شب نوزدهم ماه مبارک رمضان، اولین شب از شبهای قدر است. در روایات آمده است که در این شب، تقدیرات سال آینده (رزق، عمر، حوادث) «اندازهگیری» میشود (لیلة التقدیر)، در شب بیست و یکم «تثبیت» و در شب بیست و سوم «امضا» میگردد. بنابراین، بیداری و هوشیاری در این شب برای ترسیم نقشه راه سال آینده بسیار حیاتی است.
یکی از تأکید شدهترین اعمال شب قدر، انجام غسل است. بهتر است این غسل هنگام غروب آفتاب انجام شود تا نماز مغرب و عشا با غسل خوانده شود. نیت این غسل، پاکیزگی ظاهری و باطنی برای ورود به محضر خداوند است. طهارت جسم، مقدمهای برای طهارت روح و آمادگی برای دریافت انوار الهی است.
مراسم قرآن به سر گرفتن، نماد پناه بردن به کتاب خدا و اهل بیت پیامبر (ص) است. در این آیین، قرآن را باز کرده و در مقابل صورت و سپس روی سر میگذارند و خدا را به حق قرآن و معصومین (ع) قسم میدهند. این عمل نشان میدهد که راه نجات و رستگاری، تمسک همزمان به قرآن و عترت است.
از اعمال اختصاصی شب نوزدهم، گفتن صد مرتبه «اللهم العن قتلة امیرالمؤمنین» است. این ذکر، اعلام برائت از ظلم و جنایتی است که مسیر تاریخ اسلام را منحرف کرد. همزمانی شب قدر با شب ضربت خوردن امام علی (ع)، فرصتی است تا با ابراز انزجار از دشمنان خدا، بر ولايتمداری خود تأکید کنیم.
زیارت امام حسین (ع) در شبهای قدر، از افضل اعمال است. در روایت است که هر کس در این شبها امام حسین (ع) را زیارت کند (حتی از راه دور)، منادی از عرش ندا میدهد که خداوند گناهان او را آمرزید. این نشاندهنده جایگاه ویژه سیدالشهدا (ع) در دستگاه الهی و نقش ایشان در دستگیری از بندگان است.
