روز جهانی گنجشک (۲۰ مارس) تقریباً همیشه با روز پایانی سال خورشیدی یا روز اول نوروز مصادف است. این همزمانی تصادفی، بار معنایی زیبایی دارد. نوروز جشن باززایی طبیعت و اعتدال بهاری است و گنجشک ها به عنوان پرندگانی که تمام سال در کنار ما مانده اند، با افزایش فعالیت و آوازخوانی خود در این روزها، گویی رسیدن بهار را مژده می دهند. این تقارن فرصتی است تا احترام به طبیعت را در صدر تصمیمات سال نو قرار دهیم.
در باورهای قدیمی مردم ایران، جیک جیک زیاد گنجشک ها در حیاط خانه یا نشستن آن ها لب ایوان، نشانه آمدن مهمان یا رسیدن خبرهای خوش بوده است. نوروز نیز موسم دید و بازدید و خبرهای خوش است. بنابراین، گنجشک در ناخودآگاه جمعی ایرانیان، پیوندی ناگسستنی با شادی، مهمانی و روزهای خوش بهاری دارد.
بهار بدون آواز پرندگان چیزی کم دارد. گنجشک ها با جنب و جوش خاص خود در روزهای اسفند و فروردین، انرژی و حیات را به درختان لخت و خیابان های شهر بازمی گردانند. شروع لانه سازی و جفت یابی آن ها دقیقاً همزمان با شکوفه دادن درختان است که تصویری کامل از رستاخیز طبیعت را ارائه می دهد.
بسیاری از ایرانیان بنا بر سنتی دیرینه، در روزهای برفی زمستان و روزهای آغازین بهار، برای پرندگان دانه می ریزند. این کار که نوعی شکرگزاری و صدقه محسوب می شود، در روز جهانی گنجشک اهمیت دوچندان پیدا می کند. آموزش این سنت به کودکان در ایام نوروز، بذر مهربانی با حیوانات را در دل نسل های آینده می کارد.
جمعیت گنجشک ها در بسیاری از کلانشهرها رو به کاهش است. اگر می خواهیم بهارهای آینده نیز با موسیقی زنده گنجشک ها همراه باشد، باید در سال جدید نسبت به حفظ محیط زیست، کاهش آلودگی هوا و حفظ فضای سبز شهری کوشاتر باشیم. روز جهانی گنجشک هشداری است که بهار خاموش (بدون پرنده) چقدر می تواند غم انگیز باشد.
