۱۶ آذر، سالروز شهادت سه آذر اهورایی، مصطفی بزرگنیا، احمد قندچی و مهدی شریعترضوی گرامی باد.
رسمی
2
یاد و خاطره سه قطره خون که بر سیمای دانشگاه نقش بست تا چهره استبداد را رسوا کند، جاودان باد.
رسمی
3
شهدای ۱۶ آذر، پیشگامان مبارزه با سلطه آمریکا و انگلیس در تاریخ معاصر ایران هستند.
رسمی
4
دانشگاه تهران، هنوز پژواک فریاد آزادیخواهی قندچی، بزرگنیا و شریعترضوی را در سینه دارد.
رسمی
5
سلام بر ارواح طیبه شهدای دانشجو که پیش پای نیکسون قربانی شدند تا استقلال ایران قربانی نشود.
رسمی
6
خون پاک این سه شهید، نهال استکبارستیزی را در دل دانشگاه کاشت که امروز درختی تنومند شده است.
رسمی
7
۱۶ آذر، سند زنده بیداری قشر فرهیخته و دانشجو در برابر کودتاچیان و اربابان خارجیشان است.
رسمی
8
گرامیداشت یاد شهدای ۱۶ آذر، تجدید میثاق با آرمان «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» است.
رسمی
9
این سه یار دبستانی، درس شهامت و ایستادگی را در کلاس تاریخ ایران تدریس کردند. یادشان گرامی.
رسمی
10
به روان پاک شهدای دانشکده فنی درود میفرستیم که قلمهایشان را به خون خود مرکب زدند.
رسمی
حماسی
1
آنها سه تن بودند، اما صدایشان به وسعت تاریخ بلند بود. یاد شهیدان ۱۶ آذر گرامی باد.
حماسی
2
گلولههای گارد شاهنشاهی نتوانست فریاد حقطلبی دانشجو را خاموش کند. درود بر شهیدان راه آزادی.
حماسی
3
سنگفرشهای دانشکده فنی، تا ابد به خون سرخ این سه دلاور افتخار میکند.
حماسی
4
بزرگنیا، قندچی و شریعترضوی؛ نامهایی که لرزه بر اندام استعمار میانداختند.
حماسی
5
آن روز که اهریمن پا به خاک وطن گذاشت، شما سینههایتان را سپر کردید. قهرمانان دانشجو، یادتان بخیر.
حماسی
6
دانشجو میمیرد، ذلت نمیپذیرد. این پیامی بود که با خون شما امضا شد.
حماسی
7
سه قطره خون، سه مشعل فروزان، سه پرچم افتخار. ۱۶ آذر نماد غیرت دانشجوی ایرانی است.
حماسی
8
از خون جوانان وطن لاله دمیده؛ لالههای سرخ ۱۶ آذر هرگز پژمرده نخواهند شد.
حماسی
9
شما ثابت کردید که جوهر دانش با خون شهادت، معجونی جاودانه میسازد.
حماسی
10
راهتان ادامه دارد ای ستارگان درخشان آسمان دانشگاه. مرگ بر استکبار، شعار همیشگی ماست.
حماسی
ادبی
1
پاییز دانشگاه با خون شما بهار شد. ای سه پرستوی مهاجر، شهادتتان مبارک.
ادبی
2
هنوز هم صدای تپش قلبهایتان در راهروهای دانشکده فنی شنیده میشود.
ادبی
3
شما رفتید تا دانشگاه بماند؛ شما سوختید تا چراغ دانایی خاموش نشود.
ادبی
4
قلم از وصف ایستادگیتان عاجز است، ای شهیدانِ روزهای سختِ خفقان.
ادبی
5
سه آذر، سه نام، یک هدف. شما خلاصه تمام غیرت ایرانی بودید.
ادبی
6
بر سنگ مزارتان باید نوشت: اینجا آرامگاه کسانی است که هرگز آرام ننشستند.
ادبی
7
خون شما، جوهری شد برای نوشتن مشق آزادی در دفتر تاریخ.
ادبی
8
ای شهیدان دانشجو، نگاهتان هنوز نگران استقلال این آب و خاک است. آسوده بخوابید که ما بیداریم.
ادبی
9
در هیاهوی زمان، نام شما چون نگینی بر انگشتر دانشگاه میدرخشد.
ادبی
10
یادتان گرامی که به ما آموختید دانشگاه سنگر است، نه فقط مکتب.
ادبی
توصیفی_واقعه
1
در آن روز سرد آذرماه، آتش خشم مقدس شما، گرمابخش جانهای فسرده شد.
توصیفی_واقعه
2
نیکسون آمد، اما فرش قرمزش با خون شما رنگین شد. چه استقبال باشکوهی از استعمار کردید!
