ماه صفر در فرهنگ روایی به عنوان ماهی شناخته میشود که احتمال وقوع حوادث و بلایا در آن بیشتر است (نه به معنای نحوست ذاتی، بلکه اقتضای زمان). به همین دلیل، ابزارهای دفاعی معنوی مانند صدقه در این ماه کارکرد حیاتی پیدا میکنند. صدقه در ماه صفر مانند سپری است که انسان را در برابر تیرهای نامرئی قضا و قدر حفظ میکند. بزرگان دین همواره سفارش میکردند که در این ماه دست به جیب باشید و سخاوتمندانه صدقه دهید.
اگرچه صدقه در هر زمانی خوب است، اما روایات بر «صبحگاهان» (بعد از طلوع فجر تا طلوع آفتاب) تاکید دارند. پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «صبح را با صدقه آغاز کنید، زیرا بلا از صدقه عبور نمیکند». در ماه صفر، بهتر است این عمل به صورت روزانه انجام شود، حتی اگر مبلغ بسیار ناچیز باشد. تداوم در صدقه، یک پوشش امنیتی دائمی ایجاد میکند.
امروزه علاوه بر روش سنتی انداختن پول در صندوق، روشهای دیجیتال (کدهای USSD، اپلیکیشنهای خیریه و کارت به کارت) کار را آسان کردهاند. مهم «خروج مال» و «نیت» است، نه شکل پرداخت. اما روش سنتی «قربانی کردن» و «خون ریختن» (ذبح مرغ یا گوسفند) در اول ماه صفر، اثرات وضعی خاصی در دفع بلایای سنگین دارد و بسیار توصیه شده است.
بالاترین سطح صدقه، صدقهای است که به نیت سلامتی قطب عالم امکان، امام زمان (عج) پرداخت شود. وقتی انسان عزیزترین دارایی خدا را بر خود مقدم میدارد، خداوند به پاس این ادب و محبت، بلا را از زندگی خودِ صدقهدهنده نیز دور میکند. در ماه صفر، نیت خود را سلامتی حضرت قرار دهید تا در حصار امن ایشان باشید.
صدقه مستحب است و برای دفع بلا داده میشود، اما نذر تعهدی است که انسان برای برآورده شدن حاجت بر خود واجب میکند. در ماه صفر میتوان هر دو را انجام داد؛ مثلاً نذر کرد که «اگر این ماه را به سلامت گذراندم، مبلغی به فقرا بدهم» و همزمان صدقه روزانه داد. ترکیب این دو، آرامش روانی را افزایش میدهد.
