گلیم و جاجیم هر دو از دستبافتههای بدون پرز (تختبافت) هستند، اما تفاوتهایی دارند. گلیم معمولاً ضخیمتر است و نقش آن از طریق پود ایجاد میشود (پودنما)، در حالی که جاجیم نازکتر است، شبیه پارچه ضخیم است و نقش آن از طریق تار و پود رنگی ایجاد میشود (تارنما). همچنین جاجیم معمولاً به صورت نوارهای باریک بافته و سپس به هم دوخته میشود.
گلیم و جاجیم هنر خالصِ زندگیِ کوچنشینی و روستایی است. زنان عشایر (قشقایی، بختیاری، شاهسون و...) با الهام از طبیعت، کوهها و حیوانات اطرافشان، طرحهایی انتزاعی و هندسی خلق میکردند که امروزه شاهکار هنری محسوب میشوند. این بافتهها سبک هستند و حملونقل آنها در کوچ آسان بوده است.
امروزه گلیم و جاجیم فقط زیرانداز نیستند. طراحان مد و دکوراسیون از آنها برای تولید کیف، کفش، کوسن، روتختی، و حتی روکش مبل استفاده میکنند. مقاومت بالا و رنگهای طبیعی، آنها را به گزینهای محبوب در دکوراسیون بوهو (Boho) و روستیک تبدیل کرده است.
ایران مهد گلیمهای متنوع است: گلیم شیریکیپیچ (کرمان) که شبیه قالی است، گلیم ورنی (آذربایجان) که طرحهای حیوانی دارد، گلیم هرسین (کرمانشاه) و گلیم قشقایی از معروفترینها هستند. هر کدام تکنیک بافت و رنگبندی خاص خود را دارند.
گلیم و جاجیم را نباید با آب داغ یا مواد شیمیایی قوی شست. بهتر است با شامپو فرش و آب سرد شسته شوند و در سایه خشک شوند تا رنگهای طبیعی آنها آسیب نبیند. جاروبرقی کشیدن منظم، از نفوذ گرد و غبار به بافت آنها جلوگیری میکند.
