‌های آینده است.

حکیمانه
4

دانش بدون اخلاق و آزادگی، راه به جایی نمی‌برد؛ این منش بیرونی بود.

حکیمانه
5

پرسیدن عیب نیست، ندانستن عیب است؛ حتی در آخرین لحظات زندگی.

حکیمانه
6

ابوریحان به ما آموخت که برای کشف حقیقت، باید از پوسته ظواهر عبور کرد.

حکیمانه
7

دقت و وسواس علمی بیرونی، الگویی برای تمام پژوهشگران امروزی است.

حکیمانه
8

او خرافات را با تیغ استدلال جراحی می‌کرد. روز عقلانیت مبارک.

حکیمانه
9

زندگینامه بیرونی، کلاس درس تلاش، قناعت و خدمت به خلق است.

حکیمانه
10

باشد که رهروان صدیق راه دانایی و خردورزی باشیم.

حکیمانه

ابوریحان بیرونی کیست؟

ابوریحان محمد بن احمد بیرونی (۳۵۲-۴۲۷ ه.ق)، دانشمند، ریاضیدان، ستاره‌شناس، تقویم‌شناس، انسان‌شناس و تاریخ‌نگار بزرگ ایرانی در قرن چهارم و پنجم هجری است. او در خوارزم متولد شد و به دلیل تسلط بر دانش‌های گوناگون زمان خود، به «استاد جاوید» و «پدر انسان‌شناسی و زمین‌سنجی» شهرت دارد. بیرونی هم‌دوره ابن‌سینا بود و مکاتبات علمی مشهوری با او داشت.

دستاوردهای علمی شگفت‌انگیز

بیرونی قرن‌ها پیش از دانشمندان اروپایی، شعاع زمین را با روشی ابداعی و با دقتی بسیار بالا در هند اندازه گرفت. او چگالی کانی‌ها را چنان دقیق محاسبه کرد که با اعداد امروزی تفاوت ناچیزی دارد. همچنین در کتاب «التفهیم» مفاهیم ریاضی و نجوم را به زبان ساده فارسی آموزش داد و در «آثار الباقیه» تقویم و اعیاد ملل مختلف را ثبت کرد.

داستان آموزنده لحظه مرگ

مشهور است که در آخرین لحظات عمرش، وقتی فقیهی به دیدنش رفت، بیرونی مسئله‌ای فقهی درباره ارث (یا به روایتی نجومی) از او پرسید. فقیه گفت: «اکنون چه جای این پرسش است؟» بیرونی پاسخ داد: «آیا بدانم و بمیرم بهتر است یا ندانسته بمیرم؟» این داستان اوج عشق او به دانایی را نشان می‌دهد.

روز ملی ابوریحان بیرونی

شورای عالی انقلاب فرهنگی، روز ۱۳ شهریور را به پاس خدمات ارزنده این دانشمند بزرگ به تمدن ایرانی-اسلامی، به عنوان روز بزرگداشت ابوریحان بیرونی نامگذاری کرده است. این روز فرصتی برای تجلیل از مقام علم و پژوهش در کشور است.

جایگاه جهانی بیرونی

نام ابوریحان بیرونی در سراسر جهان شناخته شده است. دهانه‌ای در ماه به نام او (Al-Biruni) نامگذاری شده و مجسمه او در مقر سازمان ملل در وین به عنوان یکی از چهار دانشمند برجسته ایرانی (در کنار ابن‌سینا، زکریای رازی و خیام) نصب شده است.

سوالات متداول

روز بزرگداشت ابوریحان بیرونی چه روزی است؟
۱۳ شهریور ماه در تقویم رسمی ایران.
مهمترین کتاب ابوریحان بیرونی چیست؟
«آثار الباقیه عن القرون الخالیه» (تاریخ و تقویم) و «التفهیم» (نجوم و ریاضی به فارسی) و «ماللهند» (هندشناسی).
بیرونی اهل کجا بود؟
او در بیرون (حومه) شهر کات در منطقه خوارزم (بخشی از ایران قدیم و ازبکستان فعلی) متولد شد.
آیا بیرونی با ابن سینا دیدار داشت؟
بله، آن‌ها هم‌عصر بودند و مکاتبات و نقدهای علمی تندی نسبت به نظریات ارسطو با یکدیگر داشتند.
لقب پدر ژئودزی متعلق به کیست؟
ابوریحان بیرونی، به دلیل محاسبه دقیق شعاع زمین و مختصات جغرافیایی شهرها.
چرا مجسمه بیرونی در سازمان ملل است؟
به عنوان نمادی از صلح و پیشرفت علمی تمدن شرق و ایران.
بیرونی به چه زبان‌هایی مسلط بود؟
فارسی، عربی، خوارزمی، سانسکریت، و تا حدودی یونانی، عبری و سریانی.
داستان معروف مرگ بیرونی چیست؟
پرسیدن مسئله علمی از فقیه در بستر مرگ با جمله «بدانم و بمیرم بهتر است یا ندانم و بمیرم».
کشف مهم نجومی بیرونی چه بود؟
او احتمال حرکت زمین به دور خورشید و کروی بودن زمین را قرن‌ها قبل از کوپرنیک مطرح و بررسی کرد.
تخصص اصلی بیرونی چه بود؟
او یک همه‌چیزدان (Polymath) بود اما در ریاضیات، نجوم و جغرافیا سرآمد دوران بود.
WordAbyss - بزرگداشت ابوریحان بیرونی | ۱۳ شهریور 1405