حضرت زینب (س) در پنجم جمادیالاول سال ۵ یا ۶ هجری قمری در مدینه منوره دیده به جهان گشودند. ایشان سومین فرزند حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه زهرا (س) هستند. نام ایشان توسط پیامبر اکرم (ص) و به فرمان الهی «زینب» به معنای «زینت پدر» یا «درخت نیکو منظر» انتخاب شد. ایشان در دامان پرمهر نبوت و ولایت پرورش یافتند و فضایل اخلاقی را از جد، پدر و مادر بزرگوارشان آموختند.
حضرت زینب (س) دارای القاب متعددی هستند که هر یک نشاندهنده بعدی از شخصیت والای ایشان است. «عقیله بنیهاشم» به معنای بانوی خردمند و گرانقدر خاندان پیامبر، «عالمه غیر معلمه» نشاندهنده علم لدنی ایشان، و «ام المصائب» اشاره به مصیبتهای فراوانی دارد که ایشان در راه خدا تحمل کردند. عبادت، زهد، و فصاحت ایشان یادآور امیرالمؤمنین علی (ع) بود.
نقش حضرت زینب (س) در قیام عاشورا بیبدیل است. ایشان پس از شهادت امام حسین (ع)، پرچمدار کاروان اسرا شدند و با خطبههای کوبنده خود در کوفه و شام، چهره واقعی حکومت یزید را افشا کردند و اجازه ندادند خون شهیدان کربلا پایمال شود. مدیریت بحران و حمایت ایشان از امام سجاد (ع) در آن شرایط سخت، حیرتانگیز است.
خطبههای حضرت زینب (س) در مجلس ابن زیاد و یزید، اوج فصاحت و بلاغت علوی را به نمایش گذاشت. ایشان با شجاعتی بینظیر، یزید را که سرمست از پیروزی ظاهری بود، تحقیر کردند و حقانیت اهل بیت را به گوش تاریخ رساندند. جمله معروف «ما رأیت الا جمیلا» (جز زیبایی چیزی ندیدم) در پاسخ به ابن زیاد، نشان از اوج معرفت و تسلیم ایشان در برابر مشیت الهی دارد.
حضرت زینب (س) پس از واقعه عاشورا و بازگشت به مدینه، همچنان به افشاگری علیه ظلم ادامه دادند و سرانجام در سال ۶۲ هجری قمری رحلت فرمودند. درباره محل دفن ایشان اقوال مختلفی وجود دارد، اما مشهورترین آنها دمشق در سوریه است که حرم مطهر ایشان ملجأ عاشقان و دلسوختگان اهل بیت (ع) از سراسر جهان میباشد.
