حضرت زینب کبری (س)، دختر گرامی امیرالمؤمنین علی (ع) و حضرت فاطمه زهرا (س)، در مدینه منوره دیده به جهان گشود. ایشان به دلیل هوش سرشار، علم لدنی و درایت بی نظیرش، به «عقیله بنی هاشم» (بانوی خردمند خاندان هاشم) ملقب گردید. حضرت زینب (س) در تمام مراحل سخت زندگی، از شهادت مادر و پدر تا مصیبت شهادت برادرش امام حسن (ع)، نماد صبر و پشتیبان ولایت بود.
اوج عظمت شخصیت حضرت زینب (س) در واقعه کربلا نمایان شد. ایشان نه تنها شاهد شهادت برادران، فرزندان و عزیزانش بود، بلکه پس از عصر عاشورا، مدیریت کاروان اسرا را بر عهده گرفت. پرستاری از امام سجاد (ع) در بیماری و حفظ جان ایشان به عنوان امام زمان، از مهم ترین اقدامات ایشان بود. بدون نقش آفرینی حضرت زینب، پیام خون شهدا در کربلا دفن می شد.
پس از اسارت، حضرت زینب (س) با شجاعتی حیدری در بازارهای کوفه و کاخ یزید در شام به ایراد خطبه پرداخت. سخنان آتشین ایشان چنان کوبنده بود که فضای رعب و وحشت ایجاد شده توسط حکومت اموی را شکست و ماهیت پلید یزید را برای همگان آشکار ساخت. جمله معروف «ما رأیت الا جمیلا» در پاسخ به طعنه ابن زیاد، نشان دهنده اوج عرفان و تسلیم ایشان در برابر مشیت الهی است.
حضرت زینب (س) پس از بازگشت به مدینه، همچنان به افشاگری علیه ظلم ادامه داد تا اینکه تبعید شد. در مورد تاریخ دقیق وفات ایشان، روز ۱۵ رجب سال ۶۲ هجری قمری مشهورتر است. درباره محل دفن ایشان نیز اقوال مختلفی وجود دارد که مشهورترین آن ها دمشق در سوریه است که امروزه زیارتگاه عاشقان اهل بیت می باشد. برخی نیز مصر یا مدینه را محل دفن ایشان دانسته اند.
امام حسین (ع) در شب عاشورا به ایشان سفارش کردند که «خواهر جان، مرا در نماز شب فراموش نکن». این جمله نشان دهنده مقام والای معنوی حضرت زینب (س) است. ایشان همچنین به «شریکة الحسین» معروف است، چرا که در نهضت حسینی شریک و تکمیل کننده آن بود. صبر زینبی امروز الگویی برای تمام آزادگان جهان در برابر سختی هاست.
