«دَحو» در لغت به معنای گستردن و پهن کردن است. «دحوالارض» به معنای گسترش دادن زمین است. بر اساس متون دینی، در آغاز تمام سطح کره زمین را آب فرا گرفته بود. در روز بیست و پنجم ذیالقعده، خداوند اراده فرمود تا خشکیها از زیر نقطه کعبه سر برآورند و تدریجاً گسترش یابند تا زمین قابل سکونت برای انسان و سایر موجودات شود.
علاوه بر واقعه زمینشناختی گسترش زمین، رویدادهای مهم تاریخی دیگری نیز به این روز نسبت داده شده است. طبق روایات، ولادت حضرت ابراهیم (ع) و حضرت عیسی (ع) در این روز بوده است. همچنین گفته میشود که کشتی حضرت نوح (ع) در چنین روزی بر کوه جودی آرام گرفت. این تقارنها نشاندهنده عظمت و قداست زمانی این روز در تاریخ ادیان الهی است.
قرآن کریم در آیه ۳۰ سوره نازعات میفرماید: «وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِکَ دَحاها» (و زمین را پس از آن گسترانید). مفسران شیعه و سنی ذیل این آیه به واقعه دحوالارض اشاره کردهاند. این روز نمادی از قدرت لایزال الهی در آمادهسازی جهان مادی برای خلافت انسان است و تفکر در این آیات در روز دحوالارض بسیار سفارش شده است.
در روایات اسلامی تاکید شده است که در این روز، رحمت پروردگار به صورت گسترده بر بندگان نازل میشود. دحوالارض یکی از چهار روزی است که در تمام سال به فضیلت روزه گرفتن ممتاز است. این روز فرصتی طلایی برای بازگشت به سوی خدا، استغفار و بهرهمندی از برکات معنوی خاصی است که در زمانهای دیگر کمتر یافت میشود.
گسترش زمین از زیر کعبه، پیامی نمادین دارد؛ اینکه مرکزیت و محوریت جهان هستی، توحید و عبادت خداست. کعبه به عنوان «بیتالله» قلب تپنده زمین است و حیات مادی و معنوی انسان باید بر مدار توحید بچرخد. دحوالارض یادآوری میکند که زمین برای بندگی آفریده شده است.
