گلپونههای وحشی دشت امید، هنوز داغدار آن سحرگاه ۵ دی هستند. یاد ایرج بسطامی و تمام رفتگان زلزله بم گرامی باد.
احساسی_موسیقیایی
2
وقتی نوای «من ماندم و غم...» در فضا میپیچد، ارگ بم دوباره در ذهنها فرو میریزد. درود بر صدای ماندگار کویر و یاد جانباختگان بم.
احساسی_موسیقیایی
3
زلزله بم خانهها را ویران کرد، اما نتوانست صدای بسطامی را خاموش کند. «گلپونهها» تا ابد سوگنامه مردم بم باقی خواهد ماند.
احساسی_موسیقیایی
4
پنج دی ماه، سمفونی اندوه ایران است. روزی که حنجرهای طلایی زیر آوار ماند تا گلپونهها تنها بمانند. روحشان شاد.
احساسی_موسیقیایی
5
هر بار که به «گلپونهها» گوش میدهیم، فاتحهای میخوانیم نثار روح تمام کسانی که در بم آسمانی شدند. یادشان جاودان.
احساسی_موسیقیایی
6
ایرج بسطامی رفت، اما صدایش مرثیهای شد بر ویرانههای ارگ. سالگرد پرواز هزاران ققنوس از خاکستر بم تسلیت باد.
احساسی_موسیقیایی
7
آهنگ گلپونهها، وصیتنامه نانوشته ایرج بسطامی بود که با خون هزاران قربانی زلزله بم امضا شد. یاد و خاطرهشان گرامی.
احساسی_موسیقیایی
8
بم لرزید و آواز سکوت کرد. اما گلپونهها هنوز میخوانند: من ماندم و تنهایی و شب... تسلیت به بازماندگان.
احساسی_موسیقیایی
9
در سالگرد فاجعه بم، موسیقی ایران سیاهپوش است. به یاد استادی که در کنار مردمش ماند و جاودانه شد.
احساسی_موسیقیایی
10
صدای ایرج، صدای مظلومیت بم است. با هر تحریر او، دلی برای رفتگان میلرزد. روح تمام قربانیان شاد.
احساسی_موسیقیایی
ادبی_نوستالژیک
1
غمی که در صدای بسطامی موج میزند، ترجمان اشکهای خشکیده بر گونههای بازماندگان بم است. ۵ دی ماه تسلیت باد.
ادبی_نوستالژیک
2
کویر، موسیقی متن تنهایی است و گلپونهها، فریاد این تنهایی. یادبود جانباختگان زلزله بم و خنیاگر خاموش آن، گرامی.
ادبی_نوستالژیک
3
از ارگ بم تا ابدیت، پلی است از جنس آواز. ایرج بسطامی از این پل گذشت و جاودانه شد. یادش و یاد همشهریانش بخیر.
ادبی_نوستالژیک
4
آن شب که زمین گهواره مرگ شد، گلپونهها لالایی خداحافظی را خواندند. سالگرد غروب غمانگیز بم گرامی باد.
ادبی_نوستالژیک
5
هنوز هم بادهای کویری، زمزمه «گلپونهها» را به گوش نخلهای سوخته میرسانند. درود بر ارواح پاک قربانیان بم.
ادبی_نوستالژیک
6
بسطامی ماند تا بگوید هنرمند جدا از مردمش نیست. او زیر همان سقفی جان داد که همسایهاش. یاد تمام رفتگان گرامی.
ادبی_نوستالژیک
7
ترانه گلپونهها، سند ثبت شده درد مردم بم در حافظه شنیداری ایران است. درود بر روان پاک استاد بسطامی و تمام جانباختگان.
ادبی_نوستالژیک
8
خداحافظ ای داغ بر دل نشسته... نوای ایرج، آتش به جان میزند و یاد عزیزان از دست رفته را زنده میکند.
ادبی_نوستالژیک
9
قصه بم و بسطامی، قصه شمع و پروانه بود. سوختند تا یادشان نور راه آیندگان باشد. ۵ دی تسلیت.
ادبی_نوستالژیک
10
اشکهایمان را با نوای گلپونهها پاک میکنیم و برای شادی روح رفتگان صلوات میفرستیم.
ادبی_نوستالژیک
کوتاه_کپشن
1
گلپونهها نام دیگر غم بم است. روحتان شاد.
کوتاه_کپشن
2
صدایی که زیر آوار ماند، آوازی که جاودانه شد. یاد قربانیان بم گرامی.
کوتاه_کپشن
3
بم، بسطامی، گلپونهها... سه واژه، یک دنیا درد.
کوتاه_کپشن
4
من ماندم و تنهایی و بم... سالگرد زلزله تسلیت.
کوتاه_کپشن
5
نوای گلپونهها، مرثیه ۵ دی. یاد رفتگان سبز.
کوتاه_کپشن
6
آوازی برای نخلهای افتاده. تسلیت بم.
کوتاه_کپشن
7
ایرج خواند و رفت، بم لرزید و ماند. روحتان شاد.
کوتاه_کپشن
8
گلپونههای دشت امیدم... خداحافظ ای شهر خاطرهها.
کوتاه_کپشن
9
سالگرد سوگ گلپونهها و پرواز مردم بم.
کوتاه_کپشن
10
صدای بم خاموش شدنی نیست. یادش گرامی.
