گرامیداشت تاریخ معاصر و قهرمانان مشروطه 1405

14 مرداد

تاریخی

1

چهاردهم مرداد، فرصتی برای بازخوانی رشادت‌های فرزندان غیور ایران در نهضت مشروطه است.

تاریخی
2

ستارخان و باقرخان، دو نامی که لرزه بر اندام استبداد می‌انداختند. یادشان گرامی.

تاریخی
3

تاریخ مشروطه گواهی می‌دهد که غیرت آذربایجان، همواره سپر بلای استقلال ایران بوده است.

تاریخی
4

سردار ملی و سالار ملی، نمادهای ایستادگی ملت در برابر خودکامگی داخلی و تجاوز خارجی هستند.

تاریخی
5

مشروطه تنها یک فرمان نبود؛ خون‌بهای هزاران شهیدی بود که برای عدالت بر زمین ریخت.

تاریخی
6

اگر مقاومت ۱۱ ماهه تبریز نبود، شاید امروز نامی از مشروطه و مجلس باقی نمانده بود.

تاریخی
7

بزرگداشت قهرمانان مشروطه، تزریق روحیه آزادگی و بیگانه‌ستیزی به رگ‌های جامعه است.

تاریخی
8

تاریخ معاصر ایران، کلاس درسی است از عبرت‌ها؛ از خیانت روشنفکران غرب‌گرا تا بصیرت علمای اصیل.

تاریخی
9

یاد می‌کنیم از شهید شیخ فضل‌الله نوری که جان داد تا مشروطه، مشروعه بماند.

تاریخی
10

قهرمان واقعی مشروطه، ملتی بود که با دست خالی در برابر توپ‌های روسی و قزاق‌های استبداد ایستاد.

تاریخی

ادبی_حماسی

1

ستارخان! هنوز هم صدای اسبت در کوه‌های تبریز می‌پیچد که آزادی را فریاد می‌زنی.

ادبی_حماسی
2

باقرخان! تو سالار کاروانی بودی که مقصدش رهایی از بند شاهان بود.

ادبی_حماسی
3

خاک ایران به داشتن فرزندانی چون سردار ملی می‌بالد؛ آنان که خاک خوردند اما خاک ندادند.

ادبی_حماسی
4

غیرت، واژه‌ای است که در برابر نام ستارخان تعظیم می‌کند.

ادبی_حماسی
5

مشروطه، قصیده بلندی است که مطلع آن عدالت و مقطع آن شهادت بود.

ادبی_حماسی
6

در روزهای محاصره و قحطی، شما با امید به آزادی سیر می‌شدید.

ادبی_حماسی
7

نام‌تان بر کتیبه‌های تاریخ حک شده است، نه با قلم، که با خون.

ادبی_حماسی
8

ایران، مهد دلیرانی است که خواب راحت را بر چشم مستبدان حرام کردند.

ادبی_حماسی
9

هر برگ از تاریخ مشروطه، لاله‌ای است که از خون جوانان وطن دمیده است.

ادبی_حماسی
10

زنده باد یاد کسانی که سینه سپر کردند تا قانون بر این ملک حاکم شود.

ادبی_حماسی

تحلیلی

1

بررسی تاریخ مشروطه نشان می‌دهد که انحراف از مسیر روحانیت، عامل شکست ظاهری نهضت شد.

تحلیلی
2

قهرمانان مشروطه به ما آموختند که هزینه سازش با بیگانه، بسیار بیشتر از هزینه مقاومت است.

تحلیلی
3

تفاوت مشروطه ایرانی با انقلاب‌های غربی، در ریشه‌های دینی و عدالت‌خواهانه آن بود.

تحلیلی
4

ستارخان جمله معروفی دارد: می‌خواهم هفت دولت زیر بیرق ایران باشد، نه ایران زیر بیرق بیگانه.

تحلیلی
5

امروز نیز راه ستارخان‌ها در مبارزه با استعمار نوین و حفظ استقلال کشور ادامه دارد.

تحلیلی
6

باید مراقب بود که نفوذی‌ها، جای جلاد و شهید را در تاریخ مشروطه عوض نکنند.

تحلیلی
7

وحدت کلمه و اطاعت از مرجعیت، رمز پیروزی در تبریز و تهران بود.

تحلیلی
8

مشروطه ثابت کرد که قدرت مردم، بالاتر از قدرت توپخانه‌های استبدادی است.

تحلیلی
9

نسل امروز باید بداند که آزادی و مجلس قانون‌گذاری، میراث خون‌دل‌های گذشتگان است.

