امام موسی کاظم (ع) بخش زیادی از عمر شریف خود (بین ۷ تا ۱۴ سال طبق روایات مختلف) را در زندان های خلفای عباسی گذراندند. ایشان با صبر و استقامت خود، زندان را به مسجد و عبادتگاه تبدیل کردند. پیام تسلیت شهادت ایشان، یادآور مظلومیت حق در برابر باطل و پیروزی نهایی اراده الهی بر میله های زندان است. ایشان نشان دادند که جسم را می توان حبس کرد، اما روح مؤمن آزاده است.
یکی از القاب مشهور امام کاظم (ع)، «باب الحوائج» (درگاه برآورده شدن حاجت ها) است. شیعیان و حتی اهل سنت تجربه های فراوانی از توسل به ایشان دارند. در روز شهادت ایشان، پیام های تسلیت معمولاً با درخواست حاجت و دعا همراه است. یادآوری این لقب، امید را در دل های شکسته و گرفتار زنده می کند.
یکی از سوزناک ترین بخش های تاریخ اهل بیت، نحوه تشییع پیکر مطهر امام کاظم (ع) است. پس از شهادت در زندان، بدن ایشان را روی تخته پاره ای گذاشتند و چهار حمال آن را روی پل بغداد بردند و جار زدند «این امام رافضیان است». این غربت و توهین، قلب هر شیعه ای را به درد می آورد و محور اصلی عزاداری های ۲۵ رجب است.
دوران امام کاظم (ع) اوج خفقان عباسی (زمان هارون الرشید) بود. امام با شبکه سازی وکلا (سازمان وکالت) و تقیه هوشمندانه، شیعه را از نابودی نجات دادند. زندانی شدن ایشان به دلیل ترس هارون از نفوذ معنوی و سیاسی امام بود. درک این جنبه سیاسی، به عزاداری ما عمق و بصیرت می بخشد.
لقب «کاظم» به معنای کسی است که خشم خود را فرو می برد. ایشان در برابر دشمنان و بدخواهان، با حلم و بردباری رفتار می کردند. حتی کمک های مالی ایشان به کسانی که او را آزار می دادند، معروف است. شهادت ایشان فرصتی است تا درس اخلاق، گذشت و کنترل خشم را از سیره عملی آن حضرت بیاموزیم.