توصیفی_واقعه
3
گارد شاهنشاهی گمان میکرد با کشتن شما صدا را خفه میکند، غافل که خون، صدایش بلندتر است.
توصیفی_واقعه
4
شما قربانیان مقدم «پای نیچکسون» بودید، اما پیروز نهایی تاریخ شدید.
توصیفی_واقعه
5
۱۶ آذر ۱۳۳۲، روزی که دانشگاه تهران به خون نشست تا عزت ایران لکهدار نشود.
توصیفی_واقعه
6
قندچی، بزرگنیا، شریعترضوی؛ سه نام که شناسنامه جنبش دانشجویی شدند.
توصیفی_واقعه
7
آن روز، کلاس درس تعطیل شد تا درس عملی «هیهات منا الذله» برگزار شود.
توصیفی_واقعه
8
تاریخ هرگز فراموش نخواهد کرد که چگونه علم و خون در کریدورهای دانشگاه به هم آمیختند.
توصیفی_واقعه
9
شما نشان دادید که دانشجو، نبض بیدار جامعه است که زودتر از همه خطر را حس میکند.
توصیفی_واقعه
10
شهادتتان، آغازی بود بر پایانِ دورانِ سیاهِ وابستگی.
توصیفی_واقعه
واقعه خونین ۱۶ آذر ۳۲
چهار ماه پس از کودتای آمریکایی-انگلیسی ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، ریچارد نیکسون، معاون رئیسجمهور وقت آمریکا، قصد سفر به ایران را داشت تا نتایج کودتا را بررسی کند. همزمان، روابط ایران با انگلیس نیز از سر گرفته شده بود. این تحولات خشم دانشجویان دانشگاه تهران را برانگیخت و تظاهراتی علیه استبداد و استعمار شکل گرفت.
شرح ماجرای شهادت
در روز ۱۶ آذر، نیروهای گارد شاهنشاهی برای سرکوب اعتراضات وارد صحن دانشگاه و دانشکده فنی شدند. در درگیری که در کلاس درس رخ داد، سربازان به سمت دانشجویان آتش گشودند که منجر به شهادت سه دانشجو به نامهای «مصطفی بزرگنیا»، «احمد قندچی» و «مهدی شریعترضوی» و مجروح شدن تعداد زیادی شد.
سه قطره خون
این سه شهید به نماد مقاومت دانشگاه تبدیل شدند و اصطلاح «سه قطره خون» در ادبیات سیاسی ایران (به ویژه در نوشتههای دکتر شریعتی) به یاد آنها ماندگار شد. آنها نشان دادند که دانشجو نسبت به سرنوشت سیاسی کشورش بیتفاوت نیست.
پیام شهدا برای امروز
پیام اصلی شهدای ۱۶ آذر، «استکبارستیزی» و «حفظ استقلال» است. آنها جان دادند تا پای بیگانگان به کشور باز نشود. امروز نیز وظیفه دانشجو، شناخت دشمن، داشتن بصیرت و تلاش علمی برای خودکفایی کشور است.
محل دفن شهدا
پیکر پاک این سه شهید در گورستان «امامزاده عبدالله» شهر ری به خاک سپرده شده است که هر ساله در روز دانشجو محل تجمع و ادای احترام دانشجویان و مردم انقلابی است.
سوالات متداول
شهدای ۱۶ آذر چه کسانی بودند؟
مصطفی بزرگنیا، احمد قندچی و مهدی (آذر) شریعترضوی.
چرا شهید شدند؟
به دلیل اعتراض به سفر نیکسون (معاون آیزنهاور) و دخالتهای آمریکا و انگلیس در ایران پس از کودتای ۲۸ مرداد.
در کدام دانشکده شهید شدند؟
دانشکده فنی دانشگاه تهران.
جمله معروف دکتر شریعتی درباره آنها چیست؟
«اگر اجباری که به زنده ماندن دارم نبود، خود را در برابر دانشگاه آتش میزدم... این سه آذر اهورایی...».
آیا ۱۶ آذر روز مبارزه با استکبار است؟
بله، ماهیت اصلی این روز ضدآمریکایی و ضداستعماری است.
مزار شهدای دانشجو کجاست؟
امامزاده عبدالله در شهر ری.
نیکسون برای چه به ایران آمد؟
برای تثبیت دولت کودتا و دریافت دکترای افتخاری حقوق (که به طعنه دکترای خون نامیده شد).
آیا فقط همین سه نفر آسیب دیدند؟
خیر، دهها دانشجو مجروح و بازداشت شدند، اما این سه نفر به شهادت رسیدند.
لقب این سه شهید چیست؟
سه آذر اهورایی یا سه قطره خون.
چرا این روز مهم است؟
چون نقطه عطفی در تاریخ جنبش دانشجویی و آغاز مبارزات علنی دانشگاه علیه رژیم پهلوی بود.