تحلیلی
10

بازخوانی صحیح تاریخ، مانع از تکرار اشتباهات گذشته در گام دوم انقلاب می‌شود.

تحلیلی

ستارخان؛ سردار ملی

ستارخان قره‌داغی، ملقب به سردار ملی، از رهبران اصلی مقاومت تبریز در دوره استبداد صغیر بود. او با شجاعت بی‌نظیر و با فتوای علمای نجف، در برابر نیروهای محمدعلی شاه و قوای روس ایستادگی کرد. جمله معروف او «من می‌خواهم هفت دولت زیر بیرق ایران باشد» نشان‌دهنده عمق وطن‌دوستی و استقلال‌طلبی اوست.

باقرخان؛ سالار ملی

باقرخان، هم‌رزم ستارخان و ملقب به سالار ملی بود. او ریاست مجاهدین محله خیابان تبریز را بر عهده داشت. باقرخان اگرچه سواد کلاسیک نداشت، اما هوش نظامی و غیرت دینی او زبانزد بود. سرانجام این مجاهد بزرگ در راه عزیمت به مهاجرت (در جنگ جهانی اول) به شهادت رسید.

نقش تبریز در نجات مشروطه

پس از به توپ بستن مجلس در تهران، مشروطه عملاً شکست خورده بود و استبداد بازگشته بود. تنها نقطه‌ای که مقاومت کرد، تبریز بود. محاصره ۱۱ ماهه تبریز، قحطی و جنگ‌های خیابانی، حماسه‌ای بود که توسط مجاهدین تبریز رقم خورد و باعث شد امید به سایر شهرها بازگردد و نهایتاً تهران فتح شود.

استبداد صغیر چه دوره‌ای بود؟

به دوره یک ساله بین به توپ بستن مجلس اول توسط محمدعلی شاه قاجار تا فتح تهران توسط مشروطه‌خواهان، استبداد صغیر می‌گویند. در این دوره، آزادی‌خواهان سرکوب شدند و بسیاری از روزنامه‌نگاران و وکلا اعدام یا تبعید گشتند.

سرانجام قهرمانان مشروطه

متاسفانه پایان کار سرداران مشروطه با بی‌مهری دولت مرکزی همراه بود. ستارخان در واقعه پارک اتابک تهران تیر خورد و خانه‌نشین شد. این موضوع نشان می‌دهد که نفوذ جریان‌های غرب‌گرا و انحرافی چگونه قهرمانان واقعی مردم را حذف کردند.

سوالات متداول

لقب سردار ملی متعلق به کیست؟
ستارخان، فرمانده مجاهدین محله امیرخیز تبریز.
لقب سالار ملی متعلق به کیست؟
باقرخان، فرمانده مجاهدین محله خیابان تبریز.
چه کسی مجلس را به توپ بست؟
ولادیمیر لیاخوف، فرمانده روسی بریگاد قزاق، به دستور محمدعلی شاه قاجار.
چرا مجاهدین تبریز مقاومت کردند؟
به پیروی از فتوای مراجع نجف (آخوند خراسانی) که مبارزه با استبداد را واجب و پرداخت مالیات به شاه را حرام کرده بودند.
واقعه پارک اتابک چیست؟
درگیری مسلحانه بین نیروهای دولتی (به فرماندهی یپرم خان ارمنی) و مجاهدین ستارخان در تهران که منجر به زخمی شدن ستارخان و خلع سلاح مجاهدین شد.
زینب پاشا کیست؟
یکی از زنان شیردل تبریزی که قبل از مشروطه در مبارزه با احتکار و ظلم فعال بود و الگوی زنان مشروطه‌خواه شد.
خانه مشروطه کجاست؟
خانه‌ای تاریخی در تبریز که محل تجمع سران مشروطه (حاج مهدی کوزه‌کنانی) بود و اکنون موزه شده است.
انجمن ایالتی آذربایجان چه نقشی داشت؟
این انجمن در زمان استبداد صغیر عملاً اداره تبریز را بر عهده داشت و جایگزین مجلس ملی شده بود.
کفن‌پوشان مشروطه چه کسانی بودند؟
عمدتاً علما و طلاب که در اعتراض به ظلم شاه، کفن می‌پوشیدند تا نشان دهند آماده شهادتند.
آیا ستارخان شهید شد؟
او بر اثر عفونت ناشی از تیر خوردن در پایش (در واقعه پارک اتابک) چهار سال بعد در تهران درگذشت و در حرم حضرت عبدالعظیم حسنی دفن شد.
WordAbyss - گرامیداشت قهرمانان مشروطه و تاریخ معاصر | ۱۴ مرداد 1405