شب هشتم محرم در تقویم عزاداری شیعه، متعلق به حضرت علی اکبر (ع)، فرزند برومند امام حسین (ع) است. او جوانی بود که در زیبایی چهره، کمال اخلاقی و شیوایی گفتار، شبیهترین مردم به پیامبر اکرم (ص) بود. شهادت او یکی از سختترین مصائب عاشورا برای امام حسین (ع) بود، چرا که علی اکبر (ع) امید و عصای دست پدر محسوب میشد.
حضرت علی اکبر (ع) تنها یک جوان جنگجو نبود؛ او مظهر فضایل اخلاقی، بصیرت سیاسی و اطاعت محض از امام بود. وقتی در مسیر کربلا امام فرمودند ندایی شنیدم که خبر از مرگ کاروان میداد، علی اکبر پرسید: «آیا ما بر حق نیستیم؟» امام فرمود: «بله». علی اکبر گفت: «پس باکی از مرگ نداریم.» این منطق، نشاندهنده اوج ایمان اوست.
حضرت علی اکبر (ع) اولین نفر از خاندان بنیهاشم بود که اجازه میدان گرفت و به شهادت رسید. اشتیاق او برای شهادت و دفاع از پدر چنان بود که بدون درنگ راهی میدان شد. امام حسین (ع) با حسرت به قامت او نگریست و فرمود: «خدایا شاهد باش جوانی به سوی این قوم رفت که شبیهترین خلق به پیامبرت بود.»
امام حسین (ع) که کانون رحمت الهی است، در هنگام میدان رفتن علی اکبر (ع) و مشاهده قساوت دشمن، آنها را نفرین کرد و فرمود: «خداوند نسل شما را قطع کند همانگونه که رحم مرا قطع کردید و حرمت پیامبر را نگه نداشتید.» این نشاندهنده عظمت مصیبت فقدان علی اکبر است.
علاقه امام حسین (ع) به علی اکبر (ع) وصفناپذیر بود. هنگام وداع، امام محاسن خود را به دست گرفت و به آسمان نگریست. پس از شهادت نیز، امام چنان بیتاب شد که فرمود: «بعد از تو خاک بر سر دنیا.» (علی الدنیا بعدک العفا). آمدن حضرت زینب (س) بر بالین علی اکبر برای نجات جان امام حسین (ع) بود که نزدیک بود از شدت غم جان دهد.
