سفره کریمانه اصطلاحی است که به سفرههای افطار ساده و بیآلایش در شب ولادت امام حسن مجتبی (ع) اطلاق میشود. هدف از این سفرهها، پرهیز از تجملات و اسراف، و تمرکز بر اطعام گرسندان و صله رحم است. معمولاً اقلام اصلی این سفره نان، پنیر، سبزی و خرماست که یادآور سادگی زندگی اهل بیت است.
در فرهنگ تشیع، رنگ سبز نماد سیادت و اهل بیت پیامبر (ص) است. اما به طور خاص، امام حسن مجتبی (ع) را با رنگ سبز میشناسند (در مقابل رنگ سرخ که نماد قیام عاشوراست). استفاده از تم سبز در جشنهای ولادت ایشان، اعم از لباس، تزیینات و حتی خوراکیها، به یک نماد فرهنگی تبدیل شده است.
در مناطق جنوبی ایران (خوزستان، بوشهر) و کشورهای عربی، رسمی قدیمی به نام گرگیعان در شب نیمه رمضان برگزار میشود. کودکان لباسهای نو و سنتی میپوشند، کیسههایی به گردن میاندازند و با خواندن اشعار محلی درب خانهها میروند و شیرینی و آجیل هدیه میگیرند. این جشن شباهتهایی به قاشقزنی دارد و ریشه در شادی مردم مدینه هنگام تولد امام حسن (ع) دارد.
یکی از زیباترین رسوم مردمی در ایران، توزیع نان رایگان (صلواتی) در شب ولادت کریم اهل بیت است. خیرین با پرداخت هزینه پخت نانواییها، نانوا را وکیل میکنند تا نان را رایگان به دست مردم بدهد. این کار نمادین، اشاره به سفرهداری و بخشندگی امام حسن (ع) دارد که هیچکس را گرسنه نمیگذاشتند.
جشن ولادت امام حسن، بهترین فرصت برای آموزش مفهوم «بخشش» (Generosity) به کودکان است. وقتی کودک میبیند که والدینش به نیت امام هدیه میدهند یا افطاری سادهای آماده میکنند، میآموزد که شادی واقعی در شاد کردن دیگران است. قصهگویی درباره مهربانی امام با حیوانات و فقرا، این آموزش را تثبیت میکند.
