چهاردهم آبان ماه در تقویم رسمی ایران به عنوان «روز فرهنگ عمومی» نامگذاری شده است. این روز مصادف با تصویب آییننامه شورای فرهنگ عمومی است و فرصتی است تا پژوهشگران، جامعهشناسان و مردم به بازبینی عادات، رسوم و هنجارهای حاکم بر جامعه بپردازند. فرهنگ عمومی مجموعهای از منشها و بینشهایی است که به زندگی روزمره مردم جهت میدهد.
جامعهشناسان و پژوهشگران فرهنگی به مثابه پزشکان جامعه هستند. آنها با رصد دقیق تحولات اجتماعی، آسیبها را شناسایی کرده و راهکارهای علمی برای تقویت نقاط قوت فرهنگ ارائه میدهند. بدون پژوهشهای دقیق این قشر، سیاستگذاریهای فرهنگی مانند حرکت در تاریکی خواهد بود. تقدیر از آنان، تقدیر از «خرد جمعی» است.
فرهنگ ایران ترکیبی غنی از آموزههای اسلامی و تمدن ایرانی است. پژوهشگران فرهنگی وظیفه دارند این میراث را با نیازهای روز جامعه تطبیق دهند و از نفوذ فرهنگهای بیگانه و مخرب جلوگیری کنند. آنها مرزبانان هویت ملی در برابر تهاجم فرهنگی هستند و کارشان نوعی جهاد کبیر محسوب میشود.
مطالعه فرهنگ عمومی به دلیل سیال بودن و پیچیدگیهای جامعه مدرن، کاری دشوار است. پژوهشگران با چالشهایی نظیر تغییرات سریع سبک زندگی، تأثیر فضای مجازی و گسست بیننسلی روبرو هستند. روز فرهنگ عمومی زمانی برای شنیدن دغدغههای این متخصصان و فراهم کردن بستر مناسب برای تحقیقات آنهاست.
برای اینکه فرهنگ عمومی اصلاح شود، باید پیوند محکمی بین دانشگاه (پژوهشگران) و دولت (مجریان) برقرار باشد. یافتههای جامعهشناسان نباید در کتابخانهها خاک بخورد، بلکه باید به قانون و بخشنامه تبدیل شود. ۱۴ آبان نماد این همگرایی برای ساختن ایرانی بافرهنگتر و آبادتر است.
