در سحرگاه نوزدهم ماه مبارک رمضان سال چهلم هجری، یکی از تلخترین وقایع تاریخ بشریت رقم خورد. امیرالمؤمنین علی (ع) در محراب مسجد کوفه و در حال نماز، توسط شمشیر زهرآگین عبدالرحمن بن ملجم مرادی ملعون ضربت خوردند. این حادثه نه تنها پایان زندگی ظاهری اسوه عدالت بود، بلکه آغازی بود بر یتیمی بشریت و گم شدن مسیر حقیقی عدالت.
زمانی که شمشیر زهرآلود بر فرق مبارک امام فرود آمد، ایشان به جای ناله و فریاد، جملهای تاریخی فرمودند: (فزت و رب الکعبه)؛ به خدای کعبه که رستگار شدم. این جمله نشاندهنده اوج بندگی، اشتیاق به لقاءالله و رهایی از رنجهای دنیایی است که مردمانش قدر گوهر وجود او را ندانستند.
شب نوزدهم رمضان، علاوه بر مصیبت ضربت خوردن امام علی (ع)، نخستین شب از شبهای احتمالی قدر است. تقارن این دو رویداد معنای عمیقی دارد؛ گویی مقدرات عالم با امضای ولایت علی (ع) و محبت او رقم میخورد. شیعیان در این شب، قرآن بر سر میگیرند و خدا را به حق فرق شکافته علی (ع) سوگند میدهند.
با ضربت خوردن امام علی (ع)، یتیمان کوفه که عادت به مهربانیهای شبانه پدر ناشناس خود داشتند، دوباره یتیم شدند. حسنین (ع) و حضرت زینب (س) در غمی جانکاه فرو رفتند و فرشتگان آسمان به خروش آمدند. ندای (تهدمت والله ارکان الهدی) توسط جبرئیل، نشان از فروریختن پایههای هدایت ظاهری با رفتن علی (ع) داشت.
امام علی (ع) حتی در بستر شهادت و با وجود درد شدید، وصیت به تقوا، نظم در امور و رسیدگی به یتیمان کردند. ایشان حتی سفارش قاتل خود را کردند که با او مدارا شود و بیش از یک ضربه به او نزنند. این اوج کرامت و انسانیت، درسی ابدی برای تمام پیروان آن حضرت است.