کوتاه_کپشن
توصیفی
1
تصنیف گلپونهها پس از ۵ دی، دیگر فقط یک آهنگ نیست؛ روایتی است از هزاران آرزوی دفن شده زیر خاک.
توصیفی
2
شنیدن صدای بسطامی در سالگرد زلزله، بغضی است که راه گلو را میبندد و یادی است از عظمت فاجعه.
توصیفی
3
امروز به یاد ۵ دی، گلپونهها را گوش میدهیم و برای آرامش روح تمام مادران، پدران و کودکان بم دعا میکنیم.
توصیفی
4
سوز صدای ایرج بسطامی در گلپونهها، تجسم سرمای آن صبح زمستانی است که جان هزاران نفر را گرفت.
توصیفی
5
همنوا با گلپونهها، اشک میریزیم و یاد قربانیان بی گناه زلزله بم را در قلبهایمان زنده نگه میداریم.
توصیفی
گلپونهها؛ سرود ملی اندوه بم
تصنیف «گلپونهها» اثر جاودانه زندهیاد ایرج بسطامی، پس از وقوع زلزله بم در ۵ دی ۱۳۸۲، به نمادی جداییناپذیر از این فاجعه تبدیل شد. شعر پر سوز و گداز هما میرافشار و آهنگسازی حسین پرنیا، همراه با صدای حزین بسطامی که خود قربانی این حادثه بود، این اثر را به مرثیهای تمامعیار برای جانباختگان بم تبدیل کرد.
ایرج بسطامی؛ هنرمندی که با مردمش ماند
ایرج بسطامی، خواننده نامدار موسیقی سنتی، با وجود شهرت و امکان زندگی در تهران، تعلق خاطر عجیبی به زادگاهش بم داشت. او در زمان وقوع زلزله در خانه پدریاش در بم بود و در کنار خانواده و همشهریانش زیر آوار جان سپرد. این همسرنوشتی با مردم، او را در دل تاریخ محبوب و ماندگار کرد.
تاثیر هنر در تسکین آلام اجتماعی
موسیقی و هنر در زمانهای بحران، نقشی درمانی و تسکیندهنده دارد. پخش آهنگ گلپونهها در سالگرد زلزله بم، نوعی سوگواری جمعی است که به بازماندگان و مردم ایران اجازه میدهد احساسات فروخفته خود را ابراز کنند و یاد عزیزانشان را با زبانی لطیف گرامی بدارند.
متن آهنگ گلپونهها و ارتباط با زلزله
ابیاتی مانند «من ماندم و غم، من ماندم و شب» یا «در این دنیای تور در تو»، اگرچه قبل از زلزله سروده شده بودند، اما گویی پیشگویی سرنوشت تلخ خواننده و شهر بم بودند. این همزمانی معنایی باعث شده تا شنونده با شنیدن آن، بیاختیار به یاد ویرانههای ارگ و غربت بازماندگان بیفتد.
بم؛ شهر فرهنگ و هنر
فاجعه بم تنها خسارت جانی و مالی نبود، بلکه ضربهای سنگین به پیکره فرهنگ و هنر ایران بود. از دست دادن هنرمندانی چون بسطامی و تخریب ارگ تاریخی، نشان داد که بلایای طبیعی چگونه میتوانند میراث یک ملت را تهدید کنند. یادبود ۵ دی، یادبود فرهنگ و تمدن نیز هست.
سوالات متداول
ایرج بسطامی در چه حادثهای درگذشت؟
ایرج بسطامی در سحرگاه ۵ دی ۱۳۸۲ در زلزله ویرانگر شهر بم جان خود را از دست داد.
چرا آهنگ گلپونهها با زلزله بم گره خورده است؟
زیرا خواننده آن (بسطامی) قربانی زلزله شد و متن غمگین آهنگ با حال و هوای بازماندگان و ویرانی شهر همخوانی عجیبی داشت.
آهنگساز قطعه گلپونهها کیست؟
استاد حسین پرنیا آهنگسازی و تنظیم این قطعه ماندگار را بر عهده داشته است.
آیا ایرج بسطامی ازدواج کرده بود؟
خیر، او مجرد بود و سرپرستی خانواده برادر مرحومش را بر عهده داشت و در کنار آنها جان باخت.
مزار ایرج بسطامی کجاست؟
در گلزار شهدای شهر بم، قطعه هنرمندان قرار دارد.
شعر گلپونهها از کیست؟
شعر این تصنیف سروده خانم هما میرافشار است.
سبک موسیقی ایرج بسطامی چه بود؟
موسیقی سنتی ایرانی با تمرکز بر آوازهای دشتی و کویری، و او از شاگردان محمدرضا شجریان بود.
روز ۵ دی چه روزی است؟
سالگرد زلزله بم و روز ایمنی در برابر زلزله، همچنین سالگرد درگذشت ایرج بسطامی.
آیا فیلم یا مستندی درباره بسطامی ساخته شده است؟
بله، مستندهایی مانند «گلپونههای وحشی» به زندگی و مرگ او پرداختهاند.
پیام اصلی یادبود بسطامی چیست؟
اینکه هنر و هنرمند زنده است، حتی اگر زیر آوار بماند؛ و اهمیت توجه به ایمنی برای حفظ سرمایههای فرهنگی.