روز ۲۶ ژانویه توسط سازمان جهانی گمرک (WCO) نامگذاری شده است تا نقش حیاتی گمرکات در مدیریت مرزها و تسهیل تجارت جهانی را برجسته کند. برای ایران به عنوان کشوری با مرزهای طولانی و همسایگان متعدد، این روز اهمیت مضاعفی دارد. گمرک در ایران سابقهای دیرینه دارد و امروزه به عنوان یکی از ارکان اصلی در تحقق اقتصاد مقاومتی و حمایت از کالای ایرانی شناخته میشود.
یکی از مهمترین وظایف گمرک، جلوگیری از ورود کالای قاچاق است که به تولید ملی ضربه میزند. کارکنان گمرک با استفاده از تجهیزات کنترلی پیشرفته و هوشیاری بالا، مانع از ورود کالاهای بیکیفیت یا ممنوعه میشوند. این مبارزه، نوعی جهاد اقتصادی است که مستقیماً بر اشتغال جوانان و پویایی کارخانجات داخلی تأثیر مثبت میگذارد.
ایران در شاهراه ارتباطی شرق به غرب و شمال به جنوب قرار دارد. گمرک با تسهیل فرایندهای ترانزیتی، نقش مهمی در فعالسازی کریدورهای بینالمللی ایفا میکند. این امر نه تنها باعث ارزآوری میشود، بلکه امنیت سیاسی و اقتصادی کشور را نیز به واسطه وابستگی متقابل کشورهای منطقه افزایش میدهد.
حرکت به سمت گمرک الکترونیک و حذف کاغذبازی، انقلابی در سرعت و شفافیت تجارت ایجاد کرده است. سامانه جامع امور گمرکی با کاهش زمان ترخیص کالا و به حداقل رساندن تماس فیزیکی، گلوگاههای فساد را بسته و باعث رضایتمندی تجار و بازرگانان متعهد شده است.
علاوه بر جنبه اقتصادی، گمرک وظیفه خطیر کنترل بهداشتی و ایمنی کالاها را نیز بر عهده دارد. جلوگیری از ورود داروهای تقلبی، مواد غذایی ناسالم و کالاهای زیستمحیطی خطرناک، بخشی از خدمات خاموش اما حیاتی گمرک به سلامت عمومی جامعه است.
